Intervisie verdiepen in de zorg

Intervisie verdiepen in de zorg

1 / 38
volgende
Slide 1: Slide
newEditorLOBMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 38 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Intervisie verdiepen in de zorg

Open de les met het idee dat studenten intervisie al kennen uit module 6, maar nu een stap verder gaan: minder beschrijven, meer analyseren en bewust professioneel handelen.

Lesdoel

Aan het einde van de les kan de student:

  1. Eén complexe praktijksituatie uit stage, werk of een casus beschrijven waarin communicatie een belangrijke rol speelde.

  2. In deze situatie minimaal 2 sterke punten en 2 verbeterpunten in het eigen communicatiegedrag benoemen.

  3. Uitleggen welk effect het eigen communicatiegedrag had op de zorgvrager, naaste of collega.

  4. Minimaal 2 bewuste keuzes formuleren voor hoe hij/zij in een vergelijkbare situatie de volgende keer anders of sterker communiceert.

Deze slide heeft geen instructies

Leerteams

Groep 1: Mike, Naomi, Lelly, Shirley, Jaydey

Groep 2: Indy, Yicauris, Zoe, Lara, Ashareina

Groep 3: Davinia, Desmay, Lina, Nuela, Deveny

Groep 4: Roan, Shayla, Zuzanna, Erika, Noah

Groep 5: Aiden , Jessy, Leticia, Rafael, Isis

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij verdiepende intervisie?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als reflectie, feedback, veiligheid, analyse, communicatie en leervraag.

Inhoud van deze bijeenkomst

  • Korte herhaling van intervisie in deze fase

  • Afspraken over veiligheid en diepgang

  • Een complexe situatie zorgvuldig beschrijven

  • Dieper analyseren wat er echt speelde

  • Reflecteren op eigen handelen, gedachten en gevoelens

  • Een gerichte leervraag formuleren

  • Procesanalyse in de verpleegkundige praktijk

  • Zelfstandig werken en voorbereiding op intervisie

Deze slide vervangt een klassieke inhoudsopgave. Houd het kort en gebruik hem als routekaart voor de bijeenkomst.

Wat is intervisie in deze fase?

Intervisie is nu meer dan een situatie delen.


Je onderzoekt kritisch wat je deed, waarom je dat deed en welk effect dat had op de ander. De nadruk ligt op verdiepen, analyseren en bewuster professioneel handelen.

Leg het contrast met module 6 expliciet uit: toen lag de nadruk meer op delen en feedback ontvangen; nu op onderliggende oorzaken, patronen en alternatieven.

Waarom intervisie verdiepen?

  • Communicatie is meer dan alleen woorden

  • Toon, timing en houding beïnvloeden het contact

  • In complexe situaties spelen vaak emoties of weerstand mee

  • Door analyse zie je beter wat jouw aandeel was

  • Dat helpt om gerichter te leren van stage-ervaringen

Deze slide heeft geen instructies

Complexe communicatiesituaties

Denk aan situaties met:

  • weerstand

  • emoties

  • misverstanden

  • onduidelijke verwachtingen

  • spanning tussen jou en cliënt of collega

Maak duidelijk dat een casus niet groot of dramatisch hoeft te zijn. Juist alledaagse lastige gesprekken leveren vaak sterke intervisie op.

Van beschrijven naar analyseren

Bij beschrijven vertel je wat er gebeurde.


Bij analyseren kijk je ook naar:

  • wat jij dacht en voelde

  • waarom je zo reageerde

  • hoe de ander reageerde

  • welke factoren invloed hadden

  • wat je een volgende keer anders kunt doen

Benadruk dat analyse niet hetzelfde is als jezelf veroordelen. Het gaat om begrijpen, niet om afrekenen.

Waar ligt in deze module de nadruk van intervisie?

A

Casussen afvinken

B

Verdiepen en analyseren

C

Snelle oplossingen

D

Alleen feedback geven

Sluit aan op het verschil met module 6: minder alleen delen, meer kritisch onderzoeken van handelen, oorzaken en effecten.

Maak het verschil scherp

Bij beschrijven vertel je wat er gebeurde. Bij analyseren kijk je ook naar jouw gedachten en gevoelens. Zo kun je beter zien welk effect jouw communicatie had en wat je een volgende keer anders kunt doen.

beschrijven
analyseren
effect
anders
uitleggen
beslissing
hetzelfde
observeren

Benadruk dat analyseren verder gaat dan feiten benoemen: ook invloed, beleving en alternatieven horen erbij.

