1
16-12-2024
Vak: Melkwinning
Koelen en AMS
1
16-12-2024
Vak: Melkwinning
Koelen en AMS
Doelen van de les
Je kan verschillende soorten koeling benoemen
Je kan het energieverbruik berekenen
Je kan verschillende invloeden op de prestatie van de robot benoemen
Je kan de voor- en nadelen van verschillende AMS systemen benoemen
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
2
3
Onderwerp van de presentatie
16-12-2024
Koelen en bewaren
De melktank
Een vast opgestelde RVS tank
In Nederlands moet de melk 3 dagen worden bewaard
Door het koelen wordt de bacteriegroei geremd
Oxidatie proces gaat wel door -> melk wordt “ranzig”
Daarom voorzichtig roeren en in het donker bewaren
In NL kan deze binnen of buiten staan
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
4
Vraag 1: Berekening van de tankgrootte
bij een gespreid afkalfpatroon: jaarleverantie x 0,0115
bij een voor- of najaarskalvende veestapel: jaarleverantie x 0,012
bij een jaarleverantie > 1.000.000 kg: jaarleverantie x 0,010
Vraag
Een bedrijf heeft een gespreid afkalfpatroon
Er wordt 900.804 kilogram melk per jaar geleverd
Hoe groot moet de tank zijn?
Vraag:
Een bedrijf heeft een gespreid afkalfpatroon
Er wordt 1.406.819 kilogram melk per jaar geleverd
Hoe groot moet de tank zijn?
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
5
Afmeting van de tank
Bij een te grote tank:
Bij het eerste melkmaal te weinig melk in de tank, waardoor de roerder niet alles goed roert
Melk raakt bevroren aan de randen
Vetbolletjes raken beschadigd waardoor “ranzigheid” kan optreden
Bij een te kleine tank:
Melk past niet altijd in de tank
Fabriek haalt meestal 1 maand per jaar extra melk op
Daarna extra betalen
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
6
2 Soorten koeling
Direct
Verdamper (die zorgt voor de koeling) ligt direct tegen de binnenwand van de tank
Hierbij wordt gebruik gemaakt van koud gas (koudemiddel)
In Nederland meest voorkomend
Indirect
Er loopt water langs het koudemiddel op
Dit water wordt vervolgens gekoeld
De tank hangt in een bak met ijswater
Een extra energieomzetting, dus meer energie nodig
Kunt wel gebruik maken van goedkopere nachtstroom
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
7
Melkwacht
De thermostaat in de tank meet de temperatuur
Deze stuurt het koelingsmechanisme
Indien er een afwijking is, geeft de melkwacht een signaal af
De melkwacht controleert continue
De temperatuur van de melk
De temperatuur van de reiniging
De roerfunctie
De eerste melk in de tank mag nog niet meteen gekoeld worden
Dan bevriest de eerste melk
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
8
Onder vulling
Tegenwoordig wordt onder vulling steeds meer toegepast
De melk komt rustiger in de tank (“valt” niet van grote hoogte in de tank)
Positief voor zuurtegraad vet
Bij silotank is dit de enige mogelijkheid
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
9
Vraag 2: energieverbruik berekenen
Een bedrijf levert 1.406.819 kg melk per jaar
De kosten van stroom zijn €0,30 per kWh
Hoe hoog zijn de kosten bij standaard koelen?
En bij koelen met voorkoeling?
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
10
De voorkoeler
Er is 40% te besparen op stroomkosten
Melk en water stromen in aparte ruimten in tegengestelde richting
Verhouding 2L water op 1L melk zorgt voor een koeling van de melk tot 20°C
Opgewarmde water is bruikbaar als drinkwater voor koeien
Vertering van de koe werkt optimaal bij lauw water in de winter
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
11
Warmte terugwinning
Bij het koelen van de melkinstallatie komt een hoop warmte vrij (koelen kost energie)
Deze energie wordt gebruikt om water op de warmen tot 55°C
Dit is dus een aanpassing op het koelsysteem, de melk wordt niet efficiënter gekoeld
Vanwege gevaar voor legionella moet dit water eerst door verwarmd worden naar 60°C, daarna pas gebruikt worden
Toepassing:
Handen wassen
Melk aanmaken
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
12
Verschil voorkoeler en warmte terugwinning
De voorkoeler zit in de melkpersleiding, koelt de melk en het water kan als lauw drinkwater worden gebruikt.
