College 3 26.1 tm 26.3 DM 2526

College 3 en 4: 26.1 t/m 26.3

Cursus: Microbiologie en Immunologie


Cursuscode: BIOMIC04X


Jaar: 2025 - 2026


Damian McCrossan

1 / 92
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 92 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

College 3 en 4: 26.1 t/m 26.3

Cursus: Microbiologie en Immunologie


Cursuscode: BIOMIC04X


Jaar: 2025 - 2026


Damian McCrossan

Concepten Hoofdstuk 27


  • Flagel

  • Fimbriae

  • Capsule

  • Seks pilus

  • Gram+

  • Gram-

  • Peptidoglycaan

  • LPS

  • Membraan

  • Celwand

  • Cirkelvormig chromosoom

  • Plasmide


  • Logaritmische groei

  • Stationaire fase

  • Horizontale genoverdracht

  • Verticale genoverdracht

  • Tranformatie

  • Transductie

  • Conjugatie

  • F-plasmide

  • R-plasmide

  • Antibioticaresistentie


Sleepvraag

Gram +

Gram -

Leerdoelen 26.1 t/m 26.3

  • 26.1 Virussen bestaan tenminste uit een nucleinezuur omgeven door een eiwitkapsel

    • In een model of afbeelding het virale genoom, capsiden, en enveloppen kunnen aanwijzen en benoemen.


  • 26.2 Virussen planten zich alleen voor in een gastheercel

    • de algemene levenscyclus van virussen kunnen uitleggen en de rol van een gastheercel kunnen beredeneren en evalueren.


  • de fasen van de levenscyclus van bacteriofagen kunnen toelichten en herkennen. Kunnen voorspellen welke omstandigheden bijdragen dat een virus wisselt van levenscyclus.


  • de levenscyclus van virussen in planten kunnen toelichten en aflezen in een afbeelding.


  • de evolutie van virussen en de onduidelijkheden daaromtrent kunnen beredeneren.


  • de diversiteit van virussen kunnen toelichten a.d.h.v. karakteristieken van hun genoom en envelope.


  • 26.3 Virussen, bacteriofagen, viroiden, en prionen zijn agressieve pathogenen in planten, dieren en bacteriën

    • Symptomen van virale ziekten bij dieren kunnen begrijpen als celschade aangericht door het virus dan wel door het immuunsysteem.


  • Uitbraak van “nieuwe”virusziekten bij de mens kunnen verklaren in termen van bestaande virussen die hun gastheerareaal uitbreiden.


  • Uit kunnen leggen dat virale infectie bij planten mogelijk worden gemaakt door beschadigde celwanden of via overerving van een zieke ouderplant


  • Infectie en propagatie-mechanismen van viroiden en prionen kunnen toelichten.


  • CRISPR-Cas als prokaryoot immuunsysteem tegen faag-infecties kunnen toelichten.

Hoofdstuk 26: Introduction to Viruses

26.1: Een virus bestaat uit een nucleïnezuur omgeven door een eiwitmantel


26.2: Virussen repliceren alleen in gastheercellen


26.3: Virussen en prionen zijn formidabele ziekteverwekkers bij dieren en planten


Een menselijke witte bloedcel (blauw) geïnfecteerd door een humaan immunodeficiëntievirus (HIV)

Figuur 26.1a

Hoe maakt een virus meer virussen?

Figuur 26.1b

Hoofdstuk 26: Introduction to Viruses

Paragraaf 26.1


A virus consists of a nucleic acid surrounded by a protein coat

-

Een virus bestaat uit een nucleïnezuur omgeven door een eiwitmantel

CONCEPT 26.1: Een virus bestaat uit een nucleïnezuur omgeven door een eiwitmantel

  • Een virus is een besmettelijk deeltje dat bestaat uit genen verpakt in een eiwitmantel


  • Virussen zijn veel eenvoudiger van structuur dan zelfs prokaryotische cellen


  • Virussen kunnen een breed scala aan ziekten veroorzaken


  • Ze kunnen zich niet voortplanten of metabolisme uitvoeren buiten een gastheercel


  • Virussen bestaan ​​in een schaduwrijk gebied tussen levensvormen en chemicaliën, en leiden een soort "geleend leven"

De ontdekking van virussen: wetenschappelijk onderzoek

  • Tabaksmozaïekziekte belemmert de groei van tabaksplanten en geeft hun bladeren een mozaïekkleuring


  • Aan het eind van de 19e eeuw veronderstelden onderzoekers dat ongewoon kleine bacteriën verantwoordelijk zouden kunnen zijn


  • Later werk suggereerde dat het infectieuze agens geen kenmerken deelde met bacteriën (zoals het vermogen om te groeien op voedingsmedia)


  • In 1935 bevestigde Wendell Stanley deze laatste hypothese door het infectieuze deeltje, nu bekend als tabaksmozaïekvirus (TMV) te kristalliseren.

