Van letters tot kennis
Van letters tot kennis
Open de les met de titel uit het hoofdstuk. Houd de start kort en herkenbaar: deze les gaat over wat geletterdheid betekent, waarom dat belangrijk is en hoe je geletterd wordt.
Lesdoel
Je leert wat geletterd betekent, waarom geletterd zijn belangrijk is in onze maatschappij en hoe je geletterd wordt.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij geletterdheid?
Voorkennis activeren na het lesdoel. Laat leerlingen losse woorden invoeren, zoals lezen, schrijven, woorden, kennis of begrijpen, zonder antwoorden al goed of fout te maken.
Succescriteria
Ik weet wat het betekent om geletterd te zijn.
Ik kan vormen van geletterdheid herkennen en benoemen.
Ik kan vormen van geletterdheid toelichten en uitleggen wat het belang is van geletterd zijn.
Ik kan zelf de betekenis van woorden opschrijven.
Neem deze formuleringen letterlijk over, omdat ze aansluiten op de aangeleverde theorie en toetsing.
Wat weet je al?
Op de basisschool ben je gestart met het ontwikkelen van kennis over verschillende onderwerpen.
Bij taal, natuur en rekenen leer je begrippen.
Samen dezelfde kennis hebben helpt in de les.
Deze slide sluit aan op het onderdeel Verkennen uit de theorie. Laat leerlingen denken aan woorden die zij al kennen uit eerdere schooljaren.
Geletterdheid
In dit hoofdstuk staat geletterdheid centraal.
Geletterd zijn heeft te maken met kennis en woorden begrijpen.
Door woorden te kennen, kun je informatie beter volgen.
Blijf dicht bij de hoofdstuktitel en het lesdoel. Voeg hier geen extra theorie toe buiten de aangeleverde inhoud.
Waarom dezelfde kennis helpt
Begrippen die bijna iedereen kent, maken uitleg makkelijker.
Je begrijpt elkaar sneller.
Dat is prettig voor leerlingen en voor leraren.
Gebruik hier de formulering uit de verkenningsvragen: waarom is het fijn om samen dezelfde kennis te hebben en waarom is dat prettig voor leraren?
Waarom geletterd zijn belangrijk is
Geletterd zijn is belangrijk in onze maatschappij.
Je hebt geletterdheid nodig om informatie te begrijpen.
Zonder die kennis kun je moeilijker meedoen.
Leg het verband met de maatschappij eenvoudig uit, passend bij mavo 1. Gebruik geen nieuwe voorbeelden die buiten de theorie vallen als vaste leerstof.
[R] Wat heeft geletterd zijn vooral te maken met?
sport en spel
kennis en woorden
muziek en kunst
pauze en rust
Sluit aan op slide 4: 'Geletterd zijn heeft te maken met kennis en woorden begrijpen.'
[T2] Vul de kernwoorden in
Geletterd zijn is belangrijk in onze . Je hebt geletterdheid nodig om te begrijpen. Zonder die kennis kun je moeilijker .
Correcte invulling: maatschappij, informatie, meedoen. Deze tekst echoot slide 6 letterlijk mogelijk.
Als lezen lastig is
Stel je voor: een buurvrouw vraagt je om hulp.
Zij kan niet of nauwelijks lezen.
Dan worden gewone situaties lastig.
Gebruik dit als overgang naar concrete situaties uit de theorie. Benoem dat leerlingen nu gaan zien waarom geletterdheid in het dagelijks leven telt.
Voorbeelden uit het dagelijks leven
op Netflix een film of serie uitzoeken
de gebruiksaanwijzing
Situatie 2
Situatie 1
Neem deze voorbeelden letterlijk over uit de aangeleverde theorie. Laat zien dat geletterdheid nodig is in alledaagse taken.
Welke situatie kan lastig zijn als je niet kunt lezen?
een voetbalteam kiezen
een route fietsen
een taart bakken
de gebruiksaanwijzing
Gebaseerd op slide 8 met de letterlijke voorbeelden uit het dagelijks leven.
Hoe je geletterd wordt
Je ontwikkelt kennis over verschillende onderwerpen.
Je leert begrippen en betekenissen.
Je bouwt zo aan je woordenschat en algemene ontwikkeling.
Deze slide landt het derde deel van het lesdoel: hoe je geletterd wordt. Houd het bij de woorden en lijnen die in de bijlage zichtbaar zijn.
Woorden leren
Schrijf bij elk woord de betekenis zo goed mogelijk op.
Wissel woorden en omschrijvingen uit.
De ander moet jouw woorden en omschrijvingen kunnen begrijpen.
Sluit hier aan op de opdracht onder 'Woorden'. Benadruk dat woorden kennen en uitleggen hoort bij geletterdheid.
Begrippen uit dit hoofdstuk
de alfabeet
de algemene ontwikkeling
buitensluiten
de digitale geletterdheid
gecijferd
geletterd
toelichten
de woordenschat
Deze woorden moeten letterlijk zichtbaar zijn. Geef nog geen aangepaste definities op de slide als die niet volledig in de aangeleverde theorie staan.
[R/T1] Vul de woorden in
Je ontwikkelt over verschillende onderwerpen. Je leert begrippen en . Je bouwt zo aan je woordenschat en .
Correcte invulling: kennis, betekenissen, algemene ontwikkeling. Sluit aan op slide 9.
[I] Waar werk je aan als je betekenissen opschrijft?
je woordenschat
je pauzetijd
je gymcijfer
je zitplaats
Gebaseerd op slides 9 en 10: woorden leren en betekenissen opschrijven horen bij geletterdheid.
RTTI-verdeling
R: Ik weet wat het betekent om geletterd te zijn.
T1: Ik kan vormen van geletterdheid herkennen en benoemen.
T2: Ik kan vormen van geletterdheid toelichten en uitleggen wat het belang is van geletterd zijn.
I: Ik kan zelf de betekenis van woorden opschrijven.
Gebruik deze slide als kapstok voor de opbouw naar begrip. De formuleringen komen rechtstreeks uit de aangeleverde afbeelding.
Samenvatting
Geletterdheid gaat over woorden, kennis en begrijpen.
Geletterd zijn is belangrijk in onze maatschappij.
Je wordt geletterd door begrippen en betekenissen te leren.
Woordenschat en algemene ontwikkeling helpen daarbij.
Rond inhoudelijk af zonder nieuwe theorie toe te voegen. Deze samenvatting bereidt de klas voor op verwerking en de afsluitende slide.
Wat heb je vandaag geleerd?
Reflectie op het leren: leerlingen kunnen noemen wat geletterdheid betekent, waarom het belangrijk is of hoe je geletterd wordt.
Wat ga je doen?
H1 Van letters tot kennis
Klaar? Start dan met lezen.
Deze eindslide is expliciet gevraagd en moet letterlijk als afsluiting van de les staan.