H1 Natuurkunde en scheikunde

• newEditor
• Natuurkunde / Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo
• Leerjaar 2

Natuurkunde en scheikunde

Hoofdstuk 1

Een nieuw vak

§1

Leerdoelen

1. Je kunt beschrijven waar het vak nask over gaat.

2. Je kunt uitleggen wat een natuurverschijnsel is.

3. Je kunt beschrijven waar het vak biologie over gaat.

4. Je kunt met voorbeelden het verschil tussen natuurkunde en scheikunde uitleggen.

Wat om je heen gebeurt

• NaSk betekent NAtuurkunde en ScheiKunde.

• Vak gaat over de dingen die om je heen gebeuren.

Bliksem is een natuurverschijnsel

Roesten is een chemische reactie (stoffen "verdwijnen" en ontstaan)

Natuur

• Bliksem, licht, water, ... zijn dingen die in de natuur gebeuren en voorkomen = natuurverschijnselen.

• Hout en steen zijn stoffen.  Dat wil zeggen waarvan het gemaakt is.  Als de mens dit gebruikt om iets te maken is dit een "materiaal".

• Biologie gaat dan weer over het leven.

Welke stof zie je hier?

Welke stof zie je hier?

Stoffen veranderen

• Water is vloeibaar.

• Als water bevriest is het ijs en kan je het oprapen.  Nu is het vast.

• Water hangt ook in de lucht, als een gas.  Dit kan je niet vastpakken.

• Vast, vloeibaar en gas zijn toestanden.

Stoffen veranderen: 2 manieren

1. Een stof verandert van toestand (kan je omkeren) = natuurkunde.

2. Een stof verandert in een andere stof (kan je niet meer omkeren) = scheikunde.

Kaarsvet smelt

A

Toestand verandert

B

Stof verandert

C

D

Water bevriest

A

Toestand verandert

B

Stof verandert

C

D

Je bakt een ei

A

Toestand verandert

B

Stof verandert

C

D

Je brillenglazen beslaan

A

Toestand verandert

B

Stof verandert

C

D

Er komt damp uit de waterkoker

A

Toestand verandert

B

Stof verandert

C

D

Vak dat gaat over de levende natuur, dus over mensen, planten en dieren.

A

Natuurkunde

B

Biologie

C

Scheikunde

D

Waarvan iets gemaakt is.

A

Stof

B

Materiaal

C

D

De pizza brandt aan in de oven

A

Toestand verandert

B

Stof verandert

C

D

Leerdoelen check

1. Je kunt beschrijven waar het vak nask over gaat.

2. Je kunt uitleggen wat een natuurverschijnsel is.

3. Je kunt beschrijven waar het vak biologie over gaat.

4. Je kunt met voorbeelden het verschil tussen natuurkunde en scheikunde uitleggen.

Onderzoeken

§2

Leerdoelen

1. Je kunt benoemen wat je met je zintuigen kunt waarnemen.

2. Je kunt beschrijven hoe je voorzichtig aan onbekende stoffen moet ruiken.

3. Je kunt uitleggen waarom je bij natuurkunde en scheikunde nooit mag proeven van een stof.

4. Je kunt beschrijven wat de onderzoeksvraag en de conclusie van een onderzoek zijn.

Waarnemen / zintuigen

• We leren niet enkel uit het boek, maar wij gaan ook experimenteren.

• Hierbij moet je goed kijken wat er gebeurt.  Dit is waarnemen.

• Waarnemen doen we met onze zintuigen.

Waarnemen met onze zintuigen

Stoffen herkennen

• Hoe / op welke manieren kan je een stof herkennen?

• Geur

• Kleur

• Smaak

• Brandbaarheid

• Geleidbaarheid

• Oplosbaarheid *

• Soortelijke massa, ...

Geur

• Wie kan vertellen hoe je moet ruiken aan een stof?

Zo ruik je veilig aan een stof

Smaak

• Wie kan vertellen hoe we veilig aan een stof kunnen proeven in het laboratorium?

