Examentraining schrijfvaardigheid

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo g, t
• Leerjaar 4

Examentraining Nederlands

schrijfvaardigheid

(brief)conventies

opgestelde afspraken

Overzicht examentraining schrijfvaardigheid

1 Wat wil je leren?

2 Voorkennis activeren - wat weet je nog?

3 Wat moet je kennen/kunnen?

4 Doornemen brief, e-mail of artikel + voorbeeld tonen

5 Quiz brief, e-mail of artikel

6 Spelling, formulering en interpunctie

7 Oefenen schrijfvaardigheid

Wat wil je leren?

Wat weet je nog?

Er verschijnt per schrijfopdracht een woordweb. Je noteert wat je allemaal nog weet van de e-mail, brief en het artikel.

Wat weet je nog van de brief?

Wat weet je nog van de e-mail?

Wat weet je nog van het artikel?

Wat moet je kennen en kunnen?

Je moet een brief, e-mail of artikel kunnen schrijven naar aanleiding van een in het examen geschetste situatie.

Je wordt beoordeeld op:

- inhoud (6 punten): heb je alles uit de opdracht verwerkt?

- taalgebruik (5 punten): spelling, interpunctie en formulering

- conventies (2 punten): is de opbouw volgens de regels?

Opbouw zakelijke e-mail

1 E-mailadres

2 Onderwerpsregel

3 Aanhef

4 Alinea 1: voorstellen + aanleiding noemen

5 Alinea 2 / 3: alle inhoudselementen verwerken

6 Alinea 4: hoop + bedankje

7 Slotgroet

Uitleg zakelijke e-mail

Aan: [e-mail]

Onderwerp: vakantiebaan jachthaven

Geachte heer Sluiter,

Inleiding: voorstellen + reden vakantiebaan jachthaven + werken na examen

Middenstuk: afwisselende werkzaamheden + 4 weken in de maand juli + werkkleding + werktijden + uurloon

Slot: hoop + bedankje

Met vriendelijke groet,

Rob Jetten

Het artikel

Een artikel:

- is een tekst met achtergrondinformatie over een bepaald onderwerp

- staat vaak op een website, in een krant of tijdschrift

- mag enigszins subjectief (mening) zijn

- bestaat uit een inleiding, middenstuk en slot (minstens drie alinea's)

De opbouw van het artikel

Doel: de lezer informeren / overtuigen

Inleiding: maak het onderwerp duidelijk + aanleiding noemen (waarom schrijf ik deze tekst?)

Kern: laat alle inhoudselementen uit de opdracht terugkomen

Slot: vat de tekst samen of geef een conclusie of doe een oproep

Tips voor het artikel

- Titel boven de tekst

- Verwerk alle inhoudselementen in de tekst (markeren + afvinken)

- Zet je naam (en evt. school) onder het artikel

- Let op je taalgebruik! (kijk naar de doelgroep (u of jullie) en let op spelling)

Artikel

Een artikel schrijven

Vooruitblik

Het artikel

Opzet van de brief

• Eigen adresgegevens

• Dagtekening

• Adresgegevens geadresseerde

• Betreft:

• Aanhef

• Alinea 1, 2 en 3

• Groet

• Ondertekening

Plaats overal een witregel tussen!

Eigen adresgegevens

Dagtekening
Adresgegevens geadresseerde
Betreft
Aanhef
Alinea 1, 2 en 3
Groet
Ondertekening

Voornaam + achternaam

Straatnaam + huisnummer

Postcode + woonplaats

Jeroen Spek

Dorpsstraat 1

1234 AB Sliedrecht

Eigen adresgegevens

Dagtekening
Adresgegevens geadresseerde
Betreft
Aanhef
Alinea 1, 2 en 3
Groet
Ondertekening

Dagtekening noemt de dag waarop en de plaats waar de brief geschreven is

- Plaats, datum (schrijf de maand uit)

- Geen leesteken aan het einde

Dordrecht,  7 december 2018

De persoon waar de brief naar wordt verzonden.

