Welkom bij Economie
- Boek, schrift, rekenmachine op tafel
Planning vandaag:
Start nieuwe hoofdstuk (H7)
- maken par. 7.1 (20 min)
- bespreken theorie (20 min)
Bijzonderheden
Verder uit boek, kopietjes bewaren voor leren toets.
Volgende week: H7 afmaken!
Planning deze week:
hoofdstuk 7 par 1
Welkom bij Economie
- Boek, schrift, rekenmachine op tafel
Planning vandaag:
Start nieuwe hoofdstuk (H7)
- maken par. 7.1 (20 min)
- bespreken theorie (20 min)
Bijzonderheden
Verder uit boek, kopietjes bewaren voor leren toets.
Volgende week: H7 afmaken!
Planning deze week:
hoofdstuk 7 par 1
Welkom bij Economie
- Boek, schrift, rekenmachine op tafel
- ipad uit zicht
Planning vandaag:
- nakijken 7.1
- theorie par. 7.2
- (maken par. 7.2 vraag 1 tm 4, was al huiswerk)
maken par 7.2: 6, 8, 10, 11
Bijzonderheden
H7: Bijhouden, anders loop je te veel achter.
Planning deze week:
hoofdstuk 7 par 1, 2, 3 en 4
Hoofdstuk 7
Nederland en het buitenland
Handelsland
Vrij handelen
EU en EMU
Globalisering
leerdoelen par. 7.1:
Nederland handelsland
Je kunt uitleggen waarom de export belangrijk is voor ons.
Je kunt uitleggen waarom de import belangrijk is voor ons.
Je kunt uit de betalingsbalans opmaken of we daarop tekorten of overschotten hebben.
Je kunt uitleggen hoe een verandering van de wisselkoers invloed heeft op de import en export.
Maken: vraag 1abc, 3, 4, 5, 6, 8 en 10
par. 7.2: 1 tm 4
1 a. Vrijhandel, dichtbij, groot land / veel inwoners.
b. € 128,9 miljard : 100 x 65 = € 83,785 miljard, dus € 83.785.000.000
c. wederuitvoer
3 a. deel : geheel x 100
2,6 miljoen ÷ 9,1 miljoen × 100% = 28,6 %
b. Bijvoorbeeld: Een vrachtwagenchauffeur, een ICT’er, een financieel adviseur.
c. Indirecte banen zijn banen bij bedrijven die goederen of diensten leveren aan exporterende bedrijven. Bijvoorbeeld werknemers van een schoonmaakbedrijf die bij een exportbedrijf schoonmaken.
4. Ze worden afhankelijk van de andere landen.
5a. € 780 miljard : € 1.095 x 100 = 71,2 %
b. aan de hoge percentages import- en exportquote.
minute
second
6b. $ 3.195 miljard = 18 %,
dus 100% = $ 3.195 miljard : 18 x 100 = $ 17.750 miljard
8. De export steeg meer dan de import (we verdienen dus meer geld aan het buitenland dan we uitgeven)
Meer buitenlandse toeristen kwamen naar Nederland (we verdienen dus geld aan deze buitenlandse toeristen)
10. waardedaling euro > 3 > 2 > 1 > economische groei
Maken: vraag 1abc, 3, 4, 5, 6, 8 en 10
par. 7.2: 1 tm 4
Import
Import: er gaat geld naar het buitenland, we kopen iets van het buitenland.
Voorbeelden
We voeren bananen in.
Ed Sheeran geeft een concert in de Ziggo Dome.
Jullie gaan op reisweek naar Berlijn.
Export
Export: het buitenland betaalt ons geld, we verkopen iets aan het buitenland.
Voorbeelden
Een Nederlands baggerbedrijf baggert in Dubai.
Ed Sheeran drinkt Jenevertjes en fietst door Amsterdam.
We verkopen Beemsterkaas aan Duitsland.
Betalingsbalans
Open economie
Invoerrechten
Globalisering
Een overzicht van alle betalingen aan het buitenland en alle ontvangsten uit het buitenland.
De toenemende vrije wereldhandel als gevolg van het openstellen van grenzen en nieuwe vormen van communicatie en transport.
Importheffingen, douanerechten. Belasting op ingevoerde producten.
Een land met veel in- en uitvoer in verhouding tot het nationaal inkomen.
Open economie / gesloten economie
Nederland heeft een open economie = in verhouding veel handel met buitenland
Een gesloten economie betekent 'in verhouding weinig handel met het buitenland'
Of Nederland naar verhouding veel met het buitenland handelt kun je meten m.b.v. de export- en importquote.