Afspraken voor veilige intervisie

  • We luisteren zonder te oordelen

  • Casussen uit stage behandel je zorgvuldig en respectvol

  • Vertrouwelijkheid blijft belangrijk

  • We stellen verdiepende vragen in plaats van snelle oplossingen te geven

  • Iedereen helpt mee om tot inzicht te komen

Koppel veiligheid aan diepgang: studenten durven pas eerlijk te reflecteren als de groep zorgvuldig met ervaringen omgaat.

Een casus goed inbrengen

Een bruikbare casus is:

  • echt gebeurd op stage

  • communicatief complex

  • nog niet helemaal opgelost in jouw hoofd

  • verbonden aan jouw eigen handelen

  • geschikt om van meerdere kanten te bekijken

Deze slide heeft geen instructies

De situatie helder beschrijven

Beschrijf kort en concreet:

  • wie erbij betrokken waren

  • wat er gebeurde

  • wanneer het lastig werd

  • wat jij deed of zei

  • wat de reactie van de ander was

Laat studenten feitelijk beginnen, zonder meteen te verklaren. Een heldere basis maakt latere analyse sterker.

Wat speelde er echt?

Onder de situatie zitten vaak extra lagen:

  • spanning of onzekerheid

  • aannames over de ander

  • tijdsdruk of drukte op de afdeling

  • verschillen in verwachtingen

  • eerdere ervaringen die meespelen

Dit is de kern van verdieping: niet alleen het zichtbare gedrag benoemen, maar ook de context en onderliggende factoren.

Reflecteren op eigen handelen

Kijk kritisch naar jezelf:

  • Wat dacht ik op dat moment?

  • Wat voelde ik?

  • Waarom koos ik juist deze woorden of houding?

  • Wat wilde ik bereiken?

  • Pakte dat uit zoals ik hoopte?

Leg uit dat reflectie concreet moet blijven. Niet: 'Ik deed het slecht', maar: 'Ik ging sneller praten toen ik spanning voelde'.

Verschillende perspectieven helpen

De groep kan helpen door:

  • patronen te herkennen

  • andere verklaringen te geven

  • blinde vlekken zichtbaar te maken

  • alternatieve reacties te bedenken

Houd de focus op het nut van meerdere perspectieven, zonder deze slide interactief te maken. De latere werkvormen kunnen hierop aansluiten.

Een gerichte leervraag formuleren

Een sterke leervraag gaat over jouw ontwikkeling.


Bijvoorbeeld: Hoe kan ik rustiger en duidelijker communiceren wanneer een cliënt weerstand laat zien?


Zo'n leervraag helpt om feedback om te zetten in concrete groei.

Benadruk dat een leervraag niet draait om 'Wat vond de ander van mij?', maar om 'Wat wil ik leren in mijn handelen?'.

Waarom is veiligheid nodig voor echte diepgang in intervisie?

Bespreek antwoordelementen als: luisteren zonder oordeel, vertrouwelijkheid, respectvol omgaan met casussen, verdiepende vragen stellen en veiligheid als voorwaarde voor eerlijke reflectie.

Welke leervraag past het best bij verdiepende intervisie?

A

Waarom deed de cliënt zo?

B

Hoe kan ik duidelijker blijven bij weerstand?

C

Wie had er gelijk?

D

Wat vonden anderen van mij?

De beste leervraag gaat over het eigen handelen en toekomstige ontwikkeling, niet over oordeel of schuld.

Energizer: 2 leugens en 1 waarheid — hoe zeker voel jij je?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Beetje spannend

4

Geen idee nog

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een procesanalyse?

Een procesanalyse is een stap-voor-stap terugblik op een situatie.


Je onderzoekt het verloop van de communicatie, jouw keuzes, de reactie van de ander en de factoren die invloed hadden op het proces.

Sluit aan bij intervisie: procesanalyse is een hulpmiddel om een casus niet oppervlakkig maar systematisch te bekijken.

Onderdelen van een procesanalyse

  • De situatie en context

  • Wat jij zei of deed

  • Wat de ander zei of deed

  • Jouw gedachten en gevoelens

  • Invloeden zoals tijdsdruk, emoties of verwachtingen

  • Het effect van jouw handelen

  • Mogelijke alternatieven voor een volgende keer

Deze slide heeft geen instructies

Waarom is procesanalyse handig?

Procesanalyse helpt je om:

  • patronen in je communicatie te herkennen

  • bewuster keuzes te maken

  • minder automatisch te reageren

  • sterker te leren van lastige situaties

  • feedback om te zetten in verbeteracties

Verbind deze slide duidelijk met professioneel handelen: analyseren maakt leren zichtbaarder en bruikbaarder.

Waarom verpleegkundigen dit nodig hebben

In de zorg werk je vaak onder druk en met emoties.