T.a.v. = gericht aan (staat vaak vooraf gemeld).

Bedrijfsnaam

T.a.v. .................

Straatnaam + huisnummer

Postcode + woonplaats

Albert Heijn

T.a.v. dhr. Van de Giessen

Giessenlanden 3A

3314 AI Hardinxveld-Giessendam

Eigen adresgegevens

Dagtekening
Adresgegevens geadresseerde
Betreft
Aanhef
Alinea 1, 2 en 3
Slot
Groet
Ondertekening

Eigen adresgegevens

Dagtekening
Adresgegevens geadreseerde
Betreft
Aanhef
Alinea 1, 2 en 3
Groet
Ondertekening

Betreft = gaat over / onderwerp

Je vult in zo weinig mogelijk woorden, maar wel duidelijk genoeg in waar deze brief over gaat.

Betreft: klacht Iphone

Eigen adresgegevens

Dagtekening
Adresgegevens geadresseerde
Betreft
Aanhef
Alinea 1, 2 en 3
Groet
Ondertekening

De aanhef is de groet van een brief.

- Je begint altijd met Geachte...... ,

- Je noemt NOOIT iemands voornaam bij een formele brief

- Spreek de ander aan met heer of mevrouw

Geachte heer Spek,

Geachte mevrouw Van de Wiel,

- Weet je niet wie je brief leest, dan gebruik je een algemene aanspreekvorm

Geachte heer, mevrouw,

Alinea 1 (inleiding):

- Stel jezelf voor

- Aanleiding van het schrijven

Alinea 2:

- Noem de inhoudselementen

Alinea 3 (slot) :

- Nette afsluiting

- Bedankje

- Vragen om reactie

Eigen adresgegevens

Dagtekening
Adresgegevens geadreseerde
Betreft
Aanhef
Alinea 1, 2 en 3
Groet
Ondertekening

Je sluit je brief af met een groet:

- Met vriendelijke groet,

- Hoogachtend,

GEEN:

- Tot ziens!

- Doei!

- Mvg,

Eigen adresgegevens

Dagtekening
Adresgegevens bedrijf
Betreft
Aanhef
Alinea 1, 2 en 3
Groet
Ondertekening

Zet onder je groet je voor- en achternaam.

Je mag eventueel een handtekening tussen de groet en je naam plaatsen.

Met vriendelijke groet,

Mevrouw Wispels

Eigen adresgegevens

Dagtekening
Adresgegevens bedrijf
Betreft
Aanhef
Alinea 1, 2 en 3
Groet
Ondertekening

Quizzzzz

Wat is een juiste aanhef?

A

Geachte heer van Schoonhoven,

B

Geachte meneer de Graaf,

C

Geachte heer/mevrouw,

D

Geachte J. de Graaf,

Wat vermeld je in de inleiding van een zakelijke e-mail?

Hoe sluit je een zakelijke e-mail af?

A

Toedels!

B

Groetjes,

C

Hoogachtend,

D

Met vriendelijke groet,

Wat is de juiste notering van een adressering?

A

B.S. De Graaf Dorpsstraat 7 3458 LK, Bleskensgraaf

B

B.S. de Graaf Dorpsstraat 7 3458 LK Bleskensgraaf

C

Dorpsstraat 7 B.S. De Graaf 3458 LK, Bleskensgraaf

D

De heer De Graaf Dorpsstraat 7 3458 LK bleskensgraaf

Wat is de juiste notering van een dagtekening?

A

Dordrecht, 1-1-2019

B

Dordrecht, 1 januari 2019,

C

1-1-2019, Dordrecht

D

Dordrecht, 1 januari 2019

Wat noteer je onder een artikel?

Waaraan moet je altijd denken bij het indelen van een tekst?

Hoeveel woorden moet je tekst minimaal zijn om punten te kunnen krijgen?

Wat kun je leren voor schrijfvaardigheid?

Wat moet ik meenemen naar het schoolexamen?