Onderzoek: Wat veroorzaakt tabaksmozaïekziekte?

Figuur 26.2

Structuur van virussen


  • Virussen zijn geen cellen


  • Een virus is een zeer klein infectieus deeltje dat bestaat uit nucleïnezuur dat is ingesloten in een eiwitmantel en, in sommige gevallen, een membraan envelop


  • De eenvoudige structuur van virussen maakt ze tot een nuttig biologisch systeem

Virale genomen


  • Virale genomen kunnen bestaan ​​uit:


  • dubbel- of enkelstrengs DNA of

    • dubbel- of enkelstrengs RNA


  • Virussen worden geclassificeerd als DNA-virussen of RNA-virussen


  • Het genoom is ofwel een enkel lineair of circulair molecuul van het nucleïnezuur


  • Virussen hebben tussen de 3 en 2000 genen in hun genoom

Capsiden en enveloppen


  • Een capside is de eiwitmantel die het virale genoom omsluit


  • Capsiden zijn opgebouwd uit eiwitsubeenheden die capsomeren worden genoemd


  • Een capside kan verschillende structuren hebben; geassocieerde virussen kunnen worden aangeduid als helicale (spiraalvormige) of icosahedrale virussen

Virale structuur

Figuur 26.3

Capsiden en enveloppen


  • Sommige virussen hebben hulpstructuren waarmee ze gastheren kunnen infecteren


  • Virale enveloppen (afkomstig van membranen van gastheercellen) omringen de capsiden van influenzavirussen en vele andere virussen die bij dieren worden aangetroffen


  • Virale enveloppen bevatten een combinatie van virale en gastheercelmoleculen

Capsiden en enveloppen


  • Bacteriofagen, ook wel fagen genoemd, zijn virussen die bacteriën infecteren


  • Ze hebben een langwerpige capsidekop die hun DNA omsluit


  • Een eiwitstaartstuk hecht de faag aan de gastheer en injecteert het faag-DNA erin

Type genoom van virussen is bepalend voor de mutatiesnelheid


Klassen van dierlijke virussen

Tabel 26.1

Klassen van dierlijke virussen

Tabel 26.1

Klassen van dierlijke virussen

Tabel 26.1

Klassen van dierlijke virussen

Hoofdstuk 26: Introduction to Viruses

Paragraaf 26.2


Viruses replicate only in host cells

-

Virussen repliceren alleen in gastheercellen

CONCEPT 26.2: Virussen repliceren alleen in gastheercellen


  • Virussen zijn obligate intracellulaire parasieten, wat betekent dat ze zich alleen binnen een gastheercel kunnen vermenigvuldigen


  • Elk virus heeft een gastheerbereik, een beperkt aantal gastheersoorten die het kan infecteren


  • Sommige virussen hebben een breed gastheerbereik, terwijl andere slechts één soort kunnen infecteren


  • Het mazelenvirus infecteert bijvoorbeeld alleen mensen

Algemene kenmerken van virale replicatieve cycli


  1. Het virale genoom komt op verschillende manieren de gastheercel binnen


  1. Zodra een viraal genoom een ​​cel is binnengekomen, begint de cel virale eiwitten te produceren


  1. Het virus maakt gebruik van gastheerenzymen, -ribosomen,

-tRNA’s, -aminozuren, -ATP en andere moleculen


  1. Virale nucleïnezuurmoleculen en capsomeren assembleren zichzelf spontaan tot nieuwe virussen

Een vereenvoudigde virale replicatieve cyclus

Figuur 26.4

Animatie: vereenvoudigde virale replicatiecyclus


Replicatieve cycli van fagen


  • Fagen zijn het best begrepen van alle virussen


  • Fagen hebben twee alternatieve voortplantingsmechanismen: de lytische cyclus en de lysogene cyclus

De lytische cyclus


  • De lytische cyclus is een faag-replicatiecyclus die resulteert in de dood van de gastheercel


  • De lytische cyclus produceert nieuwe fagen en lyseert (breekt open) de celwand van de gastheer, waardoor de gemaakte virussen vrijkomen


  • Een faag die zich alleen door de lytische cyclus voortplant, wordt een virulente faag genoemd

De lytische cyclus van faag T4, een virulente faag

Figuur 26.5

De lytische cyclus van faag T4, een virulente faag

Figuur 26.5

De lytische cyclus van faag T4, een virulente faag

Figuur 26.5

De lytische cyclus van faag T4, een virulente faag

Figuur 26.5

De lytische cyclus van faag T4, een virulente faag

Figuur 26.5

De lytische cyclus van faag T4, een virulente faag

Figuur 26.5

Animatie: lytische cyclus van een faag


De lysogene cyclus


  • De lysogene cyclus repliceert het faaggenoom zonder de gastheer te vernietigen


  • Het virale DNA-molecuul wordt opgenomen in het chromosoom van de gastheercel


  • Fagen die zowel de lytische als de lysogene cyclus gebruiken, worden gematigde fagen genoemd


