Week 38 - Leesvaardigheid 1.2 lj. 4

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 4

Nederlands

Leerjaar 4

Week 38

1.2 Tekstbegrip

Les 1

Planning week 38

Les 1

• We gaan gezamenlijk (B+K) lezen en aan de slag met opdrachten uit 1.2 (woordenschat, tekstverbanden en signaalwoorden en tussenkopjes)

• Tijd over? Filmpje Lubach.

Les 2

• Herhalingsles tekstverbanden en signaalwoorden

Les 3

• Check van tekstverband conclusie en verkennend lezen.

• opdrachten van 1.2 tekstbegrip afronden.

Lesdoelen:

• Ik kan het stappenplan van moeilijke woorden volgen om de betekenis van een moeilijk woord te kunnen uitleggen.

• Ik kan tekstverbanden en signaalwoorden herkennen

• Ik kan een kopje boven een tekstdeel kiezen

1.2 tekstbegrip

• Terugblik (feiten en meningen / tekstverbanden en signaalwoorden)

• Check middels oefening:

Welk signaalwoord past het best op de lege plek:

"De kelder liep volledig onder water,

_______ er een enorme wolkbreuk was geweest."

A. daardoor

B. doordat

C. hoewel

En welk tekstverband hoort hier dan bij?

Samen lezen tekst 8 (basis) en tekst 10 (kader) 'Wat een kwal'

Gezamenlijk maken van 1.2

Basis: 26, 27, 28

Kader: 31, 32, 33

Aan de slag

Tijd over? Kijk filmpje van Lubach over begrijpend lezen bij jongeren (duur 10 min);

Nederlandse jongeren kunnen niet goed lezen | LUBACH - YouTube

Vragen over het fragment;

1. Wat is volgens het filmpje het belangrijkste probleem dat wordt besproken?

2. Welke signalen laten zien dat de leesvaardigheid van jongeren achteruitgaat?

3. Welke oorzaken noemt Lubach voor deze dalende leesvaardigheid?

4. Waarom lezen veel jongeren volgens het filmpje minder dan vroeger?

5. Welke rol speelt het onderwijs volgens Lubach in dit probleem?

Tot de volgende les!

Nederlands

Leerjaar 4

Week 38

Zie herhalingsles

Les 2

Leerdoel(en):

Aan het einde van de les kan ik het verband tussen twee alinea’s herkennen. Ik kijk daarbij naar de signaalwoorden en de inhoud.

Succescriteria

• Ik kan de verbanden tussen twee alinea’s benoemen;

• Ik kan hierbij op signaalwoorden en inhoud letten;

• Ik kan vertellen wat de tweede alinea met de eerste alinea te maken heeft.

• Ik kan met inhoud met een signaalwoord of inhoud onderbouwen.

Voorkennis activeren

Alinea 1:
Veel jongeren slapen te weinig. Ze zitten 's avonds lang op hun telefoon en moeten de volgende ochtend vroeg opstaan.

Alinea 2:
Daardoor zijn jongeren overdag vaak moe. Ze kunnen zich minder goed concentreren tijdens de les.

Wat heeft alinea 2 met alinea 1 te maken?

Laat leerlingen eerst individueel nadenken en daarna kort overleggen.

Laat ze eventueel gebruiken van het overzicht "tekstverbanden". (werkblad leerling)

Mogelijke antwoorden:

"Het gevolg wordt verteld."

"Alinea 2 vertelt wat er gebeurt doordat jongeren te weinig slapen."

"Er staat een gevolg."

Vraag vervolgens:

"Welk woord helpt je daarbij?"

Antwoord: daardoor.

Tekstverbanden alinea's

Een tekstverband gaat over de relatie tussen informatie.

• De schrijver geeft niet zomaar twee alinea's na elkaar.

• De tweede alinea heeft meestal een bepaalde relatie met de eerste.

Maar... waar moet ik nu op letten?

