Week tegen Pesten 2026: Jij maakt het verschil

• Levensbeschouwing
• Mediawijsheid
• +2
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 2-4

Introductie

Deze les gaat over discriminatie & respect. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op jezelf zijn, verschillen & respect. Wij adviseren deze les voor leerjaar 2, 3 en 4 van het VO. Vragenlijst: Aan het einde van elke les vind je een slide met een vragenlijst. Deze duurt 1 minuut en zou ons enorm helpen om Sterrenstof nog beter te maken.

Instructies

SLO kerndoelen

In deze les werk je aan de volgende SLO doelen: 1, 6, 35 en 43

Burgerschapskerndoelen

Deze les sluit aan bij de volgende actuele burgerschapskerndoelen: 1, 2, 3, 4, 5 & 6

Doelen van de les

• Na deelname aan de les hebben de leerlingen kennisgemaakt met de thema’s jezelf zijn, verschillen & respect.
• Na deelname kunnen de leerlingen beargumenteren waarom respect zo belangrijk is.
• Tijdens de les worden de leerlingen zich bewust van de waarde van diversiteit en leren ze dat het belangrijk is om verschillen te erkennen en respecteren.

Voorbereiding

Lesinstructie

De lesinstructie kun je downloaden bij instructies en staan uitgeschreven per slide in de les. Deze vertelt je precies wat je moet doen en geeft suggesties voor vervolgvragen en bied ruimte of te differentiëren.

Benodigdheden 

• Digibord met wifi
• Download het werkblad en print die uit voor de leerlingen

Instructies

1. Algemene Sterrenstof instructie.pdf

Week tegen Pesten 2026 - 2. Lesinstructies - Jij maakt het verschil.pdf

4. kerndoelen - Jij maakt het verschil.pdf

Werkbladen

Week tegen Pesten 2026 - 3. Werkblad - Jij maakt het verschil.pdf

Vertel de leerlingen dat deze les gaat over Samen een. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op verschillende onderwerpen die te maken hebben met dit thema zoals racisme, religie en normen & waarden. 

Tip: maak kort een aantal afspraken met elkaar voor als jullie met elkaar in gesprek gaan over dit onderwerp (luisteren, respect hebben, niet uitlachen, elkaar laten uitpraten, etc.). 

Bekijk de video met de jongerenexperts.

Schrijf voor jezelf op

Laat de leerlingen opschrijven wanneer ze zichzelf kunnen zijn. Benoem de vervolgvragen om ze op gang te helpen.

Vervolgvraag:

• Bij wie kun jij jezelf zijn?
• Waar kun jij jezelf zijn?

Bekijk de video met jongeren experts

Bespreek klassikaal

Bespreek met de leerlingen wat normen en waarden zijn. Laat ze voorbeelden geven van hun eigen normen en waarden.

Differentiatie:

Als de leerlingen de vraag te moeilijk vinden, benoem dan eerst wat de definitie van normen & waarden is: Normen zijn de ongeschreven regels over hoe je je hoort te gedragen, zoals netjes zijn of niet liegen. Waarden zijn de dingen die je belangrijk vindt, zoals respect of eerlijkheid. Vraag ze vervolgens om voorbeelden te geven van hun eigen normen en waarden

Ga staan bij “eens” en blijf zitten bij “oneens”

Laat de leerlingen een standpunt innemen bij deze stelling. Ga vervolgens het gesprek aan waarom sommige denken van wel en sommige van niet.

Vervolgvragen:

Kun je respect hebben voor iemand die andere normen & waarden heeft?

Wat kan het moeilijk maken om iemand te respecteren met andere normen & waarden?

Rangschik de waarden op je werkblad van minst naar meest belangrijk

Laat de leerlingen voor zichzelf de normen en waarden op hun werkblad rangschikken van minst naar meest belangrijk.

Bespreek de antwoorden van de leerlingen daarna kort klassikaal.

De normen en waarden op het werkblad zijn:

• Respect voor elkaar
• Jezelf kunnen zijn
• Luisteren naar elkaar
• Niemand buitensluiten
• Verschillen accepteren
• Elkaar helpen

Vervolgvragen:

• Welke waarde staat bij jou bovenaan? Waarom?
• Welke waarde is soms lastig in de klas?
• Wat kun jij zelf doen om deze waarde meer te laten zien?

