Donderdag 1 oktober 2026

Goedemorgen! 

Fijn dat je er bent.


- Doe je telefoon in de rode bak;

- Pak je Chromebook uit de kast en log in. 


1 / 71
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMentorlesVoortgezet speciaal onderwijsLeerroute 1

In deze les zitten 71 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 120 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Goedemorgen! 

Fijn dat je er bent.


- Doe je telefoon in de rode bak;

- Pak je Chromebook uit de kast en log in. 


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

1e lesuur:

Gym

Deze slide heeft geen instructies

2e lesuur:

Deze slide heeft geen instructies

3.3 De taal die je spreekt

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan relevante informatie gebruiken om conclusies te trekken.

De prompt noemt meerdere leerdoelen. Voor deze les is gekozen voor één centraal doel dat het best de andere onderdelen verbindt: informatie herkennen, verbanden leggen en verwerken om tot een conclusie te komen.

Welke woorden horen voor jou bij slim lezen?

Gebruik de reacties als start: stuur naar woorden als hoofdzaak, conclusie, verband, feit, mening en samenvatting.

Relevante informatie

  • Relevante informatie helpt je bij je leesdoel

  • Niet elk detail is even belangrijk

  • Let op feiten, kernzinnen en signaalwoorden

  • Vraag steeds: helpt dit mij verder?

Deze slide heeft geen instructies

Hoofdzaak en bijzaak

  • Hoofdzaak: de belangrijkste boodschap

  • Bijzaak: extra uitleg of voorbeeld

  • Voor een conclusie gebruik je vooral de hoofdzaak

Deze slide heeft geen instructies

Conclusies trekken

Een conclusie is wat je kunt afleiden uit de informatie in een tekst. Je noemt dus niet zomaar een mening, maar gebruikt aanwijzingen uit de tekst.

Benadruk het verschil tussen letterlijk gegeven informatie en informatie die je afleidt.

Van informatie naar conclusie

Feiten en aanwijzingen → samen nadenken → conclusie


Gebruik meerdere stukjes informatie, niet maar één zin.

Deze slide heeft geen instructies

Wat gebruik je vooral om een conclusie te trekken?

A

de hoofdzaak

B

elk detail

C

een voorbeeld

D

je mening

Sluit aan op de slides over relevante informatie, hoofdzaak en conclusie. Distractors komen uit veelgemaakte fouten: te veel details, voorbeeld verwarren met kern, eigen mening invullen.

Van informatie naar conclusie

Voor een goede conclusie gebruik je niet elk detail. Je let vooral op de hoofdzaak en op relevante informatie uit de tekst. Zo kun je iets afleiden in plaats van zomaar een mening te geven.

conclusie
hoofdzaak
relevante informatie
bijzaak
voorbeeld
signaalwoorden
alinea's

Alle woorden komen letterlijk uit het eerste lesblok terug.

Verbanden tussen alinea's

  • Alinea's staan bijna nooit los van elkaar

  • Samen bouwen ze de tekst op

  • Een schrijver vergelijkt, legt uit of trekt een gevolg

  • Dat verband helpt bij het begrijpen

Deze slide heeft geen instructies

Signaalwoorden

  • omdat, daardoor → oorzaak-gevolg

  • maar, toch → tegenstelling

  • dus, kortom → conclusie

Deze slide heeft geen instructies

Veelvoorkomende verbanden

  • oorzaak en gevolg

  • tegenstelling

  • opsomming

  • voorbeeld

  • conclusie

Houd het kort en functioneel. Het doel is herkennen en gebruiken, niet een volledige lijst uit het hoofd leren.

Waarom verbanden belangrijk zijn

Als je het verband tussen alinea's ziet, snap je beter waarom informatie op een bepaalde plek staat. Daardoor kun je de tekst sneller en nauwkeuriger begrijpen.

Deze slide heeft geen instructies

Welk signaalwoord past bij oorzaak-gevolg?

A

kortom

B

toch

C

omdat

D

maar

Checkt herkenning van signaalwoorden en verbanden.

Verbanden herkennen

Alinea's staan meestal niet los van elkaar. Een signaalwoord laat zien welk verband er is. Woorden als daardoor passen bij oorzaak en gevolg. Daardoor begrijp je de tekst beter.

signaalwoord
verband
oorzaak en gevolg
mening
opsomming
hoofdzaak
samenvatting

De derde blank is één vaste woordgroep uit de les.

Informatie en meningen

  • Informatie is controleerbaar

  • Een mening laat zien wat iemand vindt

  • In teksten staan vaak allebei

  • Voor goed begrip moet je het verschil zien

Deze slide heeft geen instructies

Feit of mening

  • Feit: je kunt het nagaan

  • Mening: persoonlijk oordeel

  • Let op woorden als ik vind, volgens, beste

Deze slide heeft geen instructies

Samenvatten

  • Neem alleen de kern op

  • Laat voorbeelden en herhaling weg

  • Gebruik je eigen woorden

  • Houd de volgorde van de tekst aan

Deze slide heeft geen instructies

Kort en duidelijk

Een goede samenvatting is kort, maar bevat wel de belangrijkste informatie en standpunten uit de tekst.