Import- en exportquote
Het percentage van de totale importwaarde of exportwaarde ten opzichte van het nationaal inkomen.
Het nationaal inkomen van een land is € 785 miljard. De importwaarde is € 456 miljard. Bereken de importquote.
In een land is de waarde van de totale uitvoer € 150 miljard. Het nationaal inkomen is € 405 miljard. Bereken de exportquote.
De internationale concurrentiepositie van bedrijven in een land verbetert als
de inflatie daalt
de wisselkoers stijgt
innovaties ontmoedigd worden
de loonkosten stijgen
Waarmee heeft Nederland een goede internationale concurrentiepositie?
auto’s bouwen
dijken bouwen
vliegtuigen bouwen
wolkenkrabbers bouwen
Wat is een groot nadeel van globalisering?
Bedrijven kunnen lonen laag houden vanwege veel meer werknemers
Grootschalig transport vervuilt het milieu
Gemakkelijker verkoop van producten in andere landen
Er zijn alleen maar voordelen
6 februari 2022$ 1 = € 1,07
De dollar wordt dus goedkoper
--> De euro wordt duurder
6 februari 2024$ 1 = € 0,93
producten uit Amerika worden dus goedkoper
producten uit Europa worden duurder
Als de wisselkoers van de euro stijgt: tip: koers van de euro stijgt = euro wordt duurder
verbetert onze concurrentiepositie
verslechtert onze concurrentiepositie
verandert onze concurrentiepositie niet
par. 7.2: Kunnen we vrij handelen?
lesdoelen:
- Je kunt uitleggen hoe landen voordeel hebben van handel met andere landen.
- Je kunt vijf maatregelen noemen waarmee landen hun eigen economie kunnen beschermen.
- Je weet wat vrijhandel betekent.
- Je kunt uitleggen wat de rol van de WTO is in de internationale handel.
par. 7.2: Kunnen we vrij handelen?
lesdoelen:
- Je kunt uitleggen hoe landen voordeel hebben van handel met andere landen.
- Je kunt vijf maatregelen noemen waarmee landen hun eigen economie kunnen beschermen.
- Je weet wat vrijhandel betekent.
- Je kunt uitleggen wat de rol van de WTO is in de internationale handel.
Maken: par. 7.2 maken: maken 6, 8, 10, 11
Af? Dan verder met 7.3: Alle vragen (belangrijke paragraaf!)
Nakijken: par. 7.2 maken: 1 tm 5, 7 tm 10
3a. China 17 uur Nederland 22 uur; beide landen maken hun eigen producten.
b. China 2 iPhones = 16 uur (t.o. 17 uur), dus 1 uur winst
Nederland 2 fietsen = 20 uur (t.o. 22 uur) dus 2 uur winst
4a. Invoerrechten, contingentering, invoerverbod
b. Voldoet niet aan veiligheidseisen of milieu-eisen.
5. Situatie 3
--> tussen de oranje landen (landen van de EU) zijn geen invoerrechten (dus 0%), er is namelijk vrijhandel.
--> landen van buiten de EU betalen aan elke landsgrens even veel invoerrechten (=gemeenschappelijk buitentarief)
Gemeenschappelijk buitentarief =
Landen van de EU hebben hetzelfde tarief voor landen buiten de EU
Nakijken: par. 7.2 opdracht 7 tm 10
blz. 209
8. welvaart = in hoeveel behoeftes je kunt voorzien (in hoe meer behoeftes je kunt voorzien, hoe welvarender)
Door meer handel, heb je als consument meer keuze (en worden producten goedkoper). Je kunt dus in meer behoeftes voorzien en bent dus welvarender.
Let op: alleen aangeven dat er meer geld verdiend wordt door de handel is niet voldoende. Je moet iets hebben genoemd over de mate waarin je in behoeftes kunt voorzien.
9. Er zijn 196 landen, het is niet mogelijk om met elk land apart afspraken te maken.
Niet alle landen willen meewerken aan vrijhandel.
Alle landen hebben ook nog hun eigen belangen.
Doel WTO = vrijer en eerlijkere handel, wil protectiemaatregelen afschaffen
10. a sowieso, over b kun je twisten (er komt wel meer export, maar is het ook vrijhandel?)
c sowieso niet, en d is maar net hoe je het leest (verlagen van het aantal, of het verminderen van regels met quota?).
