Toedienen van medicijnen via de luchtwegen

• newEditor
• Verzorgende
• MBO
• Studiejaar 1

Toedienen van medicijnen via de luchtwegen

Lesdoelen

Aan het einde van deze les kun je:

• uitleggen wat inhalatiemedicatie is en waarom het wordt gebruikt

• de meest voorkomende inhalatoren herkennen

• uitleggen wanneer inhalatiemedicatie wordt gebruikt

• de juiste inhalatietechniek toepassen bij verschillende inhalatoren volgens het protocol

Welke medicijnen via de luchtwegen kennen jullie al?

Wat is inhalatiemedicatie?

Inhalatiemedicatie is medicatie die een cliënt inademt via de luchtwegen.

De medicatie komt direct in de longen terecht en werkt daardoor snel op de luchtwegen.

-> Het wordt gebruikt om benauwdheid te verminderen en luchtwegklachten te behandelen.

Waarom inhalatiemedicatie?

• Medicatie komt direct in de longen terecht
• Werkt sneller bij benauwdheid
• Lagere dosering nodig dan bij tabletten
• Daardoor minder bijwerkingen in het hele lichaam

Voorbeelden van inhalatoren

• Puffer (dosisaerosol)
• Poederinhalator
• Soft Mist inhaler
• Vernevelaar

Wanneer wordt inhalatiemedicatie gebruikt? (Indicaties)

Inhalatiemedicatie wordt gebruikt bij problemen met de luchtwegen.

Veel voorkomende aandoeningen:

Astma
→ Luchtwegen raken ontstoken en vernauwd, waardoor iemand benauwd wordt.

COPD
→ Chronische longziekte waarbij iemand moeilijker kan ademen en vaak slijm ophoest.

Allergische luchtwegklachten
→ Bijvoorbeeld door huisstofmijt, pollen of dierenharen.

Inspanningsastma
→ Benauwdheid bij sporten of lichamelijke inspanning.

Ernstige benauwdheid of longaanval
→ Medicatie kan de luchtwegen snel openen.

Onderhoudsbehandeling bij chronische longziekten
→ Om klachten onder controle te houden.

Dosisaerosol (puffer)

Een dosisaerosol is een inhalator die medicatie als spray onder druk afgeeft.
De cliënt ademt de medicatie via de mond in, zodat deze direct in de longen terechtkomt en snel werkt.

Kenmerken

• medicatie komt vrij als spray
• de cliënt moet tegelijk drukken en inademen
• wordt vaak gebruikt met een voorzetkamer

Waarom een voorzetkamer gebruiken?

• maakt het makkelijker om goed in te ademen
• meer medicatie komt in de longen terecht
• minder medicatie blijft achter in mond of keel

Voorbeelden van medicijnen

• Salbutamol
• Ipratropium

Wordt gebruikt bij

• Astma
• COPD
• Benauwdheid

Gebruik (basisstappen)

1. Schud de inhalator goed.

2. Laat de cliënt rustig uitademen.

3. Plaats het mondstuk of voorzetkamer in de mond.

4. Druk de inhalator in en adem langzaam diep in.

5. Laat de cliënt de adem ongeveer 10 seconden vasthouden.

6. Laat de cliënt rustig uitademen.

Poederinhalator

Een poederinhalator is een inhalator waarbij de medicatie in de vorm van droog poeder wordt ingeademd.

De medicatie komt in de longen terecht door een krachtige inademing van de cliënt.

Kenmerken

• medicatie zit in poedervorm

• cliënt moet krachtig en diep inademen

• er is geen spray zoals bij een puffer

Belangrijk bij gebruik

• krachtig en diep inademen

• daarna even de adem vasthouden

• inhalator niet nat maken

Voorbeelden van inhalatoren

• Diskus

• Handihaler

Wordt gebruikt bij

• astma

• COPD

• onderhoudsbehandeling van luchtwegklachten

Gebruik (Basis)

1. Inhalator klaarmaken (klikken/draaien).

2. Cliënt volledig laten uitademen naast het mondstuk..

3. Mondstuk tussen de lippen.

4. Krachtig en diep inademen.

5. Adem ongeveer 10 seconden vasthouden.

6. Rustig uitademen.

Soft Mist Inhaler (SMI)

Een Soft Mist Inhaler is een inhalator die medicatie afgeeft als een langzame, fijne nevel (mist).

De medicatie wordt rustig ingeademd, waardoor het makkelijker in de longen terechtkomt.