Maak tweetallen en zoek twee verschillen & twee overeenkomsten met elkaar

Laat de leerlingen met elkaar overleggen wat hun verschillen zijn en hun overeenkomsten.

Vervolgvragen:

• Kun je elkaar respecteren ondanks jullie verschillen?
• Is het makkelijker om iemand te respecteren als je veel overeenkomsten hebt?

Bekijk de video met jongeren experts

Bespreek klassikaal

Vraag aan de leerlingen wat zij denken dat discriminatie is.

Definitie:

Discriminatie betekent dat iemand anders wordt behandeld, buitengesloten of benadeeld om wie diegene is. Bijvoorbeeld door afkomst, huidskleur, geloof, gender, leeftijd, beperking of op wie iemand valt.

Iedereen heeft recht op gelijke behandeling. Daarom is discriminatie in Nederland verboden.

Vervolgvragen:

• Wat is het verschil tussen discriminatie en pesten?
• Is er iemand die weleens discriminatie heeft meegemaakt? Bij zichzelf of gezien bij iemand anders. (Pas op, dit is een kwetsbare en persoonlijke vraag. Laat de leerlingen daarom alleen uit zichzelf reageren)

Bespreek in tweetallen

Laat de leerlingen dit overleggen in tweetallen en bespreek dit vervolgens klassikaal. 

Suggesties:

• Voor je vriend op komen in het moment.
• Achteraf er voor je vriend zijn.
• Aan je vriend vragen wat die nodig heeft.
• Achteraf het gesprek aan gaan met de persoon die de opmerkingen maakt.

Bekijk de video met jongeren experts

Bespreek klassikaal

Bespreek met de leerlingen waarom het belangrijk is om elkaar te respecteren. 

Note

Het kan waardevol zijn om van iedereen de antwoorden te horen. Zo kun je hierop teruggrijpen als er in de toekomst iets gebeurt in de klas dat te maken heeft met disrespect.

Bespreek klassikaal

Vraag aan de klas of discriminatie en/of pesten een probleem is bij jullie op school.

Vervolgvragen:

• Denk je dat iedereen dat zo ervaart?
• Wat zouden we als klas kunnen doen om dit te verminderen?
• Wat zouden we als docenten/school kunnen doen om dit te verminderen?

Bekijk de video met jongeren experts

Schrijf voor jezelf op

Vervolgvragen:

• Waarom doe je dat nu (bijna) niet?
• Hoe ga je dat doen?

Bespreek klassikaal

Hieronder vermelden we een aantal plekken waar leerlingen naartoe kunnen als ze worden gediscrimineerd en/of gepest. Benoem deze hardop in de klas.

• Docent, mentor, vertrouwenspersoon of iemand anders die je vertrouwd
• @ease
• Meld het op discriminatie.nl
• Join Us

Wil je de leerlingen deze korte vragenlijst laten invullen? Zo help je ons om het project steeds beter en effectiever te maken en maak je kans op een leuke prijs voor de hele klas!

Vragenlijst: https://7m8p8dccy1o.typeform.com/to/Zli6VnK4

Dit is een afsluitende quote. Lees deze hardop voor in de klas.

Proeflicentie

Kennismaking

Kikid’s Sterrenstof is een digitaal leerplatform voor het VO met lesmateriaal dat wordt gegeven via het digibord in de klas. Het zijn belangrijke levenslessen over thema's zoals: mentale gezondheid, relaties & seksualiteit, pesten & social media, geld & geluk, alcohol & groepsdruk en meer.

Vraag vrijblijvend een gratis proeflicentie aan of plan een kennismakingsgesprek in. 

Proeflicentie

Ontvang 2 weken gratis toegang.

Kennismakingsgesprek

Plan direct een kort gesprek in met onze accountmanager.

Dit was het einde van de les. Vraag of de leerlingen nog vragen hebben en check of ze de les goed afsluiten. 

Dankjewel voor het volgen!