Alcoholen en aldehyden als reductor: Redoxreacties uitgelegd

• newEditor
• Scheikunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Alcoholen en aldehyden als reductor

Wat weet je al over de werking van alcoholen en aldehyden als reductor?

Aan het einde van deze les kun je:

- Halfreacties opstellen waarin alcoholen en aldehyden als reductor werken. - Onderscheid maken tussen primaire, secundaire en tertiaire alcoholen, inclusief structuurformules en reacties als reductor.

Wat is een reductor in de scheikunde?

Een reductor is een stof die elektronen afstaat bij een redoxreactie. Hierdoor wordt een andere stof gereduceerd en de reductor zelf geoxideerd.

Alcoholen als reductoren

Alcoholen kunnen als reductor werken. Afhankelijk van de structuur (primair, secundair, tertiair) reageren ze anders met oxidatoren.

Soorten alcoholen

Het -OH-groep zit aan een koolstof met één ander C-atoom. Voorbeeld: ethanol.

Secundair: -OH aan C met twee C-atomen (bijv. 2-propanol). Tertiair: -OH aan C met drie C-atomen (bijv. tert-butanol).

Primair alcohol

Secundair en tertiair alcohol

Primair alcohol als reductor

Een primair alcohol wordt met een sterke oxidator omgezet in een aldehyde: CH₃CH₂OH + H₂O → CH₃CHO + 2H⁺ + 2e^-

Meer oxidatie: van primair alcohol tot zuur

Bij overmaat sterke oxidator vormt een primair alcohol een zuur: CH₃CH₂OH + 3H₂O → CH₃COOH + 6H⁺ + 6e^-

Secundair alcohol als reductor

Een secundair alcohol wordt geoxideerd tot een keton: CH₃CHOHCH₃ + H2O →

CH₃COCH₃ + 2H⁺ + 2e^-

Tertiair alcoholen reageren niet

Tertiaire alcoholen kunnen niet geoxideerd worden met een gewone oxidator. Ze blijven onveranderd tijdens de redoxreactie.

Voorbeeld: alcoholen en permanganaat

Twee reageerbuizen bevatten een primair en een tertiair alcohol. Bepaal met behulp van aangezuurd kaliumpermanganaat welk alcohol in de verschillende buizen zit.
Leg uit wat je moet doen, geef de halfreacties en wat je waarneemt.

Antwoord: alcoholen en permanganaat

Twee reageerbuizen bevatten een primair en een tertiair alcohol. Voeg aangezuurd kaliumpermanganaat toe: - Primair alcohol: oplossing verkleurt (oxidatie vindt plaats) - Tertiair alcohol: geen kleurverandering (geen oxidatie)

Samenvatting

- Primaire en secundaire alcoholen werken als reductor; tertiaire niet. - Het reactieproduct hangt af van het type alcohol en de hoeveelheid oxidator. - Halfreacties bevatten H₂O, H⁺ en e^- voor volledige balans.

Reflectie

Kun jij nu uitleggen waarom primair alcohol wél en tertiair alcohol niet reageert als reductor met permanganaat? Benoem de verschillen.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.