Procesanalyse helpt verpleegkundigen om professioneel te blijven communiceren, ook wanneer een cliënt, familie of collega spanning ervaart.

Noem voorbeelden als een ongeruste familie, een boze cliënt of een collega-overdracht die stroef loopt. Houd het bij communicatie, niet bij medische inhoud.

Procesanalyse in het dagelijks werk

Situatie → terugkijken op wat gebeurde → begrijpen waarom het zo liep → kiezen wat je de volgende keer anders doet


Zo wordt een ervaring niet alleen iets wat je meemaakt, maar ook iets waar je professioneel van leert.

Deze slide mag als samenvattende kapstok dienen. Licht eventueel toe dat dit zowel direct na een gesprek als later in intervisie kan gebeuren.

Wat is een procesanalyse vooral?

A

Een snelle samenvatting

B

Een mening van de groep

C

Een stap-voor-stap terugblik

D

Een vaste beoordelingslijst

Toets de kern van slide 14: systematisch terugkijken op verloop, keuzes, reacties en invloeden.

Procesanalyse in de praktijk

Een procesanalyse begint bij de situatie en de context. Daarna kijk je naar jouw gedachten en gevoelens, het effect van jouw handelen en mogelijke alternatieven voor een volgende keer.

situatie
gedachten
effect
alternatieven
planning
regels
oordeel
toeval

Alle ingevulde woorden komen rechtstreeks terug in de uitleg over onderdelen en nut van procesanalyse.

Hoe helpt procesanalyse jou in een lastig zorggesprek?

Bespreek antwoordelementen als: patronen herkennen, minder automatisch reageren, professioneel blijven onder druk, leren van emoties en feedback omzetten in acties.

Zelfstandig werken

Werk zelfstandig aan je voorbereiding:

  • kies een complexe situatie van stage

  • beschrijf kort wat er gebeurde

  • noteer jouw gedachten, gevoelens en keuzes

  • denk na over wat de communicatie lastig maakte

  • formuleer een verdiepende leervraag

De gebruiker vroeg expliciet om een slide voor zelfstandig werken. Deze slide kan ook dienen als instructie voor individuele voorbereiding voorafgaand aan intervisie.

Waar let je zelfstandig op?

  • Blijf concreet: wat gebeurde er echt?

  • Kijk ook naar jouw eigen aandeel

  • Benoem niet alleen gedrag, maar ook onderliggende factoren

  • Schrijf in korte, duidelijke stappen

  • Kies een situatie waar je echt iets van wilt leren

Deze slide heeft geen instructies

Van inzicht naar leerpunt

Een goed leerpunt is:

  • persoonlijk

  • concreet

  • haalbaar

  • gericht op toekomstig handelen


Voorbeeld: Ik neem voortaan eerst een korte pauze voordat ik reageer in een gespannen gesprek.

Koppel dit aan stage: inzichten zijn pas bruikbaar als studenten ze vertalen naar observeerbaar gedrag.

Welk leerpunt is het meest concreet en haalbaar?

A

Ik moet beter communiceren

B

Ik wil minder fouten maken

C

Ik reageer voortaan altijd perfect

D

Ik neem eerst kort pauze bij spanning

Laat zien dat een sterk leerpunt observeerbaar en uitvoerbaar is in een volgende praktijksituatie.

Wat heb jij nog nodig om je casus goed voor te bereiden?

Geschikte antwoorden gaan over eigen casuskeuze, gedachten/gevoelens noteren, onderliggende factoren benoemen en een verdiepende leervraag formuleren.

Wat neem jij mee uit deze les?

Laat studenten één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld over analyseren, veiligheid, leervragen of procesanalyse.

Wat hielp jou vandaag het meest om dit te begrijpen?

Stuur op metacognitieve reflectie: wat hielp het meest begrijpen, zoals voorbeelden, stappenplan, groepsinput of zelfstandig nadenken.

Welke feedback heb jij over deze bijeenkomst?

Gebruik dit als afsluitende feedback voor de docent en als brug naar de volgende bijeenkomst of stage-opdracht.

Belangrijke begrippen

intervisie - samen leren door praktijkervaringen te bespreken en te verdiepen

procesanalyse - een systematische terugblik op hoe een situatie verliep en waarom

communicatiegedrag - wat je zegt, doet en uitstraalt in contact met anderen

reflectie - terugkijken op je eigen handelen, gedachten en gevoelens

leervraag - een gerichte vraag over wat jij wilt ontwikkelen

onderliggende factoren - invloeden zoals emoties, aannames, tijdsdruk of verwachtingen

professioneel handelen - bewust en verantwoord gedrag in je werk als zorgverlener

Deze slide heeft geen instructies