Nederland Handelsland
7.3 Nederland en de EU
7.3 Nederland en de EU
Ik kan uitleggen welke afspraken er binnen de Europese Unie zijn
Ik kan vertellen waarom er ook verschillen zijn tussen EU-landen
Ik kan vertellen wat de taken van de ECB zijn
Burgers van de EU mogen vrij reizen en wonen binnen de EU?
Waar
Niet waar
Als ik spullen koop in België, moet ik invoerrechten betalen aan de douane.
Waar
Niet waar
Als ik spullen koop in de VS, moet ik invoerrechten betalen aan de douane.
Waar
Niet waar
7.3 Nederland en de EU
Interne markt
Economische samenwerking tussen de lidstaten van EU
Vrij verkeer van goederen en diensten
Vrij verkeer van personen
Vrij verkeer van kapitaal
7.3 Nederland en de EU
Verschillen
Er bestaan ook verschillen binnen de EU
verschillende tarieven voor btw en vennootschapsbelasting
sociale zekerheid in elk land anders geregeld
verschillen in milieuregels
Hierdoor ontstaat er oneerlijke concurrentie.
Harmonisatie kan een oplossing zijn.
Als de ECB de rente verhoogt, dan...
Is het wel interessant om te lenen, maar niet om te sparen. Hierdoor gaan mensen meer geld uitgeven.
Is het wel interessant om te lenen, maar niet om te sparen. Hierdoor gaan mensen minder geld uitgeven.
Is het niet interessant om te lenen, maar wel om te sparen. Hierdoor gaan mensen meer geld uitgeven.
Is het niet interessant om te lenen, maar wel om te sparen. Hierdoor gaan mensen minder geld uitgeven.
Als mensen meer gaan sparen en dus minder geld uitgeven, dan...
Neemt inflatie toe want er is meer aanbod dan vraag naar producten.
Neemt inflatie af want er is meer aanbod dan vraag naar producten.
Neemt inflatie toe want er is minder aanbod dan vraag naar producten.
Neemt inflatie af want er is minder aanbod dan vraag naar producten.
In 2022 was de inflatie torenhoog. Om dit tegen te gaan...
Verhoogt de ECB het rentepeil.
Verlaagt de ECB het rentepeil.
7.3 Nederland en de EU
ECB
De waarde van de euro bewaken (prijsstabiliteit) door het rentepeil te
bepalen:
1. Rente verhogen -> minder lenen en meer sparen -> daling inflatie
2. Rente verlagen -> meer lenen en minder sparen -> stijging inflatie
Nieuwe bankbiljetten in omloop brengen.
Door de rente te verlagen kan de ECB de economie in de eurozone stimuleren?
Waar
Niet waar
7.3 Nederland en de EU
EMU
De Europese monetaire unie
Gezamenlijke munteenheid, de euro
De Eurozone bestaat uit 20 EU-landen
7.3 Nederland en de EU
Wanneer mag je bij de EMU?
Begrotingstekort is niet hoger dan 3% van het bbp.
Totale schuld van de overheid is lager van 60% van het bbp.
De inflatie is niet meer dan 1,5 procentpunt hoger dan in de 3 best presterende lidstaten.
Kan Bulgarije bij de EU? - Inflatie - 0,2% - Begrotingstekort - 2,9% - Staatschuld - 25% Gemiddelde inflatie in de 3 eurolanden met de laagste inflatie is 0,5%
7.3 Nederland en de EU
Ik kan uitleggen welke afspraken er binnen de Europese Unie zijn
Ik kan vertellen waarom er ook verschillen zijn tussen EU-landen
Ik kan vertellen wat de taken van de ECB zijn
par. 7.3: Kunnen we vrij handelen?
lesdoelen:
- Je kunt de kenmerken van de interne markt noemen.
- Je kunt uitleggen hoe de EU voor meer concurrentie zorgt.
- Je weet wat de EMU is en kunt de voordelen van de euro voor de handel noemen.
- Je kunt uitleggen hoe de ECB invloed op de hoogte van de inflatie heeft
Theorie par. 7.3 deel 1: de EU
blz 210 en 211
Europese Unie (EU)
27 lidstaten
samenwerken op economische gebied
Maken: opdr. 1, 2, 3 en 4
Let op, vraag 3: zowel vraag a als b zijn 2 vragen in één.
a. berekenen deel EU in % van totaal in 2015 én 2019 --> formule ?
b. berekenen %-stijging EU én niet-EU --> formule ?
maken: opdracht 1 t/m 11
blz. 210 tm 213
1a. importheffingen en importquota
b. Omdat het VK uit de EU gaat, en er dus niet automatisch meer vrijhandel is.
c. € 1.200.000.000 : 50.000 = € 24.000 per vrachtwagen
d. - De prijzen zullen niet verhoogd worden door de extra invoerrechten (importbelastingen).
