Les 3: celorganellen

celorganellen

1 / 22
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

In deze les zitten 22 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

celorganellen

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

1 uitleggen dat cellen organellen hebben en wat deze organellen als functie hebben


Deze slide heeft geen instructies

Organellen

  • de 'organen' van de cel

  • alle organellen zijn omgeven door een membraan 

Deze slide heeft geen instructies

Het celmembraan

  • Begrenzing van de cel

  • Rondom alle cellen (prokaryoot en eukaryoot)

  • Rondom alle organellen 

  • Functie: 

  • niet alle stoffen zomaar de cel in of uit laten gaan 

Deze slide heeft geen instructies

Celwand

  • alleen bij planten, bacteriën en schimmels 

  • ondersteuning van de cel tegen indringers 

  • doorlaatbaar voor water en opgeloste stoffen

  • helpt bij turgor (opzwelling cel) 



Deze slide heeft geen instructies

Cytoplasma

  • Stroperige vloeistof in de cel

  • Hierin liggen alle organellen  



Deze slide heeft geen instructies

De kern

  • Kernplasma met daarin chromosomen (lange moleculen DNA die rond een aantal eiwitten zijn gewikkeld)

  • DNA bevat informatie over de erfelijke eigenschappen van een organisme

  • Nucleolus: maakt delen van ribosomen, die de kern verlaten via kernporiën -> cytoplasma

  • binas tabel 70A


Deze slide heeft geen instructies

Endoplasmatisch reticulum (ER)

  • Netwerk van membranen, gelegen in het cytoplasma 

  • vormt 'kanalen' 

  • 2  soorten ER:

  • Ruw endoplasmatisch reticulum (rER): belangrijk in het opbouwen van eiwitten 

  • Glad endoplasmatisch reticulum (gER): vervoert stoffen (eiwitten)  vanuit rER naar het golgi-apparaat 

Deze slide heeft geen instructies

Ribosomen

  • Ribosomen zorgen voor de aanmaak van eiwitten in cellen voor allerlei verschillende doelen (bijv. aanmaken nieuw materiaal, enzymen en transport) 

  • Ribosomen zijn opgebouwd uit eiwitten

  • Ribosomen bevinden zich op het endoplasmatisch reticulum (ER)

Deze slide heeft geen instructies

Golgi-apparaat 

  • Bestaat uit een stapel platte blaasjes 

  • functie: producten van het ER worden omgebouwd en opgeslagen  

Deze slide heeft geen instructies

binas tabel 79D

Deze slide heeft geen instructies

Lysosomen

  • Een blaasje dat zich in het cytoplasma bevindt en wordt gemaakt door het golgi-apparaat 

  • In deze blaasjes zitten enzymen 

  • functie: afbreken van stoffen zodat deze kunnen worden hergebruikt of veilig uitgescheiden --> enzymen

  • belangrijk voor vertering van voedsel  

Deze slide heeft geen instructies

Mitochondriën

  • Energiecentrale binnen de cel, voorziet de cel dus van energie

  • verbranding van voedsel vindt plaats in het mitochondrium    -->  voedingsstoffen worden omgezet naar ATP

  • ATP is een belangrijke energiebron voor cellen 

  • hoeveelheid mitochondriën verschillen per cel. Waarom?

Deze slide heeft geen instructies

Vacuole 

  • in plantencellen (heel soms in dierlijke)

  • een met vocht gevuld blaasje in het cytoplasma

  • jonge planten hebben vaak meerdere kleine vacuolen

  • ouderen planten hebben één grote vacuole




  • het vocht bevat water met opgeloste stoffen (kleurstoffen, afvalstoffen, reservestoffen)

  • stevigheid  



Deze slide heeft geen instructies

Er kunnen verschillende plastiden (korrels) in het cytoplasma voorkomen:

- Chromoplasten (kleurstofkorrels, geven kleur) 

- Chloroplasten (bladgroenkorrels voor fotosynthese)

- Leukoplasten (voor opslag reservevoedsel, zoals zetmeelkorrels) 

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de functie van de celkern?

A

Stevigheid

B

Wateropslag regelen

C

Opslag van DNA

D

Alle celorganellen op hun plek houden

Deze slide heeft geen instructies







Per 2 goede antwoorden 1 punt

Combineer het organel met de juiste functie

Energie leveren

DNA opslag

Stevigheid

Regelt wat de cel in en uit kan

1 per 2 goede antwoorden

Wat is de functie van het celmembraan?

A

Bepalen welke stoffen de cel in en uit gaan

B

het maken van eiwitten

C

Bevat enzymen die verschillende soorten stoffen kan afbreken

D

Zorgt voor de energiehuishouding van de cel

Deze slide heeft geen instructies

De celkern bevat erfelijk materiaal, wat wordt afgelezen (wat RNA heet) en via kernporiën de celkern verlaat. Dit RNA gaat vervolgens naar ...

A

kernlichaampje

B

endoplasmatisch reticulum

C

lysosomen

D

golgiapparaat

Deze slide heeft geen instructies

Koppel de organellen aan functie

ATP

Golgi

DNA

Mitochondrien

Ribosoom

ER







Powerhouse van de cel

Bevat recept voor eiwit

Geeft het eiwit z'n vorm

Maakt het eiwit

Batterij van de cel

Stopt ongevouwen eiwit in blaasjes

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de functie van het ruw endoplasmatisch reticulum (rER)

A

Vervoert stoffen naar het golgi-apparaat

B

verpakt en bouwt eiwitten om

C

Rol in het opbouwen van eiwitten

D

helpt met de vertering van voedsel

Deze slide heeft geen instructies