A

Spiekbriefje

B

Pen

C

Markeerstift

D

Woordenboek

Spelling, formulering en interpunctie

5 punten 

- Interpunctie maximaal 1 punt aftrek

- Spelling maximaal 3 punten aftrek

- Formulering maximaal 3 punten aftrek

Meest gemaakte formuleringsfouten

- Foutieve samentrekking: voor- en nadelen

- Te lange zinnen

- Nieuwe zin moeten starten

- Gezegdes, uitspraken en spreekwoorden door elkaar halen

Herken je de spelfout?

• Hij word iedere dag door zijn vriendin gebeld.

• Wij hebben u toestemming nodig voor deze uitgave.

• Het engelse voetbalteam heeft gisteravond weer verloren.

• De meeste ideëen zijn niet origineel.

• Krijgen jullie geen maaltijd vergoeding?

Antwoorden

• Hij wordt iedere dag door zijn vriendin gebeld.

• Wij hebben uw toestemming nodig voor deze uitgave.

• Het Engelse voetbalteam heeft gisteravond weer verloren.

• De meeste ideeën zijn niet origineel.

• Krijgen jullie geen maaltijdvergoeding?

Meest gemaakte interpunctiefouten

- De komma voor een voegwoord vergeten.

Ik ben klaar met school, omdat ik examen ga doen.

Ik wil nog niet stoppen, maar het moet.

Maar: Ik wil werken en leren tegelijk.

- Leesteken aan het eind van een zin.

- Fouten in opsomming: Piet, Jan, Henk, en Kees.

Stap 1 - oriënteren

Lees eerst de beschrijving en de opdracht goed door. Beantwoord voor jezelf:
- Wat voor tekst moet ik schrijven?

- Wat is het doel van mijn tekst?

- Wie is het publiek van mijn tekst?

• artikel

• zakelijke brief

•  e-mail

Je hebt soms een tekst nodig die je voor een eerdere opdracht voor leesvaardigheid al gelezen hebt.

Stap 2 - ordenen

• 
  

• Bekijk de lijst met punten die in je artikel moeten komen.

• Markeer belangrijke punten. Bijvoorbeeld:

- Noem de aanleiding...
- Geef jouw eigen ervaring...

-  Twee voordelen van ...

Stap 3 - klad!

• Orden de gevonden informatie

• Verdeel de onderdelen over ten minste drie alinea's

• Schrijf per alinea in steekwoorden op wat je gaat schrijven of maak een schrijfplan

Stap 4 - klad

• Je weet door de punten die je net hebt doorgenomen waar je op moet letten.

• Streep de informatie die je nodig hebt uit de opdracht en tekst aan.

Stap 5 - schrijven maar!

• Schrijf je tekst in minimaal 100/150 woorden.

• Een goedlopende tekst heeft volledige zinnen.

• Maak de zinnen niet te lang.

• Maak je tekst niet te lang -> minder kans op spelfouten!

• Gebruik je woordenboek om de spelling van een moeilijk woord op te zoeken, noteer een synoniem of gebruik je tekst!

• Gebruik witregels tussen de alinea's

Stap 6 - check, check, dubbelcheck

• Controleer de inhoud: heb je alle informatie in de tekst staan?

• Controleer het taalgebruik: kijk alle woorden en zinnen goed na en verbeter eventuele fouten. Gebruik een woordenboek als je niet weet hoe je een woord moet spellen. Let ook op leestekens en hoofdletters!

• Controleer de conventies (regels): zorg dat de indeling klopt en de tekst er verzorgd uitziet

Keuze schrijfvaardigheid

1 Pak de opdracht en lees die door.

2 Markeer belangrijke items.

3 Noteer voor jezelf wat je in welke alinea gaat plaatsen (bijv. op de opdracht zelf).

4 Schrijf het artikel (let op de opbouw).

5 Klaar? Beoordeel je artikel samen met iemand die dezelfde opdracht heeft gemaakt.