Deelvraag
Waarom zijn er veel vulkanen in Japan?
4.3
De vulkaan de Aso
Deelvraag
Waarom zijn er veel vulkanen in Japan?
4.3
De vulkaan de Aso
Leerdoelen
Wat moet je kennen en kunnen?
Je weet dat er 3 soorten vulkanen zijn
Je weet hoe deze 3 soorten ontstaan en bij welke plaatbeweging.
Je kunt uitleggen wat voor een soort de Aso-vulkaan is.
Je kunt uitleggen hoe een Caldera ontstaat..
4.3
De vulkaan de Aso
Subductie en vulkanen
Japan
Hoeveel soorten vulkanen zijn er ?
Wat zijn de verschillen ?
Slide tekst
4.3
Wegduikende platen
► Zoals je weet uit §1:
– Japan: botsing Pacifische plaat + Filipijnse plaat met de Euraziatische plaat
– aardbevingen
– vulkanisme door:
1 wegduiken oceanische platen onder continentale plaat
2 wegduikende plaat smelt
3 magma stijgt op en zorgt voor vulkaanuitbarstingen
De vulkaan de Aso
Wat zijn de kenmerken van deze vulkanen ?
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Bestaan onderstaande type vulkanen
Juist
Onjuist
Schildvulkaan
Wakkere vulkaan
Stratovulkaan
Spleetvulkaan
Calderavulkaan
4.3
B102 Soorten vulkanen
► 3 hoofdsoorten vulkanen:
● Stratovulkaan
– heet ook samengestelde vulkaan
– bij subductie
– steile hellingen
– afwisselend lagen lava en as
– dik en stroperig magma
– explosieve eruptie
■ Soms ook met:
– pyroclastische stroom (gloedwolk)
– modderstroom (lahar)
De vulkaan de Aso
4.3
B102 Soorten vulkanen
■ Calderavulkaan:
– ingestorte stratovulkaan
– brede krater door leeglopen magmakamer
– kratermeer en soms nieuwe kraters
De vulkaan de Aso
Hoe herken je een Caldera vulkaan, benoem kenmerken
4.3
B102 Soorten vulkanen
● Schildvulkaan:
– dun en vloeibaar magma
– flauwe helling
– meestal niet-explosieve vulkaanuitbarstingen
● Spleeteruptie:
– zeer vloeibaar en snelstromend lava
– kilometerslange scheuren en grote lavavelden
– vaak boven mantelpluimen
De vulkaan de Aso
4.3
De vulkaan de Aso
B98 Bewegingsrichtingen van platen
Er zijn drie plaatbewegingen:
● Uit elkaar (divergentie):
– magma komt naar boven
– lava vult het gat tussen de platen en stroomt naar
twee zijden weg
– vorming mid-oceanische rug
– plaat is het jongst bij de mid-oceanische rug
4.3
Caldera
► Caldera:
– brede krater
– ontstaan door krachtige uitbarsting(en) waarbij de magmakamer leegloopt en instort
– vaak ontstaat er een nieuwe vulkaan
● De caldera van de Aso:
– 120 km in omtrek
– 50.000 bewoners ín de krater
– wegen, spoorlijnen, akkers
– veel toeristen
De vulkaan de Aso
Weet je de 3 beweegrichtingen bij vulkanisme
Herken je 4 soorten vulkanen?
Kan jij uitleggen hoe een Caldera ontstaat?
Kan je kenmerken van een Caldeira herkennen in het landschap?
4.3
Ontstaan
► Bij de 4e grote vulkaanuitbarsting:
lava, pyroclastische stroom
(gloedwolk) en asregens over het
hele eiland Kyushu.
● 5 nieuwe vulkanen in de oude caldera.
De vulkaan de Aso
4.3
Ontstaan
● Hot springs (warmwaterbronnen):
– in caldera
– veel toeristen
– geothermisch verwarmd water
– mineralen met een genezende werking?
