celorganellen
celorganellen
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
1 uitleggen dat cellen organellen hebben en wat deze organellen als functie hebben
Deze slide heeft geen instructies
Organellen
de 'organen' van de cel
alle organellen zijn omgeven door een membraan
Deze slide heeft geen instructies
Het celmembraan
Begrenzing van de cel
Rondom alle cellen (prokaryoot en eukaryoot)
Rondom alle organellen
Functie:
niet alle stoffen zomaar de cel in of uit laten gaan
Deze slide heeft geen instructies
Celwand
alleen bij planten, bacteriën en schimmels
ondersteuning van de cel tegen indringers
doorlaatbaar voor water en opgeloste stoffen
helpt bij turgor (opzwelling cel)
Deze slide heeft geen instructies
Cytoplasma
Stroperige vloeistof in de cel
Hierin liggen alle organellen
Deze slide heeft geen instructies
De kern
Kernplasma met daarin chromosomen (lange moleculen DNA die rond een aantal eiwitten zijn gewikkeld)
DNA bevat informatie over de erfelijke eigenschappen van een organisme
Nucleolus: maakt delen van ribosomen, die de kern verlaten via kernporiën -> cytoplasma
binas tabel 70A
Deze slide heeft geen instructies
Endoplasmatisch reticulum (ER)
Netwerk van membranen, gelegen in het cytoplasma
vormt 'kanalen'
2 soorten ER:
Ruw endoplasmatisch reticulum (rER): belangrijk in het opbouwen van eiwitten
Glad endoplasmatisch reticulum (gER): vervoert stoffen (eiwitten) vanuit rER naar het golgi-apparaat
Deze slide heeft geen instructies
Ribosomen
Ribosomen zorgen voor de aanmaak van eiwitten in cellen voor allerlei verschillende doelen (bijv. aanmaken nieuw materiaal, enzymen en transport)
Ribosomen zijn opgebouwd uit eiwitten
Ribosomen bevinden zich op het endoplasmatisch reticulum (ER)
Deze slide heeft geen instructies
Golgi-apparaat
Bestaat uit een stapel platte blaasjes
functie: producten van het ER worden omgebouwd en opgeslagen
Deze slide heeft geen instructies
binas tabel 79D
Deze slide heeft geen instructies
Lysosomen
Een blaasje dat zich in het cytoplasma bevindt en wordt gemaakt door het golgi-apparaat
In deze blaasjes zitten enzymen
functie: afbreken van stoffen zodat deze kunnen worden hergebruikt of veilig uitgescheiden --> enzymen
belangrijk voor vertering van voedsel
Deze slide heeft geen instructies
Mitochondriën
Energiecentrale binnen de cel, voorziet de cel dus van energie
verbranding van voedsel vindt plaats in het mitochondrium --> voedingsstoffen worden omgezet naar ATP
ATP is een belangrijke energiebron voor cellen
hoeveelheid mitochondriën verschillen per cel. Waarom?
Deze slide heeft geen instructies
Vacuole
in plantencellen (heel soms in dierlijke)
een met vocht gevuld blaasje in het cytoplasma
jonge planten hebben vaak meerdere kleine vacuolen
ouderen planten hebben één grote vacuole
het vocht bevat water met opgeloste stoffen (kleurstoffen, afvalstoffen, reservestoffen)
stevigheid
Deze slide heeft geen instructies
Er kunnen verschillende plastiden (korrels) in het cytoplasma voorkomen:
- Chromoplasten (kleurstofkorrels, geven kleur)
- Chloroplasten (bladgroenkorrels voor fotosynthese)
- Leukoplasten (voor opslag reservevoedsel, zoals zetmeelkorrels)
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de functie van de celkern?
Stevigheid
Wateropslag regelen
Opslag van DNA
Alle celorganellen op hun plek houden
Deze slide heeft geen instructies
Per 2 goede antwoorden 1 punt
Combineer het organel met de juiste functie
Energie leveren
DNA opslag
Stevigheid
Regelt wat de cel in en uit kan
1 per 2 goede antwoorden
Wat is de functie van het celmembraan?
Bepalen welke stoffen de cel in en uit gaan
het maken van eiwitten
Bevat enzymen die verschillende soorten stoffen kan afbreken
Zorgt voor de energiehuishouding van de cel
Deze slide heeft geen instructies
De celkern bevat erfelijk materiaal, wat wordt afgelezen (wat RNA heet) en via kernporiën de celkern verlaat. Dit RNA gaat vervolgens naar ...
kernlichaampje
endoplasmatisch reticulum
lysosomen
golgiapparaat
Deze slide heeft geen instructies
Koppel de organellen aan functie
ATP
Golgi
DNA
Mitochondrien
Ribosoom
ER
Powerhouse van de cel
Bevat recept voor eiwit
Geeft het eiwit z'n vorm
Maakt het eiwit
Batterij van de cel
Stopt ongevouwen eiwit in blaasjes
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de functie van het ruw endoplasmatisch reticulum (rER)
Vervoert stoffen naar het golgi-apparaat
verpakt en bouwt eiwitten om
Rol in het opbouwen van eiwitten
helpt met de vertering van voedsel
Deze slide heeft geen instructies