- De consumenten kunnen nog steeds Nederlandse groenten en fruit kopen (meer keuze).
2. Vrij verkeer van personen
3a. 2015; totaal € 420 miljard euro 304 : 420 x 100 = 72,4%
2019; totaal € 516 miljard euro 359 : 516 x 100 = 69,6%
b. Naar EU-landen: (€ 359 – € 304) ÷ € 304 × 100% = 18,1% gestegen
Naar niet-EU-landen: (€ 157 – € 116) ÷ € 116 × 100% = 35,3% gestegen
4. stijgt - dalen - beter - toenemen.
Theorie deel 2: blz. 211, 212 en 213
regels binnen de EU en de EMU
Europese Monetaire Unie
-> eurozone
Alle landen die de euro als munteenheid hebben
Voordelen:
- je hoeft geen geld te wisselen
- transparante prijzen
- geen stijgende of dalende koersen (waardoor
import per dag verschillend in prijs kan zijn)
Maken: vraag 5, 6, 7 en 8 (bij vrg. 8 nodig deel : geheel x 100)
Nakijken: opdracht 5, 6, 7 en 8
blz. 212 tm 213
5. Dat de EU bezig is met het afstemmen van milieuregels en belastingtarieven, maar dat het langzaam gaat (zie schildpad).
6a. Omdat dan de prijzen van de Duitse producten duurder worden, waardoor consumenten minder kunnen kopen. Dit is niet goed voor de bedrijven in het land. (ook juist: dit is niet goed voor het vertrouwen van de consument)
b. De Nederlandse overheid krijgt dan minder geld binnen.
7. meer - stijgen - afnemen - dalen
8. financiële eisen: tekort niet groter dan 3% van het bbp totale schuld moet lager dan 60% van het bbp zijn.
2019: een overschot dus geen tekort. staatsschuld € 399 miljard , uitrekenen hoeveel % dat deel is van het bbp
€ 399 miljard : € 810 miljard x 100 = 49,3% --> is lager dan 60%, dus voldoet
2021: € 28,1 miljard tekort, 28,1 : 825 x 100 = 3,4 % dus het tekort is te groot
staatsschuld € 510, 510 : 825 x 100 = 61,8% staatsschuld, dus ook die is te groot.
Theorie: de Europese Centrale Bank (ECB)
blz. 213
Belangrijkste taak: zorgen dat de euro zijn waarde behoudt (stabiel is)
- prijzen mogen dus niet te veel stijgen (inflatie)
Middel: rente verhogen of verlagen
Andere belangrijke taak: in omloop brengen van nieuwe bankbiljetten
Maken:
vraag 10 en 11
Nakijken: opdracht 10 en 11
blz. 213
10a. Ze houden dan vertrouwen in de economie. Zonder vertrouwen gaan ze minder geld uitgeven.
b. Verhogen. Door de rente te verhogen gaan consumenten en bedrijven meer sparen (en minder lenen). Hierdoor gaan ze minder euro's besteden en vragen ze minder producten en zal de prijs dalen (=minder inflatie).
11. hogere rente = meer vraag naar euro's. De koers van de euro zal dan stijgen.
par. 7.3: Kunnen we vrij handelen?
lesdoelen:
- Je kunt de kenmerken van de interne markt noemen.
- Je kunt uitleggen hoe de EU voor meer concurrentie zorgt.
- Je weet wat de EMU is en kunt de voordelen van de euro voor de handel noemen.
- Je kunt uitleggen hoe de ECB invloed op de hoogte van de inflatie heeft
Welkom bij Economie
- Boek, schrift, rekenmachine op tafel
Planning vandaag:
- paragraaf 7.4 theorie + maken opdrachten
Bijzonderheden
Planning deze week:
H7 afronden + start H8
par. 7.4: De wereld wordt kleiner
lesdoelen:
- Je kunt uitleggen wat globalisering is en waardoor deze toeneemt.
- Je weet wat een handelsverdrag is en wat de voordelen ervan zijn.
- Je kunt uitleggen hoe we onze internationale concurrentiepositie kunnen behouden en verbeteren.
