V3E - Zakelijke e-mail schrijven
Planning
Lezen
Uitleg
Zelfstandig werken
Lesduur is: 80 minOnderdelen in deze les
Planning
Lezen
Uitleg
Zelfstandig werken
Deze slide heeft geen instructies
Samen lezen
De jongen in de gestreepte pyjama, hoofdstuk ...
Deze slide heeft geen instructies
Een zakelijke e-mail schrijven
Open met het verschil tussen een appje of informeel bericht en een zakelijke e-mail: doelgericht, duidelijk en netjes geformuleerd.
Lesdoel
Ik kan een zakelijke e-mail schrijven volgens de conventies van een formele tekst, met een passende aanhef, heldere opbouw, correcte afsluiting en de vereiste inhoudselementen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past volgens jou bij een zakelijke e-mail?
Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen, zoals: netjes, formeel, beleefd, duidelijk, onderwerp, aanhef.
Wat is een zakelijke e-mail?
Een zakelijke e-mail is een formele tekst met een duidelijk doel.
Je schrijft zo’n mail netjes en overzichtelijk.
Je let op:
een passende toon
een logische opbouw
complete inhoud
een correcte afsluiting
Benadruk dat 'zakelijk' niet altijd over een bedrijf gaat; ook een nette mail aan een school, organisatie of bekende persoon kan zakelijk zijn.
Lees eerst de opdracht goed
Voordat je schrijft, analyseer je de opdracht stap voor stap:
bepaal afzender
bepaal ontvanger
formuleer het doel
haal de inhoudspunten uit de opdracht
controleer de eisen
Laat zien dat veel fouten ontstaan vóór het schrijven: leerlingen missen dan inhoudspunten of kiezen een te informele toon.
Stap 1: afzender en ontvanger
Vraag jezelf af:
Wie ben ik in deze situatie?
Aan wie schrijf ik?
De relatie tussen afzender en ontvanger bepaalt de toon.
Aan een vriend schrijf je anders dan aan een docent, artiest of organisatie.
Koppel dit aan aanspreekvormen zoals 'u' en een formele aanhef. De sociale afstand bepaalt de stijl.
Stap 2: wat is het doel?
Een zakelijke e-mail heeft altijd een duidelijk doel, bijvoorbeeld:
informatie geven
iets uitleggen
een mening geven
een verzoek doen
een vraag stellen
Schrijf het doel eerst in één korte zin voor jezelf op.
Een sterk doel helpt leerlingen om hoofd- en bijzaken te scheiden in de kern van hun e-mail.
Stap 3: haal de inhoud uit de opdracht
Zo lees je de opdracht precies:
onderstreep wat je moet noemen
markeer wat je moet uitleggen
noteer of je een mening moet geven
kijk of je een verzoek moet doen
let op extra eisen, zoals woordenaantal of naam
Noem dat werkwoorden in de opdracht vaak verraden wat erin moet: 'leg uit', 'noem', 'schrijf', 'vraag'.
Stap 4: controleer alle eisen
Controleer vóór en na het schrijven:
Heb ik alle inhoudspunten verwerkt?
Is mijn toon formeel genoeg?
Klopt de opbouw?
Heb ik een passende afsluiting?
Heb ik mijn naam en het woordenaantal vermeld, als dat moet?
Stimuleer leerlingen om een kort afvinklijstje naast hun tekst te gebruiken.
Wat bepaal je eerst als je de opdracht leest?
Afzender en ontvanger
Slotformule en naam
Woordenaantal en titel
Voordeel en nadeel
Deze checkt de eerste stap uit het analyseplan. Leerlingen verwarren dit soms met onderdelen van de e-mail zelf.
Vul de juiste woorden in
Bij het lezen van een schrijfopdracht bepaal je eerst de afzender en de ontvanger. Daarna formuleer je het doel van de e-mail en controleer je alle eisen.
De woorden komen letterlijk uit het stappenplan op de vorige slides.
Waarom is de opdracht eerst analyseren handig?
Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: inhoudspunten missen, te informele toon kiezen, eisen vergeten, doel onduidelijk maken. Geen vaste goede formulering nodig.
De vaste onderdelen
Een zakelijke e-mail heeft meestal deze volgorde:
onderwerp
aanhef
inleiding
kern
afsluiting
slotformule
naam
Leg uit dat deze vaste opbouw zorgt voor duidelijkheid en herkenbaarheid voor de lezer.
Onderwerp en aanhef
Onderwerp
Schrijf kort waar de e-mail over gaat.
Voorbeeld: `Verzoek om interview`
Aanhef
Begin netjes, bijvoorbeeld:
Geachte mevrouw De Vries,
Geachte heer Jansen,
Beste meneer Bakker,
Maak duidelijk dat een onderwerpregel informatief moet zijn. Bij onbekende naam kan een algemenere aanhef soms nodig zijn, maar houd het formeel.
Inleiding en kern
Inleiding
Vertel kort waarom je schrijft.
Kern
Hier geef je de belangrijkste informatie:
uitleg
mening
voor- en nadelen
vraag of verzoek
Werk de punten uit de opdracht in een logische volgorde uit.
De inleiding is kort; de kern bevat de inhoudseisen. Laat leerlingen niet alles meteen in de eerste zin stoppen.
Afsluiting en slotformule
Afsluiting
Rond de e-mail netjes af. Bijvoorbeeld:
Ik hoop dat u tijd heeft om te reageren.
Alvast hartelijk dank voor uw antwoord.
Slotformule
Gebruik een formele afsluiting, zoals:
Met vriendelijke groet,
Hoogachtend,
Wijs erop dat de afsluitende zin en de slotformule niet hetzelfde zijn: eerst rond je inhoudelijk af, daarna volgt de vaste eindformule.