Deze slide heeft geen instructies

Waaraan herken je een mening het best?

A

je kunt het nagaan

B

het is controleerbaar

C

het geeft een oordeel

D

het noemt een datum

Verbindt de uitleg over feit of mening aan herkenning in teksten.

Samenvatten

Een goede samenvatting is kort en duidelijk. Je neemt alleen de kern op en laat herhaling en voorbeelden weg. Je gebruikt daarbij je eigen woorden.

samenvatting
kern
herhaling
mening
bijzaak
alinea
signaalwoord

Controleert de kernregels van samenvatten zonder nieuwe context toe te voegen.

Hoe help jij jezelf bij feit, mening en samenvatten?

Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: controleerbaar/nagaan = feit; persoonlijk oordeel/woorden als volgens, beste, ik vind = mening; alleen kern opschrijven bij samenvatten.

Vraaggesprek

Bij een vraaggesprek verzamel je informatie door gerichte vragen te stellen. Daarna verwerk je de antwoorden tot bruikbare informatie.

Deze slide heeft geen instructies

Goede vragen stellen

  • stel duidelijke vragen

  • vraag door als iets onduidelijk is

  • luister precies naar het antwoord

Deze slide heeft geen instructies

Informatie verwerken

  • noteer kernwoorden

  • kies relevante informatie

  • orden de antwoorden

  • trek daarna een conclusie of maak een samenvatting

Deze slide heeft geen instructies

Van gesprek naar tekst

De informatie uit een vraaggesprek gebruik je op dezelfde manier als bij een tekst: selecteren, begrijpen, verbinden en samenvatten.

Deze slide heeft geen instructies

Wat doe je na een vraaggesprek met de antwoorden?

A

letterlijk overnemen

B

alle details bewaren

C

alleen één antwoord kiezen

D

ordenen en verwerken

Sluit aan op vraaggesprek, goede vragen stellen en informatie verwerken.

Van gesprek naar tekst

Bij een vraaggesprek stel je gerichte vragen. Daarna noteer je kernwoorden en kies je relevante informatie. Zo kun je de antwoorden samenvatten of er een conclusie uit trekken.

vraaggesprek
kernwoorden
relevante informatie
meningen
voorbeelden
signaalwoorden
bijzaken

Echoot de laatste slides bijna letterlijk, zodat de focus ligt op de stappen.

Wat is bij een vraaggesprek voor jou het belangrijkst?

Goede antwoorden noemen elementen als: duidelijke vragen stellen, doorvragen, goed luisteren, kernwoorden noteren, relevante informatie kiezen, ordenen, samenvatten of concluderen.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Laat leerlingen kort terugkijken op hun leerwinst. Mogelijke thema's: hoofdzaak herkennen, signaalwoorden zien, feit en mening onderscheiden, samenvatten, vraaggesprek.

Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?

Gebruik de antwoorden om zicht te krijgen op werkzame uitleg of strategieën, zoals voorbeelden, signaalwoorden, stappenplan of samen oefenen.

Wat vond jij nog lastig in deze les?

Laat leerlingen benoemen waar ze nog steun nodig hebben. Denk aan conclusies trekken, verbanden zien, feit of mening, of samenvatten.

Begrippen

relevante informatie - informatie die belangrijk is voor je doel

conclusie - uitkomst die je afleidt uit informatie

hoofdzaak - de belangrijkste boodschap

bijzaak - extra informatie die minder belangrijk is

alinea - stukje tekst met een deelonderwerp

signaalwoord - woord dat een verband aangeeft

verband - relatie tussen zinnen of alinea's

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

feit - informatie die je kunt controleren

mening - wat iemand ergens van vindt

samenvatting - korte weergave van de belangrijkste informatie

vraaggesprek - gesprek om informatie te verzamelen

kernwoord - belangrijk woord uit een tekst of antwoord

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

30

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Pauze

15

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Waar gaan we in januari eten?

1

Omnia Drachten (avond)

2

Wok Joure (avond)

3

Markt23 Sneek (lunch)

4

De walrus Sneek (lunch)

Deze slide heeft geen instructies

3e lesuur:

Deze slide heeft geen instructies

Formules zonder haakjes

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan lineaire formules met haakjes herschrijven naar formules zonder haakjes.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij haakjes wegwerken?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen, zoals vermenigvuldigen, minteken, distributieve eigenschap, uitwerken of fouten met tekens.

Wat betekent een haakje?

