0.1 + 0.2 Luther en Reformatie
Hoofdstuk 1: Reformatie en opstand
Onderdelen in deze les
Hoofdstuk 1: Reformatie en opstand
Leerdoelen
0.1 Je kunt uitleggen wie Maarten Luther was. (Niet in de methode)
0.2 Je kunt omschrijven wat de Reformatie was. (Niet in de methode)
1.1 Je kunt uitleggen wat ketters zijn en hoe de kerk hen bestreed.
1.2 Je kunt uitleggen welke kritiek er rond 1500 op de kerk kwam.
1.3 Je kunt beschrijven hoe de christelijke kerk in de 16e eeuw uiteenviel en enkele gevolgen daarvan noemen.
De katholieke kerk had grote invloed op de samenleving in de 16e eeuw. Echter verzette steeds meer mensen zich tegen de katholieke kerk. Waarom zou dat zijn?
1. Aflaatbrieven: De kerk verkocht brieven waarmee je zonden werden vergeven. Veel mensen vonden dit oneerlijk, want het leek alsof je vergeving kon kopen.
2. De rijkdom van de kerk Terwijl veel mensen arm waren, had de kerk veel geld, dure gebouwen en kunst. Dat voelde niet eerlijk.
3. Slechte levensstijl van sommige geestelijken Sommige priesters en bisschoppen hielden zich niet aan de regels van het geloof. Ze leefden luxe en hadden soms zelfs een gezin, terwijl dat niet mocht.
De kerk had veel macht De kerk was niet alleen belangrijk in het geloof, maar had ook politieke en economische macht. Koningen en leiders werkten vaak samen met de kerk.
Mensen waren bang Veel mensen geloofden dat de kerk bepaalde wat goed en fout was. Als je kritiek had, kon je worden gezien als een ketter (iemand die verkeerde dingen zegt over het geloof) en zwaar gestraft worden.
Weinig kennis en communicatie De meeste mensen konden niet lezen of schrijven. Boeken waren zeldzaam en duur. Daardoor konden ideeën zich niet snel verspreiden en wist men weinig over alternatieve meningen.
Maarten Luther
Maarten Luther was een sleutelfiguur omdat hij als eerste openlijk kritiek gaf op de katholieke kerk. In 1517 schreef hij 95 stellingen tegen misstanden, zoals de verkoop van aflaten. Hij vond dat mensen zelf de Bijbel moesten kunnen lezen en dat de kerk te veel macht had.
Luther was een voorbeeld voor andere hervormers, omdat hij durfde te zeggen wat hij vond en een nieuwe richting gaf aan het geloof. Door hem ontstonden nieuwe kerken, zoals de protestantse kerk.
Maarten Luther en de reformatie
De Reformatie was een periode waarin mensen kritiek hadden op de katholieke kerk en een nieuwe vorm van christendom ontstond: het protestantisme. Zo was er dus de katholieke kerk vanuit het christendom, maar nu ook het protestantisme.
0.1 Je kunt uitleggen wie Maarten Luther was. (Niet in de methode)
Maarten Luther was een Duitse monnik die kritiek had op misstanden in de katholieke kerk. Met zijn ideeën legde hij de basis voor het protestantisme. Het is een nieuwe stroming vanuit het christendom, waarbij er meer vanuit de bijbel wordt geleefd.
0.2 Je kunt omschrijven wat de Reformatie was. (Niet in de methode)
De Reformatie was een beweging die de katholieke kerk wilde hervormen. Hierdoor ontstonden nieuwe protestantse kerken naast de katholieke kerk. Protestanten vonden dat mensen hun geloof moesten baseren op de Bijbel en niet alleen op de regels van de katholieke kerk.
Klaar?