Formeel of informeel?
netjes en beleefd
volledige zinnen
geen straattaal
vaak u in plaats van je
duidelijk en zakelijk
Formele taal
Informele taal
losser en persoonlijker
afkortingen komen vaker voor
spreektaal is mogelijk
vaak je/jij
past niet bij een zakelijke e-mail
Noem eventueel voorbeelden van woorden die te informeel zijn, zoals 'hoi', 'ff', 'superleuk', tenzij de situatie dat echt toelaat.
Let op je taalgebruik
In een zakelijke e-mail vermijd je:
afkortingen zoals ff of mvg
emoji
slordige spelling
te directe formuleringen
Kies liever voor beleefde zinnen, zoals:
`Zou u mij meer informatie kunnen geven?`
Benadruk dat correctheid meespeelt in de indruk die de schrijver maakt.
Handig schrijfplan
Gebruik dit vaste schrijfplan:
Lees de opdracht nauwkeurig.
Bepaal afzender en ontvanger.
Schrijf het doel op.
Zet de inhoudspunten onder elkaar.
Schrijf de e-mail in vaste onderdelen.
Controleer toon, opbouw en eisen.
Dit is de samenvattende slide van de uitleg. Je kunt hier terugverwijzen naar eerdere stappen.
Welk onderdeel komt direct na de kern?
Naam
Aanhef
Afsluiting
Onderwerp
Deze slide heeft geen instructies
Maak de opbouw compleet
Een zakelijke e-mail begint met een onderwerp en daarna een aanhef. In de inleiding vertel je waarom je schrijft. Aan het einde gebruik je een nette slotformule en daarna je naam.
Laat leerlingen de vaste volgorde hardop meedenken.
Welke zin past het best in een zakelijke e-mail?
Hoi, ik wil ff iets vragen
Kunt u mij meer informatie geven?
Hey, reageer snel terug
Superleuk, hoor ik nog wat?
De foute opties bevatten precies de informele taal die op de vorige slides werd afgeraden.
Oefenopdracht (deel ik uit)
Je bent leerling op school en maakt een opdracht voor Nederlands.
Je schrijft een zakelijke e-mail aan een bekende artiest of influencer die veel jongeren aanspreekt.
In een interview heb je gelezen dat beroemd zijn niet altijd makkelijk is. Daarover schrijf jij een nette e-mail.
De context sluit aan bij een toetsachtige schrijfopdracht: herkenbaar, maar toch formeel genoeg voor een zakelijke e-mail.
Wat moet in je e-mail staan?
Schrijf (niet typen) een zakelijke e-mail waarin je:
kort uitlegt waarom je schrijft
je mening geeft over beroemd zijn
één voordeel van beroemd zijn noemt
één nadeel van beroemd zijn noemt
een formeel verzoek doet aan de artiest of bekende persoon
Benadruk dat de leerling niet zomaar losse punten noemt, maar ze logisch verwerkt in een samenhangende e-mail.
Extra eisen bij de opdracht
Let op deze eisen:
Schrijf minimaal 120 woorden.
Gebruik een passende onderwerpregel.
Kies een formele aanhef en slotformule.
Vermeld je naam onder de e-mail.
Zet onderaan het woordenaantal.
Noem dat leerlingen bij een minimum aantal woorden nog steeds kort en duidelijk moeten blijven schrijven.
Zo past de opdracht bij de les
In deze oefening laat je zien dat je:
de opdracht goed kunt analyseren
formele taal kunt gebruiken
vaste onderdelen van een zakelijke e-mail kunt toepassen
alle gevraagde inhoud duidelijk kunt verwerken
Gebruik deze slide als brug naar zelfstandig schrijven of klassikale bespreking van de opdracht.
Wat moet je in deze oefenmail zeker doen?
Twee nadelen noemen
Een emoji gebruiken
Een formeel verzoek doen
Onder de 100 woorden blijven
Verwijs naar de opdracht: uitleg, mening, één voordeel, één nadeel en een formeel verzoek.
Vul de opdracht juist aan
In deze opdracht schrijf je een zakelijke e-mail aan een bekende artiest of influencer. Je geeft je mening over beroemd zijn, noemt een voor- en nadeel en doet een formeel verzoek. Onderaan zet je ook het woordenaantal.
Dit is een toepassingscheck op de oefenopdracht en de extra eisen.
Welk formeel verzoek zou jij aan de artiest doen?
Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld een verzoek om een reactie, een kort interview, tips of een antwoord op een vraag. Focus op beleefd en formeel formuleren.
Begrippenlijst
zakelijke e-mail - een formele e-mail met een duidelijk doel en nette opbouw
afzender - de persoon die de e-mail schrijft
ontvanger - de persoon aan wie de e-mail is gericht
onderwerpregel - de korte zin bovenaan die aangeeft waar de e-mail over gaat
aanhef - de nette begroeting aan het begin van de e-mail
inleiding - het eerste deel waarin je vertelt waarom je schrijft
kern - het middendeel met de belangrijkste inhoud
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
afsluiting - de slotzinnen waarmee je je e-mail netjes afrondt
slotformule - vaste formele woorden aan het einde, zoals 'Met vriendelijke groet'
formeel taalgebruik - nette, beleefde taal die past bij een zakelijke situatie
informeel taalgebruik - losse, persoonlijke taal die past bij vrienden of bekenden
inhoudspunten - de onderdelen die volgens de opdracht in je tekst moeten staan
woordenaantal - het aantal woorden dat je tekst bevat
Deze slide heeft geen instructies