De vulkaan de Aso
4.3
De uitbarsting van 2016
► Poging voorspellen nieuwe uitbarsting Nakadake
door meten aardbevingen en onderzoek gas.
● 2016:
– eruptie na 25 jaar
– rook en as tot 10 km hoogte
– gevaar voor vliegverkeer
– dikke lagen as
– vervuiling van water en aantasting begroeiing
– nieuwe, minder heftige uitbarsting in 2021.
De vulkaan de Aso
4.3
Voordelen van vulkanisme
► Voordelen:
● Vruchtbare bodem door voedingsstoffen in lava.
● Tufsteen (= aan elkaar gekitte as) voor in de bouw.
● Toerisme levert geld en werk op.
De vulkaan de Aso
4.3
De vulkaan de Aso
B13 Dimensies
► Je kunt een gebied of gebeurtenis vanuit verschillende invalshoeken of dimensies bekijken.
● Demografische dimensie: omvang en samenstelling bevolking.
● Economische dimensie: verdienen van geld.
● Sociaal-culturele dimensie: cultuur van mensen.
● Politieke dimensie: besturen van een land en de verdeling van macht
● Natuurlijke of fysische dimensie: natuurlijke omgeving.
Leerdoelen
Wat moet je kennen en kunnen?
Je weet dat er 3 soorten vulkanen zijn
Je weet hoe deze 3 soorten ontstaan en bij welke plaatbeweging.
Je kunt uitleggen wat voor een soort de Aso-vulkaan de Aso is.
Je kunt uitleggen hoe een caldera ontstaat.
Je kunt beschrijven hoe het landschap van de caldera van de Aso eruitziet.
Je kunt benoJe kunt benoemen wat de voordelen kunnen zijn van vulkanisme.
4.3
De vulkaan de Aso
4.3
De vulkaan de Aso
B98 Bewegingsrichtingen van platen
► Lithosfeer bestaat uit verschillende
platen (schollen) met daartussen
breuken.
4.3
De vulkaan de Aso
4.3
B98 Bewegingsrichtingen van platen
● Naar elkaar toe (convergentie) kan op drie manieren:
■ Subductie van een zwaardere oceanische plaat onder
een lichtere continentale plaat. Hierbij ontstaat een trog.
■ Subductie van de oudste oceanische plaat onder een
andere oceanische plaat. Hierbij ontstaat een trog.
■ Convergentie van twee continentale platen.
De vulkaan de Aso
4.3
De vulkaan de Aso
B98 Bewegingsrichtingen van platen
● Langs elkaar (transforme beweging).
VB: San Andreasbreuk en Oost- en
Noord-Anatolische breuk
4.3
B101 Vulkanisme
► Bij vulkanisme komt materiaal door de
openingen in de aardkorst naar buiten:
– magma (in de aarde) en lava (erbuiten)
– vulkanische bommen en as bij een vulkaanuitbarsting (eruptie)
– het materiaal vormt rond de krater een berg: een vulkaan
De vulkaan de Aso
4.3
B101 Vulkanisme
● Vulkanisme ontstaat bij 2 plaatbewegingen:
■ Subductie: de wegduikende plaat smelt, het magma stijgt en breekt door de aardkorst heen.
■ Divergentie: het magma komt naar boven en stolt op de zeebodem (mid-oceanische rug).
● Vulkanisme kan ook ontstaan bij mantelpluimen en hotspots.
De vulkaan de Aso
4.3
B104 Vulkanische verschijnselen
► Andere vulkanische verschijnselen, zoals
heetwaterbronnen, geisers, fumarolen
(plekken waar hete gassen ontsnappen).
● Geiser: omhooggestuwd kokend water
dat ondergronds is verhit door magma.
● Door aardwarmte ontstaan minerale
bronnen bij dode vulkanen
(= post-vulkanisch verschijnsel).
De vulkaan de Aso