Bij warmteterugwinning wordt de warmte eerst via de koeling uit de melk gehaald en vervolgens wordt deze energie gebruikt om water op te warmen tot 55°. Dit is dus een aanpassing op het koelsysteem van de installatie.
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
13
Effectiviteit van de systemen
De temperatuur van het water dat uit de warmteterugwinning of voorkoeler komt, is van veel factoren afhankelijk, zoals:
de temperatuur van het koude water,
de omgevingstemperatuur,
ingangstemperatuur van de melk,
type koudemiddel,
type koelmachine,
de hoeveelheid afgetapt warm water.
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
14
Energieverbruik
Melkstal
Vacuümpomp, melkpomp en overige elektrische apparatuur
Aantal melkstellen x 800 kWh
Robot
Basisbelasting systeem, vacuümpomp, melkpomp, warmwatervoorziening en perslucht
40 kWh per 1.000 kilogram melk
16-12-2024
Onderwerp van de presentatie
15
Opdrachten maken
Maak vragen week 7 (koelen en bewaren)
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
16
17
Onderwerp van de presentatie
17-12-2024
AMS
Wat zijn voordelen van een AMS?
Geschiedenis van AMS
Sinds 1996 een behoorlijke opmars
Eerste reacties waren kritisch, kon volgens boeren niet goed gaan
Eerste robots vertoonde veel storingen
Inmiddels wordt het systeem veel meer toegepast
Op 24 december 2023
34% van de bedrijven melkrobot
Van de nieuw verkochte melksystemen bestaat 85% uit robots
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
19
Prestatie van de robot
Prestatie van de robot hangt af van:
Stilstand tijd
Productie per koe
Melksnelheid van de koe
Wel of niet beweiden
Melkgift per melking
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
20
Voor en nadelen AMS
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
21
Verschillende soorten koe verkeer
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
22
Vrij koe verkeer
Gestuurd koe verkeer (feed-first)
Gestuurd koe verkeer (milk-first)
Vrij koe verkeer
Koeien kunnen zelf kiezen wanneer ze naar de robot willen lopen
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
23
Gestuurd koe verkeer (feed-first)
Na dat koeien hebben gegeten gaan ze via selectiepoort naar liggedeelte of robot
Aandachtspunten:
Geen rij ligboxen aan het voerhek
Als de wachtruimte te vol is, moet de poort ze alsnog naar de ligruimte sturen
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
24
Gestuurd koe verkeer (milk-first)
Koe moet via de selectiepoortjes naar het voer
Indien de interval lang genoeg is, wordt ze eerst gemolken
Aandachtspunt: continue voor aan het voerhek liggen
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
25
1 box of multibox
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
26
Systeem met 1 box komt in Nederland het meeste voor
Duurder systeem, hoger rendement (170 melkingen per dag)
Systeem met meerdere boxen
Zijn bijvoorbeeld 2 koe plekken met 1 robot arm
Goedkoper systeem, lager rendement (300 melkingen per dag)
Taak veehouder
Wisselen melkfilters
Attentielijst bekijken
Regelmatig vervangen van tepelvoeringen
Koeien naar de robot brengen die te weinig komen
Reageren op storing
Ligboxen schoon maken
Verzorgen klauwgezondheid
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
28
AMS en weidegang
Met een AMS wordt weidegang een grotere uitdaging
Enkele aandachtspunten zijn:
Afstand tot de weide
Lokken naar de stal met krachtvoer en niet met water
Groepsgrootte aantal koeien bij de robot
Productie niveau.
Stilstand ruimte voor de robot
Standweiden of omweiden
Selectiepoort
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
29
Batchmelken
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
30
Opdrachten maken
Maak vragen week 7 (AMS)
17-12-2024
Onderwerp van de presentatie
31