De reis van Sint Brandaan - Les 2

Welkom H3F!

Ga zitten volgens de plattegrond en maak alvast de startopdracht.


Leg het volgende op tafel:

  • leesboek

  • schrift

  • agenda

  • etui

De vorige les hebben we het gehad over het Middelnederlands. Noteer in je schrift drie verschillen tussen het Middelnederlands en het moderne Nederlands.

Startopdracht

1 / 18
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

In deze les zitten 18 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom H3F!

Ga zitten volgens de plattegrond en maak alvast de startopdracht.


Leg het volgende op tafel:

  • leesboek

  • schrift

  • agenda

  • etui

De vorige les hebben we het gehad over het Middelnederlands. Noteer in je schrift drie verschillen tussen het Middelnederlands en het moderne Nederlands.

Startopdracht

Deze slide heeft geen instructies



Pak je leesboek en ga lekker lezen!

Deze slide heeft geen instructies

Opdracht

Noteer in je schrift:

  • Waar speelt het verhaal zich af? Beschrijf de plek.

  • Zou jij graag op die plek willen zijn? Waarom wel of niet?

5

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Vandaag ...

  • hertalingen bespreken

  • uitleg over de tekst

Leerdoelen

  • Je maakt kennis met een klassieker uit de Nederlandse cultuur.

  • Je weet waarom we deze tekst gaan (voor)lezen en bespreken.

Deze slide heeft geen instructies

Terugblik

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

De ontwikkeling van de Nederlandse taal

  1. West-Germaans (ongeveer 500 v.Chr. – 500 n.Chr.)

  2. Oudnederlands (± 500 – ± 1150)

  3. Middelnederlands (± 1150 – ± 1500)

  4. Vroegnieuwnederlands (± 1500 – ± 1650)

  5. Nieuwnederlands / Standaardnederlands (± 1650 – heden)

Deze slide heeft geen instructies

Middelnederlands en het Nederlands van nu

  • Middelnederlands: Nederlands uit de periode van +- 1200 tot 1500.

  • Geen standaardtaal: alleen maar dialecten

  • In Middelnederlandse teksten zijn de woorden dus overal een beetje anders.

  • Geen officiële spelling

  • Fonetisch (hardop lezen helpt!)




Deze slide heeft geen instructies

Bijzonderheden

  • Eén teken voor i en j: iaer (jaar), ionc (jong)

  • Geen onderscheid u en v: uele (vele), louen (loven)

  • De w bestond nog niet in het alfabet, uuel (wel), uuater of vvater

  • 'c' i.p.v. 'k': ic, copen, coninc.

    • komt van de Latijnse traditieIn het alfabet geen onderscheid tussen . ‘lange’ en ‘korte’ klinkers

    • soms net als nu een dubbele klinker: groot, waar

    • maar vaker door er een -e- of -i- achter te zetten: groet (groot), wair (waar)

Deze slide heeft geen instructies

Hertalingen bespreken

De presenteerders komen naar voren


Wat staat er?

Wat voor tekst is dit volgens jullie?



Deze slide heeft geen instructies

De reis van Sint Brandaan

  • Tekst, traditie, overlevering

  • Oudste, bekende Middelnederlandse tekst.

  • Brandaan heeft werkelijk bestaan (6e eeuw).

  • 9e of 10 eeuw (Navigatio Sancti Brendani abbatis)

  • Reis van Sint Brandaan (+- 1150) Rijnland (nu Duitsland)




Deze slide heeft geen instructies

De reis van Sint Brandaan

  • Tekst op rijm overgeleverd in twee 'dialecten'.


  • Overgang van orale traditie naar schriftcultuur


  • Voordrachtstekst: zie eerste regels!





Deze slide heeft geen instructies

De reis van Sint Brandaan

We lezen een deel van de inleiding + hoofdstuk 1 t/m 3

Deze slide heeft geen instructies

Waarom lezen we Brandaan nog steeds?

‘De reis van Sint Brandaan beweegt zich op unieke wijze op het snijvlak van van alles: geestelijk en wereldlijk, heldenverhaal en heiligenleven, informatie en amusement, het sacrale en het speelse’

‘een van de bijzonderste verhalen die de middeleeuwen ons hebben nagelaten’

https://www.literatuurgeschiedenis.org/teksten/egidiuslied


Wat valt op: fonetisch. Klanken die als een geheel klinken aan elkaar geschreven



auteur onbekend, ca. 1400, Brugge

Waarom lezen we Brandaan nog steeds?

Kortom,


  1. 'Sint Brandaan' is een van de oudste reisverhalen in de Nederlandse literatuur (12e eeuw).

  2. Het geeft inzicht in hoe middeleeuwse mensen de wereld, religie en wonderen zagen. (verschillen en overeenkomsten met heden?)

  3. Je ontdekt dat de Nederlandse taal en cultuur een lange, rijke traditie hebben.

  4. Ter voorbereiding op de bovenbouw.



Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

  • Elke les lezen we 2 à 3 hoofdstukken uit Sint-Brandaan.

  • Deze periode lees je bij Nederlands dus niet uit je eigen leesboek, behalve tijdens Heel Campus Leest.

  • De klas wordt verdeeld in twee- en drietallen.

  • Elk tweetal krijgt een hoofdstuk toegewezen, dat tijdens de les wordt voorgelezen.

  • Het schema met de indeling krijgen jullie de volgende les.


Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk

Maandag 3 november:

Schrift meenemen

Deze slide heeft geen instructies