Kenmerken

• geeft een langzame fijne mist

• medicatie blijft langer in de lucht

• makkelijker in te ademen dan een spray

Voordelen

• minder krachtig inademen nodig

• medicatie komt beter in de longen

• geschikt voor mensen die moeite hebben met een puffer

Voorbeeld van inhalator

• Respimat

Wordt gebruikt bij

• COPD

• astma

Gebruik (Basis)

1. Inhalator klaarmaken door te draaien.

2. Cliënt uit laten ademen.

3. Mondstuk in de mond.

4. Knop indrukken.

5. Langzaam en diep inademen.

6. Adem 10 seconden vasthouden.

Vernevelaar

Een vernevelaar is een apparaat dat medicatie omzet in een fijne nevel die kan worden ingeademd.

De cliënt ademt de medicatie in via een masker of mondstuk.

Kenmerken

• medicatie wordt verneveld tot een fijne mist

• inhalatie via masker of mondstuk

• behandeling duurt meestal enkele minuten

Wanneer wordt een vernevelaar gebruikt?

• bij ernstige benauwdheid

• wanneer een cliënt niet goed met een inhalator kan omgaan

• vaak in ziekenhuis of thuiszorg

Voorbeelden van medicatie

• Salbutamol

• Ipratropium

Belangrijk om te weten

De cliënt moet rustig en diep ademhalen tijdens het vernevelen, zodat de medicatie goed in de longen komt.

Gebruik

1. Medicatie in de vernevelbeker doen.

2. Apparaat aansluiten.

3. Masker of mondstuk plaatsen.

4. Apparaat aanzetten.

5. Cliënt rustig in en uit laten ademen.

6. Behandeling duurt ongeveer 10–15 minuten.

Wanneer het apparaat pruttelt, is de medicatie op.

Belang van de juiste inhalatietechniek

Een goede inhalatietechniek zorgt ervoor dat de medicatie goed in de longen terechtkomt.

Als de inhalator niet goed wordt gebruikt, komt een deel van de medicatie in de mond of keel terecht en werkt het medicijn minder goed.

---

Wat gebeurt er bij een goede inhalatietechniek?

• medicatie komt op de juiste plek in de longen
• medicatie werkt beter tegen benauwdheid
• cliënt krijgt voldoende medicatie binnen

---

Veelgemaakte fouten bij inhalatie

• niet diep genoeg inademen
• niet krachtig genoeg inademen (bij poederinhalatoren)
• te snel uitademen na inhaleren
• inhalator niet goed voorbereiden (bijv. niet schudden)
• verkeerde houding tijdens inhaleren

---

Rol van de zorgverlener

De zorgverlener:

• legt de juiste techniek uit
• controleert of de cliënt het goed doet
• begeleidt de cliënt bij het gebruik

Waarom wordt medicatie vaak via inhalatie gegeven?

A

Het werkt sneller in de longen

B

Het werkt alleen in de maag

C

Het werkt alleen in de bloed

D

Het werkt langzamer dan tabletten

Wat moet je altijd doen voor gebruik van een dosisaerosol (puffer) ?

A

schudden

B

hard knijpen

C

in water leggen

D

rechtop bewaren

Hoe moet een cliënt meestal inhaleren bij inhalatiemedicatie ?

A

Heel snel uitademen

B

Diep inademen

C

Kort inademen

D

Alleen door de mond inademen

Wat moet een cliënt doen na het inhaleren van corticosteroïden ?

A

water drinken

B

mond spoelen

C

hoesten

D

niets

Praktijkfase - Oefenen met inhalatoren

In deze les gaan jullie verschillende inhalatoren oefenen.

Daarna gaan jullie zelf oefenen volgens het protocol.

Werkwijze

• De docenten maken de groepjes

• Jullie oefenen per inhalator de juiste techniek

• Eén student is verzorgende

• Eén student is cliënt

• Eén student observeert

Daarna wisselen jullie van rol.

Opdracht

Jullie werken in hetzelfde groepje, elk groepje krijgt van de docent één inhalator toegewezen.

• Dosisaerosol (met voorzetkamer) ( Faiza en Tess)

• Discus ( Aya en Linde)

• Handihaler (Britt en Lotte)

• Vernevelaar ( Melanie en Manon)

Gebruik eventueel deze website voor informatie:
https://inhalatorgebruik.nl

---

Onderzoek en werk uit:

• Wat is deze inhalator?

• Gebruikstechniek ( Je toont hoe je de inhalator gebruikt)

• Houding van de cliënt

• Onderhoud van de inhalator

• Aandachtspunten bij gebruik en na gebruik

• Waarvoor wordt deze inhalator gebruikt?

---

Presentatie : Maak één korte presentatie met de informatie die jullie hebben uitgewerkt, daarna leggen jullie dit kort aan de klas uit:

Na presentatie geven, handeling in boekje aftekenen

---