Werkboek Memo A
Bladzijde 17
Opdrachten: 1 t/m 4
Verder in de methode Memo:
Klassikaal:
Bladzijde 17
Opdrachten: 1 t/m 4
Klaar? Opdracht 1 blz 18
Klassikaal lezen:
Paus Julius II (1443-1513) wil de Sint-Pieterbasiliek in Rome laten opknappen en verfraaien met kunstwerken. Aflaten moeten het geld opbrengen om dit te kunnen betalen. Luther noemde dit uitbuiting van arme en goedgelovige mensen en zei dat alleen God zonden kan vergeven en iemand een plaats in de hemel kan geven.
Geestelijken leven niet langer volgens de Bijbel, maar gaan zich te buiten aan rijkdom. Bisschoppen wonen in rijkversierde huizen en leven niet naar het sobere voorbeeld van Jezus Christus.
Ketters worden gemarteld en streng door de overheid gestraft, nadat ketters aangegeven zijn door de kerk.
De paus heeft een eigen wetboek bedacht met wetten en regels die niet in de Bijbel staan.
S5.1 Ik kan drie voorbeelden geven om te verklaren waarom er ontevredenheid ontstond over de christelijke kerk. (3.5.1) (r)
1. De verkoop van aflaten De kerk verkocht brieven waarmee je zonden werden vergeven. Veel mensen vonden dit oneerlijk, want het leek alsof je vergeving kon kopen.
2. De rijkdom van de kerk Terwijl veel mensen arm waren, had de kerk veel geld, dure gebouwen en kunst. Dat voelde niet eerlijk.
3. Slechte levensstijl van sommige geestelijken Sommige priesters en bisschoppen hielden zich niet aan de regels van het geloof. Ze leefden luxe en hadden soms zelfs een gezin, terwijl dat niet mocht.
Klaar?
Paragraaf 3.5: een kerkelijke scheuring
Opdracht: 1 t/m 7
Wat wilde Luther bereiken?
H4: Ik kan een omschrijving geven van de Reformatie.
S1: Ik kan verschillende oorzaken voor de Hervorming/Reformatie noemen en uitleggen.
Reformatie = splitsing van de Katholieke kerk. Er ontstond een nieuwe stroming: protestants.
S1: Ik kan verschillende oorzaken voor de Hervorming/Reformatie noemen en uitleggen.
(1) De handel in aflaten als middel voor de kerk om aan financiële middelen te komen om grote kunstwerken kopen / de Sint-Pieterbasiliek te kunnen (ver)bouwen.
(2) Zelfverrijking door bv. bisschoppen: soberheid uit de Bijbel niet nageleefd, maar rijkdom en wonen in paleizen.
(3) Vervolging en marteling van ketters (verkeerde christenen) wordt als te streng en onrechtvaardig ervaren.
H4: Ik kan een omschrijving geven van de Reformatie.
S2: Ik kan gevolgen van de splitsing van de christelijke kerk uitleggen.
S2: Ik kan gevolgen van de splitsing van de christelijke kerk uitleggen.
(1) Het ontstaan van twee kerken: de Protestantse Kerk en Rooms-Katholieke Kerk.
(2) De macht van de paus neemt af: voormalige christenen nu immers protestanten die de Bijbel als leidraad nemen en niet de paus.
(3) De vrede van Augsburg leidt ertoe dat Duitse vorsten zelf hun religie kunnen kiezen. Hierdoor kunnen Duitse staten dus ook protestants worden.
S3: Ik kan de rol van Luther binnen de Reformatie uitleggen.
- Luther heeft met zijn 95 stellingen, het vertalen van de Bijbel van het Latijn naar het Duits en zijn kritiek op de Kerk en op de paus de Kerk willen veranderen en toegankelijker willen maken voor het gewone volk.
- Echter stuitte hij daarmee op weerstand (bul, Rijksdag en Edict van Worms) en zagen de volgers van Luther geen andere mogelijkheid dan zich af te keren van de Rooms-Katholieke Kerk. Daarmee heeft hij een sleutelrol vervuld en daarom is hij een voorbeeld van de Reformatie.
Verder
Hoofdstuk 3: verregaande veranderingen
Paragraaf 3.5: een kerkelijke scheuring
Opdrachten: allemaal.
