Thema 6 Mens en milieu kort


Mens en milieu

Thema 6 – 4V


1 / 58
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

In deze les zitten 58 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Mens en milieu

Thema 6 – 4V


Welke basisstoffen komen aan bod?

  1. Kringlopen

  2. Voedselproductie

  3. Versterkt broeikaseffect

  4. Duurzame ontwikkelingen



1. Kringlopen

Je kan de koolstofkringloop in hoofdlijnen beschrijven en schema’s hiervan interpreteren.

Je kan de stikstofkringloop in hoofdlijnen beschrijven en schema’s hiervan interpreteren.



Koolstofkringloop

  • 97% van het gewicht van organismen is koolstof (C), zuurstof (O), waterstof (H) en stikstof (N)

  • Stoffen gaan altijd rond (verdwijnen nooit)

  • Hoe gaat koolstof (simpel) rond?





BINAS 93F

  • Wat betekenen de kleurtjes?
    (oranje, blauw, groen)

  • Vergelijk de afbeelding in je
    boek met die van de BiNaS.
    Welke verschillen zie je?

  • Kan je de koolstofkringloop
    uitleggen adhv de BiNaS?

De stikstof-
kringloop(N)

  • N in eiwitten,
    DNA, ATP, etc.

  • 79% van lucht



Wederom 93F

  • Bekijk deze tabel.

  • Waar vindt je de invloed van
    het verkeer en industrie?

  • Kan je de BINAS tabel uitleggen?

Zelfstandig werken

  • Maak de opdrachten van BS1 af (tot en met opdracht 14).

  • Gebruik bij het maken van de opdrachten de BINAS (tabel 93)

  • Klaar? Kijk je opdrachten na.


  • De toets gaat over thema 5 (ecologie) en 6 (mens en milieu)

  • Volgende les gaan we naar BS2.

Afsluiting

  • Wat zijn de kleuren?

  • Wat zijn de pijlen?

Voedselproductie

Thema 6, basisstof 2

Aan het einde van de les..

  • Kan je de oorzaken en gevolgen van eutrofiëring van water uitleggen en mogelijke oplossingen hiervoor aandragen.

  • Kan je uitleggen op welke manieren een optimale productie van voedsel kan worden verkregen en wat eventuele gevolgen hiervan voor de natuur zijn.

  • Kan je de verschillen in de wijze van voedselproductie in de gangbare en biologische landbouw beschrijven.

De voedselproductie neemt toe…

  • Nederland is de tweede voedselexporteur ter wereld.

  • Hoe dan?

  • Grotere voedselproductie is mogelijk door:

    • Bemesting

    • Bescherming tegen ziekten en plagen

    • Aanpassing van organismen

Centraal Bureau voor de Statistiek. (2022, July 6). Nederland in EU grootste importeur Braziliaanse landbouw. Centraal Bureau Voor De Statistiek
. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/27/nederland-in-eu-grootste-importeur-braziliaanse-landbouw#:~:text=De%20Verenigde%20Staten%20(196%2C0,landbouwimport%20voor%20de%20eigen%20export.

Bemesting

  • Voedingszouten in de bodem verdwijnen

  • Kunstmest

  • Drijfmest

  • Uitspoeling


  • Overschot?

Eutrofiëring

  • Sterke toename van fosfaat en nitraat

  • Waterbloei

  • Hoe tegen
    te houden?


Bescherming tegen ziekten en plagen


  • Monocultuur

  • Snel planten, oogsten

  • Grotere kans op plagen, infecties





Chemische bestrijding

  • Pesticiden (tegen insecten), herbiciden (tegen onkruid)

  • Erg effectief, maar..

  1. Niet soort-specifiek

  2. Resistentie

  3. Persistent




Accumulatie door persistentie

  • Op te lossen door…

  • Biologisch afbreekbaar
    pesticiden


Verandering aan erfelijke eigenschappen

  • Veredeling


Biologische landbouw


  • Minder nadelen voor de natuur (bijv. geen pesticiden)

  • Europa heeft als doel in 2030 25% van landbouw te vervangen door biologische landbouw

  • Nadelen van biologische landbouw?

Biologische bestrijding

  • Natuurlijke vijanden

  • Wisselteelt



Overbevissing

  • Visquota

  • Bijvangst


Zelfstandig werken

  • Maak de opdrachten tot en met 28.

  • Kijk je opdrachten ook na.

  • Ben je klaar? Maak dan alvast een samenvatting van thema 5 en 6.

3. Versterkt broeikaseffect

Hoe werkt eutrofiëring?

1

Voeding (mest) wordt op het land gegooid

2

Voeding komt in omliggende sloten

3

Voeding komt in het grondwater

4

In sloten ontstaat algenbloei

Traditionele landbouw

Biologische landbouw

Voor en nadelen

Aan het einde van de les

  • Kan je uitleggen wat de oorzaken en gevolgen van het versterkte broeikaseffect zijn.

Het broeikaseffect is iets...