Een getal vóór een haakje vermenigvuldigt alles wat in de haakjes staat.


Bijvoorbeeld:

`3(x + 4)` betekent `3 × x` en `3 × 4`.

Benadruk dat leerlingen vaak maar één term in de haakjes vermenigvuldigen. Leg nadruk op het woord 'alles'.

De distributieve eigenschap

Om haakjes weg te werken, gebruik je de distributieve eigenschap:


`a(b + c) = ab + ac`


`a(b - c) = ab - ac`

Gebruik eventueel de Nederlandse term 'uitwerken van haakjes'. Houd het bij lineaire voorbeelden.

Eerst vermenigvuldigen, dan schrijven

Werk stap voor stap:

  • vermenigvuldig het getal buiten de haakjes met elke term

  • let op de tekens `+` en `-`

  • schrijf daarna de formule zonder haakjes

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeeld met een plusteken

`2(x + 5)`


`2 × x = 2x`

`2 × 5 = 10`


Dus: `2(x + 5) = 2x + 10`

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeeld met een minteken

`4(x - 3)`


`4 × x = 4x`

`4 × -3 = -12`


Dus: `4(x - 3) = 4x - 12`

Wijs erop dat het minteken bij de 3 hoort: er staat eigenlijk `-3` in de haakjes.

Wat betekent 3(x + 4)?

A

3x + 12

B

3 + x + 4

C

3x + 4

D

7x

Controleer of leerlingen begrijpen dat 3 met alle termen in de haakjes wordt vermenigvuldigd.

Maak de uitleg compleet

Bij haakjes wegwerken gebruik je de distributieve eigenschap. Het getal buiten de haakjes vermenigvuldig je met elke term in de haakjes. Daarna schrijf je de formule zonder haakjes.

distributieve eigenschap
elke term
zonder haakjes
lineaire formule
één term
met haakjes
coëfficiënt

De kernwoorden komen direct uit de uitleg op de vorige slides.

Negatief getal buiten de haakjes

Bij een negatief getal veranderen de tekens:


`-2(x + 6) = -2x - 12`


`-3(x - 1) = -3x + 3`

Hier zit vaak de grootste foutbron. Laat eventueel hardop verwoorden wat er gebeurt met plus en min.

Veelgemaakte fouten

Let op deze fouten:

  • niet alle termen in de haakjes vermenigvuldigen

  • een minteken vergeten

  • `3(x + 2)` schrijven als `3x + 2`

  • `-2(x - 4)` schrijven als `-2x - 8`

Bij de laatste fout kan je laten zien dat `-2 × -4` juist `+8` is.

Kort stappenplan

  1. Kijk welk getal vóór de haakjes staat.

  2. Vermenigvuldig dat getal met elke term in de haakjes.

  3. Neem de tekens zorgvuldig over.

  4. Schrijf de formule opnieuw zonder haakjes.

Deze slide heeft geen instructies

Welke uitwerking van -3(x - 1) is goed?

A

-3x - 3

B

3x - 3

C

-3x + 3

D

3x + 3

Toetst of leerlingen het teken goed meenemen bij een negatief getal buiten de haakjes.

Vul het stappenplan aan

Kijk eerst welk getal vóór de haakjes staat. Vermenigvuldig dat met elke term in de haakjes. Neem de tekens zorgvuldig over en schrijf de formule opnieuw zonder haakjes.

getal
elke term
tekens
letter
één term
haakjes
uitkomst

Laat leerlingen hardop benoemen waarom 'elke term' belangrijk is.

Welke fout wil jij extra vermijden bij haakjes wegwerken?

Bespreek antwoorden zoals: minteken vergeten, niet alle termen vermenigvuldigen, fout met negatief keer negatief, 3(x+2) schrijven als 3x+2.

Wat heb je vandaag geleerd over haakjes wegwerken?

Laat leerlingen kort terugblikken op wat zij nu begrijpen, bijvoorbeeld het vermenigvuldigen met elke term of het goed overnemen van tekens.

Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Mogelijke antwoorden: voorbeelden met mintekens, het stappenplan, hardop denken, of juist dat negatieve getallen nog lastig zijn.

Begrippen

lineaire formule - een formule waarin de hoogste macht van de variabele 1 is

haakjes wegwerken - een formule herschrijven zodat de haakjes verdwijnen

distributieve eigenschap - een getal buiten de haakjes vermenigvuldigen met elke term binnen de haakjes

term - een deel van een formule dat door plus of min gescheiden is

variabele - een letter die voor een onbekend getal staat

coëfficiënt - het getal dat voor een variabele staat, zoals de 3 in `3x`

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

30

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

4e lesuur:

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

30

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Pauze

20

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Lezen

30

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

5e lesuur:

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

30

minute

00

second

SoVa

Deze slide heeft geen instructies

Afsluiting

Deze slide heeft geen instructies