TIJDVAK 7 · 1700-1800
Quiz
Terugblik: Pruiken en revoluties
TIJDVAK 7 · 1700-1800
Quiz
Terugblik: Pruiken en revoluties
Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: John Trumbull / Wikimedia Commons, publiek domein
Wat bedoelden verlichte denkers met toetsen aan redelijkheid?
Alleen wat de kerk leerde was betrouwbaar
Wat de vorst besliste was per definitie redelijk
Traditie en gezag moesten met rede te verdedigen zijn
Wetenschap mocht niet op de samenleving worden toegepast
KA 27. Fout: de Verlichting keerde zich juist tegen gezag zonder redelijke grond.
Vul in
Adam Smith zag rationeel eigenbelang als drijfveer van de economie.
Adam Smith, eigenbelang. Fout: Montesquieu schreef over de scheiding der machten.
Waarom was de Republiek geen voorbeeld van verlicht absolutisme?
Er waren geen verlichte ideeën in omloop
Er was geen absolute vorst maar een regentenbestuur
De stadhouder was een absolute vorst
De burgerij had geen enkele invloed
Context Steden en burgers: in de Republiek bepaalden regenten uit de burgerij het bestuur. Fout: denken dat de stadhouder een koning was.
Zet op volgorde, van vroeg naar laat
1672, 1776, 1791, 1833.
Wat was nieuw aan de politieke cultuur van de Verlichting?
Vorsten lieten alle publicaties vrij verschijnen
Alleen de adel mocht politiek debatteren
De kerk bepaalde wat er gepubliceerd werd
Vorsten moesten rekening houden met de publieke opinie
Publieke opinie in alle lagen van de bevolking. Publicaties werden juist vaak gecontroleerd en soms verboden.
Waarom was Common Sense van Thomas Paine belangrijk?
Het bevatte de grondwet van de Verenigde Staten
Het eiste de afschaffing van de slavernij
Het verdedigde het gezag van de Britse koning
Het won bij veel kolonisten steun voor onafhankelijkheid
Pamflet dat de onafhankelijkheidsstrijd van Washington breder steunde.
Leg uit hoe de praktijk in de VS verlichte ideeën over gelijkheid beperkte.
Goed: alle burgers hadden gelijke rechten, maar vrouwen, slaafgemaakten en inheemse bewoners kregen ze niet. Verwachte fout: alleen slavernij noemen.
Wat kenmerkte het bewind van de jakobijnen onder Robespierre?
Herstel van de macht van de adel
Vervolging en executie van vermeende tegenstanders
Terugkeer van de constitutionele monarchie
Afschaffing van alle stemrecht
Schrikbewind na 1792. Fout: denken dat de republiek het stemrecht beperkte, maar de jakobijnen voerden algemeen stemrecht in.
Waarom botste de Verklaring van Olympe de Gouges met de praktijk van de revolutie?
Goed: zij eiste gelijke rechten voor vrouwen, terwijl vrouwen geen volwaardige burgers werden, en zij werd in het schrikbewind gedood. Verwachte fout: zeggen dat de revolutie geen rechten kende.
Wat is het kenmerk van grondrechten in een grondwet?
Ze geven de vorst het recht wetten te maken
Ze gelden alleen voor leden van de adel
Ze beschermen burgers tegen de macht van de overheid
Ze regelen alleen de belastingen
KA 30. Fout: grondrechten verwarren met de macht van de overheid.
Waarom konden abolitionisten zich op Rousseau beroepen?
Hij koppelde vrijheid en gelijkheid ook aan slaven
Hij pleitte voor het droit divin van vorsten
Hij verdedigde de driehoekshandel
Hij bedacht de scheiding der machten
Rousseau: vrijheid en gelijkheid ook voor armen en slaven. Fout: Montesquieu en Rousseau verwisselen.
Geef een voorbeeld waarin de Verlichting het ancien régime niet beëindigde, en leg uit waarom.
Goed: verlicht absolutisme, bijvoorbeeld Frederik de Grote of Jozef II: de vorst voerde hervormingen door maar hield de absolute macht. Verwachte fout: Verlichting gelijkstellen aan revolutie.
Hoe zeker voel je je over pruiken en revoluties?
Heel zeker
Redelijk zeker
Niet zo zeker
Helemaal niet zeker
Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.
TIJDVAK 7 · 1700-1800
Goed gedaan!
Je kunt de kenmerkende aspecten van tijdvak 7 verbinden met de contexten Verlichting en Steden en burgers.
Deze slide heeft geen instructies