NOOIT proeven aan een stof!

Onderzoek doen

• Je wil iets onderzoeken.  Daarover stel je een onderzoeksvraag.

• Wat je ontdekt is de conclusie.  Dit is het antwoord op de onderzoeksvraag.

• Als een conclusie niet in de verwachting ligt, kan je een 2de test doen.

Leerdoelen check

1. Je kunt benoemen wat je met je zintuigen kunt waarnemen.

2. Je kunt beschrijven hoe je voorzichtig aan onbekende stoffen moet ruiken.

3. Je kunt uitleggen waarom je bij natuurkunde en scheikunde nooit mag proeven van een stof.

4. Je kunt beschrijven wat de onderzoeksvraag en de conclusie van een onderzoek zijn.

Lezen en maken met potlood

• 2BK → blz 8 - 19

• 2KGT → blz 8 - 15

Practicum

§3

Leerdoelen

Practicum?

• Onderzoek doen bij natuur- en scheikunde heet practicum.

• We gebruiken meetgereedschap en ook practicummateriaal.  Dit materiaal moet je kennen!

Veiligheid is belangrijk!

Belangrijke regels

• Luister naar je leraar en doe wat je leraar zegt.

• Niet duwen, trekken of rennen in het lokaal.

• Niet eten of drinken in het lokaal.

• Leg geen tas of andere spullen waar mensen moeten lopen.

• Draag een veiligheidsbril als dat nodig is.

• Bind lang haar in een staart als je met vuur werkt.

• Werk altijd voorzichtig, vooral met scheikundige stoffen.

• Ruik alleen voorzichtig aan onbekende stoffen.

• Proef nooit van stoffen.

• • Als er iets fout gaat, dan moet je meteen je leraar waarschuwen.

De blusdeken

Enkele filmpjes

De Bunsenbrander

Uitleg

Bunsenbrander

Leer alle onderdelen zodat je ze kan gebruiken tijdens het practicum.

3 vlammen

• Pauzevlam → a

• Stille blauwe vlam → b

• Ruisende blauwe vlam → c

Leerdoelen check

Lezen en maken met potlood

• BK → blz 20 - 35

• KGT → blz 16 - 22

Meten

§4

Leerdoelen

Vraag

• Kan je voelen hoe warm / koud het is?

Vraag

• Kan je voelen hoe warm / koud het is?

• Kan je ook voelen of er straling in de lucht hangt?

Vraag

• Kan je voelen hoe warm / koud het is?

• Kan je ook voelen of er straling in de lucht hangt?

• Of hoeveel gram je balpen weegt?

Vraag

• Kan je voelen hoe warm / koud het is?

• Kan je ook voelen of er straling in de lucht hangt?

• Of hoeveel gram je balpen weegt?

• → hier heb je meetinstrumenten / meetapparatuur voor nodig.

Thermometer

Thermometer

Grootheid en eenheid

Ik meet de lengte van de tafel.  De lengte van de tafel is 1,3 meter.

Grootheid en eenheid

Ik meet de lengte van de tafel.  De lengte van de tafel is 1,3 meter.

Grootheid en eenheid

• Iets wat je kan meten is een grootheid.  Dit krijgt ook een symbool.

• Wat achter het getal komt is de eenheid.  Dit krijgt een afkorting.

• Let op hoofdletters en kleiner letters!

Voorbeelden

Voorbeelden

Voorbeelden

Voorbeelden

Voorbeelden

Enkele belangrijke grootheden

We bespreken er enkele

Tijd meten

Met timer, chronometer, klok, ...

Lengte / afstand

Werken met een liniaal

Massa meten met een balans

Deze balans kan tot 0.0001 g nauwkeurig meten.

Kan nog nauwkeuriger zijn.

Volume

• Kan met een maatcilinder of bekerglas.

• Eenheid vaak milliliter (ml).

• Onthouden: 1ml = 1cm³

Lezen en maken met potlood

• blz 23 - 30