A

Goeds

B

Slechts

C

Neutraals

D

wat in de kassen afspeelt

Broeikaseffect

  • Zorgt ervoor dat onze temperatuur gem. +15 is ipv -18.

  • Klimaat bepaald door dampkring


Versterkt broeikaseffect

  • Van 278 CO2 moleculen (1750) per miljoen luchtmoleculen naar 417 (2021)

  • Broeikasgassen zijn CO2, Methaan (CH4), lachgas (N2O) en waterdamp (H2O)


Wat versterkt het broeikaseffect?

Uitstoot van broeikasgassen

  • Waarom is dit vermeerderd?

  • Sinds industriële revolutie (1750) enorm gestegen

  • Industrie, transport, elektriciteit, landbouw (methaan), verwarming

  • Ontbossing

  • Lachgas (N2O) door bacteriën tijdens nitrificatie en denitrificatie

  • Fluorgassen (in oude apparaten, nu strenge regelgeving)

  • Waterdamp (H2O) versterkt het effect van andere broeikasgassen

Klimaatverandering

  • Door het versterkte broeikaseffect

  • Maar ook door zonneactiviteit, vulkaanuitbarstingen en meteorietinslagen


Effecten van klimaatverandering

  • Smelten van de poolijskappen en gletsjers

  • Vorige eeuw zeespiegel met 14 tot 20 cm gestegen

  • Volgens IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) zal in 2100 de zeespiegel 82 cm (!) stijgen.


Maar gelukkig is het volgens Trump allemaal maar onzin...




KNMI. (2020, 6 februari). Zeespiegelstijging nu en in de toekomst. KNMI Specials. https://magazines.rijksoverheid.nl/knmi/knmispecials/2019/03/nu-en-in-de-toekomst

KNMI. (2020, 6 februari). Zeespiegelstijging nu en in de toekomst. KNMI Specials. https://magazines.rijksoverheid.nl/knmi/knmispecials/2019/03/nu-en-in-de-toekomst

Andere effecten van klimaatverandering

  • Weersomstandigheden worden extremer

  • Oceanen nemen meer CO2 op en verzuren hierdoor, calciumcarbonaat (kalkzouten) lost hierdoor op en is moeilijker te vormen door koralen en weekdieren

  • Koraalriffen en plankton sterft door te hoge temperatuur

  • Leefgebied neemt af (bosbranden, te warm worden)

  • Landbouw lijdt onder klimaatverandering

  • Overstromingen, modderstromen, etc.


  • Afspraken worden gemaakt

  • Klimaatverdrag Parijs (2015) zijn met 195 landen afspraken gemaakt

  • In 2050 mag de toename niet meer dan 2 graden zijn

  • Hoe dan?

En nu…

Wat kunnen we doen tegen het versterkte broeikaseffect?

Zelfstandig werken

  • Maak de opdrachten tot en met 42.

  • Ben je hiermee klaar? Kijk je opdrachten dan na.


  • Nagekeken? Ga verder met je samenvatting van thema 5 en 6. De toetsweek komt eraan…


Wat is de juiste volgorde van het versterkte broeikaseffect?

1

De zon schijnt door de dampkring en verwarmt hiermee rechtstreeks het aardoppervlak.

2

De vastgehouden warmte straalt terug, waardoor de temperatuur op aarde stijgt

3

De opgewarmde aarde straalt de warmte vervolgens weer uit omhoog de ruimte in.

4

Broeikasgassen in de atmosfeer houden de opstijgende warmte extra goed vast.



  1. Duurzame ontwikkeling

Aan het einde van de les

´Kan je de voornaamste oorzaken en gevolgen van milieuproblemen toelichten.

´Kan je uitleggen wat duurzame ontwikkeling is.

Wat zijn de belangrijkste oorzaken van milieuproblemen?

Oorzaken van milieuproblemen

Enorme toename mensen


Fossiele brandstof gebruik



Vervuiling en uitputting

-We pakken teveel grond en brandstoffen

-We zorgen voor een overschot van andere stoffen


Sleepvraag

Uitputting

Vervuiling

Eutrofiëring

Cosmetica in grondwater

Microplastics in zee

Delven van fossiele brandstoffen

Fijnstof in de lucht

Fosfaat wordt uit de bodem gehaald



Hoe komt het dat grutto's een teken zijn voor matige biodiversiteit?

1

Insecten hebben geen bloemen om van te leven

2

In weilanden vind je niets anders dan gras (monocultuur)

3

Gruttokuikens vinden geen insecten om op te eten

4

Gruttokuikens hebben geen voedsel en sterven

Duurzame ontwikkeling (2030)

Zijn deze doelen allemaal haalbaar?

A

Ja

B

Nee





Wat zou natuurbescherming hier moeten doen om overwoekeraars en exoten tegen te gaan?

A

Niets

B

Grazers toevoegen

C

Selectief maaien

D

Havik weghalen

Zelfstandig werken

Maak tot en met opdracht 54 af.


Enquête (laatste)