- Je kunt drie nadelen van globalisering noemen
theorie: globalisering
Maken: opdracht 1, 2, 4 t/m 10 blz. 214 - 217
globalisering
toenemende contacten en handel tussen mensen en bedrijven over de hele wereld
--> vergroot door technologische ontwikkelingen in communicatie en transport
handelsverdrag = handelsakkoord
afspraken over bijv invoerrechten, veiligheidseisen, milieu, etc.
--> De EU sluit deze verdragen namens haar lidstaten
internationale concurrentiepositie
goederen en diensten leveren tegen een zo'n goed mogelijke kwaliteit en een aantrekkelijke prijs
Maken: vraag alles, behalve 3.
Welkom bij Economie
- Boek, schrift, rekenmachine op tafel
Planning vandaag:
- paragraaf 7.4 herhalen
- paragraaf 7.4 nakijken via nakijkblad
- paragraaf 8.1 starten
Bijzonderheden
Planning deze week:
H7 afronden + start H8
De internationale concurrentiepositie van bedrijven in een land verbetert als
de inflatie daalt
de wisselkoers stijgt
innovaties ontmoedigd worden
de loonkosten stijgen
Internationale concurrentiepositie is:
goedkoper produceren dan andere landen
Sneller te kunnen produceren.
Beter en goedkoper te kunnen produceren dan andere landen
een slechte zaak
De internationale concurrentiepositie van bedrijven in een land verbetert als
de inflatie daalt
de wisselkoers stijgt
innovaties ontmoedigd worden
de loonkosten stijgen
Waarmee heeft Nederland een goede internationale concurrentiepositie?
auto’s bouwen
dijken bouwen
vliegtuigen bouwen
wolkenkrabbers bouwen
Wat is een groot nadeel van globalisering?
Bedrijven kunnen lonen laag houden vanwege veel meer werknemers
Grootschalig transport vervuilt het milieu
Gemakkelijker verkoop van producten in andere landen
Er zijn alleen maar voordelen
De volgende zin gaan over globalisering. Welke is juist?
Door globalisering wordt de handel met het buitenland steeds lastiger.
Internet heeft het proces van globalisering versneld.
Nu we te maken hebben met globalisering wordt de hele wereld geen vrijhandelszone.
Steeds minder producten of ingrediënten komen uit het buitenland.
Noem een reden waarom Nederland een gunstig land is voor internationale handel
Nederlanders spreken vaak meerdere talen
Nederland zit in de Europese Unie en de EMU (Eurozone)
Nederland heeft een goede infrastructuur
Nederland heeft uit het verleden nog handelsverdragen
Globalisering
daling van het inkomen
1
2
3
H7: HANDEL MET HET BUITENLAND
Leerdoelen van H7:
je kunt uitleggen wat import en export is
je kent de (4) protectiemaatregelen en weet wat die doen
Je kunt de import- en exportquote berekenen
Je kunt het verschil uitleggen tussen een open en gesloten economie
je kunt uitleggen wat de invloed van de wisselkoers is op de internationale handel.
Je kent de (rol van de) EU, EMU, ECB en WTO.
keuzebord H7 opdrachten in boek of op ipad
Je mag werken in tweetallen (fluisterend overleg), alleen C en D doe je individueel.
- Kies een aantal activiteiten wat minimaal 6 sterretjes samen oplevert.
- Je mag per rij (horizontaal) maximaal twee activiteiten kiezen.
- Opdracht A, B, C en D gelden als ‘basis’ (leren). Opdracht E en F zijn ‘toepassen’ van je kennis (vaardigheden), en opdracht G en H zijn ‘uitdaging’ (expert).
Benodigdheden:
Blad: A
Boek: opdracht B, E, G en H
Ipad: opdracht D en F
Ipad en oortjes: opdracht C
H7: HANDEL MET HET BUITENLAND
Leerdoelen van H7:
je kunt uitleggen wat import en export is
je kent de (4) protectiemaatregelen en weet wat die doen
Je kunt de import- en exportquote berekenen
Je kunt het verschil uitleggen tussen een open en gesloten economie
je kunt uitleggen wat de invloed van de wisselkoers is op de internationale handel.
Je kent de (rol van de) EU, EMU, ECB en WTO.
Waar moet jij nog aan werken w.b. H7? (bijv. leerdoelen, onderwerpen, paragrafen)
Hoe vind je het werken met zo'n keuzebord?
Leerdoelen