1. Kijk naar de inhoud
   - vraag jezelf af: "waar gaat alinea 1 over en waar gaat alinea 2 over?"
   - vat beide alinea's kort samen

2. Zoek naar de signaalwoorden
   - signaalwoorden kunnen je helpen om het verband te herkennen.

Een signaalwoord is een aanwijzing, maar niet altijd het hele antwoord.

Tekstverbanden: binnen een alinea of tussen alinea's

tekstverbanden kunnen op verschillende plekken voorkomen.

Bijvoorbeeld:

Binnen een zin:

Ik was moe, maar ik ging toch naar school.

Tussen alinea's:

Alinea 1: Jongeren zitten steeds langer op hun telefoon.

Alinea 2: Daardoor slapen veel jongeren minder.

LET OP

Soms staat er geen duidelijk signaalwoord in een alinea

Dan moet je vooral naar de inhoud kijken.

Werkvorm "verbandzoekers"

Groepsopdracht (3 leerlingen)

Alinea 1
Veel jongeren zitten dagelijks lang op hun telefoon. Vooral sociale media nemen veel tijd in beslag.

Alinea 2
Daardoor hebben sommige jongeren minder tijd voor andere activiteiten, zoals sporten of huiswerk maken.

Coöperatieve werkvorm:

Doel: leerlingen ontdekken samen welk verband er tussen twee alinea's zit en leren hun antwoord onderbouwen.

Tijd: 15–20 minuten
Groepjes: 3 leerlingen

Rollen per groepje

Geef iedere leerling een rol:

* De speurder – zoekt naar signaalwoorden.

* De denker – kijkt naar de inhoud van beide alinea's.

* De uitlegger – legt uit waarom het gekozen verband klopt.

Wijs ze op het stappenplan werkblad

Bespreek het klassikaal

Signaalwoord: Daardoor

Verband: oorzaak - gevolg

"Het verband is oorzaak-gevolg, omdat lang op de telefoon zitten ervoor zorgt dat jongeren minder tijd hebben voor andere activiteiten."

Zelfstandig werken

Maken:

Oefening 1 t/m 6 --> werkblad

Niet af: huiswerk voor de volgende les

Nederlands

Leerjaar 4

Week 38

1.2 Tekstbegrip

Les 3

Planning week 38

Les 1

• We gaan gezamenlijk (B+K) lezen en aan de slag met opdrachten uit 1.2 (woordenschat, tekstverbanden en signaalwoorden en tussenkopjes)

• Tijd over? Filmpje Lubach.

Les 2

• Herhalingsles tekstverbanden en signaalwoorden

Les 3

• Check van tekstverband conclusie en leesstrategie verkennend lezen.

• opdrachten van 1.2 tekstbegrip afronden.

Lesdoelen:

• Ik kan een tekst verkennend lezen en kan benoemen hoe ik dit aanpak.

• Ik kan de signaalwoorden benoemen die bij het tekstverband conclusie horen.

1.2 tekstbegrip

• Check je voorkennis Welk signaalwoord hoort bij het tekstverband conclusie?

Met als gevolg

Dus

Doordat

Eerst

Welke van de

1.2 tekstbegrip

• 
  

Tom heeft elke dag geoefend, alle opdrachten gemaakt en extra uitleg gevraagd. Kortom, hij heeft zich goed voorbereid.

✅ Conclusie: Tom heeft zich goed voorbereid.

Een conclusie staat vaak:

• aan het einde van een alinea of in het slot

• na een aantal feiten, argumenten of voorbeelden

• na een signaalwoord zoals dus of kortom

1.2 tekstbegrip

Wat doe ik ook alweer als ik een tekst verkennend lees?

• Bekijk de titel en tussenkopjes

• bekijk de afbeelding/ illustratie

• lees de inleiding

• lees het slot

• bekijk de bron van de tekst

1.2 Tekstbegrip

Aan de slag met de opdrachten:

Basis: 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38

+ opdrachten oefenen voor het examen; 40, 41, 42, 43, 44 Niet af? Dan wordt dit huiswerk

Kader: 37, 38, 39, 41, 42, 43

+opdrachten oefenen voor het examen; 45, 46, 47, 48 Niet af? Dan wordt dit huiswerk

Tot de volgende les!