  • Een gematigde faag genaamd lambda (l) wordt veel gebruikt in biologisch onderzoek

De lytische en lysogene cycli van faag l, een gematigde faag

Figuur 26.6

Animatie: faag lysogene en lytische cycli


Tekst

De lysogene cyclus


  • Het geïntegreerde virale DNA staat bekend als een profaag


  • Elke keer dat de gastheer zich deelt, kopieert het het faag-DNA en geeft het de kopieën door aan dochtercellen


  • Een prikkel uit de omgeving kan het virusgenoom triggeren om het bacteriële chromosoom te verlaten en over te schakelen naar de lytische modus


  • Sommige profagen komen tot expressie tijdens lysogenie en sommige zorgen ervoor dat de gastheerbacteriën gifstoffen afscheiden die schadelijk zijn voor de mens

Bacteriële afweer tegen fagen


  • Bacteriën hebben hun eigen afweer tegen fagen


  • Natuurlijke selectie begunstigt bacteriële mutanten met oppervlakte-eiwitten die door een bepaald type faag niet als receptoren kunnen worden herkend


  • Vreemd DNA kan als zodanig worden geïdentificeerd en opgeknipt door cellulaire enzymen, restrictie-enzymen genaamd


  • Het eigen DNA van de bacterie wordt beschermd tegen de restrictie-enzymen door te worden gemethyleerd

Bacteriële afweer tegen fagen


  • Zowel bacteriën als archaea kunnen zichzelf beschermen tegen virale infectie met het CRISPR-Cas-systeem


  • Het is gebaseerd op sequenties die clustered regular interspaced short palindromic repeats (CRISPR's) worden genoemd.


  • Elke "spacer"-sequentie tussen de herhalingen komt overeen met DNA van een faag die de cel had geïnfecteerd


  • Bepaalde nuclease-eiwitten reageren met het CRISPR-gebied; dit worden CRISPR-geassocieerde (Cas) eiwitten genoemd

Het CRISPR-Cas-systeem: een soort bacterieel immuunsysteem

Figuur 26.7

Het CRISPR-Cas-systeem: een soort bacterieel immuunsysteem

Figuur 26.7

Het CRISPR-Cas-systeem: een soort bacterieel immuunsysteem

Figuur 26.7

Het CRISPR-Cas-systeem: een soort bacterieel immuunsysteem

Figuur 26.7

Bacteriële afweer tegen fagen


  • Wanneer een faag een bacteriecel infecteert die het CRISPR-Cas-systeem heeft, wordt het faag-DNA geïntegreerd tussen twee zich herhalende sequenties


  • Als de cel de infectie overleeft, kan hij elke poging van hetzelfde type faag om hem opnieuw te infecteren, blokkeren


  • De poging van de faag om de cel te infecteren, veroorzaakt transcriptie van het CRISPR-gebied


  • De resulterende RNA's worden in stukjes geknipt en gebonden door Cas-eiwitten

Bacteriële afweer tegen fagen


  • De Cas-eiwitten gebruiken het faag gerelateerde RNA om zich te richten op het binnenvallende faag-DNA


  • Het faag-DNA wordt geknipt en vernietigd


  • Natuurlijke selectie bevordert faagmutanten die kunnen binden aan veranderde celoppervlakte receptoren of die resistent zijn tegen enzymen


  • De relatie tussen fagen en bacteriën is voortdurend in evolutie

Replicatieve cycli van dierlijke virussen


  • Er zijn twee belangrijke variabelen die worden gebruikt om virussen te classificeren die dieren infecteren:


  • Een RNA- of DNA-genoom, enkelstrengs of dubbelstrengs

    • De aan- of afwezigheid van een membraan envelop


  • Terwijl maar weinig bacteriofagen een envelop of een RNA-genoom hebben, hebben veel dierlijke virussen beide

Virale enveloppen


  • Veel virussen die dieren infecteren hebben een membraan envelop


  • Virale glycoproteïnen op de envelop binden aan specifieke receptormoleculen op het oppervlak van een gastheercel


  • De virale envelop is meestal afgeleid van het plasmamembraan van de gastheercel wanneer de virale capsiden naar buiten komen



De replicatieve cyclus van een RNA-virus met een envelop

Figuur 26.8

Virale enveloppen


  • Andere virale membranen worden gevormd uit de nucleaire envelop van de gastheer en worden vervolgens vervangen door een envelop gemaakt van het membraan van het Golgi-apparaat


  • Het herpesvirus is hier een voorbeeld van

Viraal genetisch materiaal


  • De grootste verscheidenheid aan RNA-genomen wordt gevonden in virussen die dieren infecteren


  • Retrovirussen gebruiken reverse transcriptase om hun RNA-genoom in DNA te kopiëren


  • HIV (humaan immunodeficiëntievirus) is het retrovirus dat aids veroorzaakt (acquired immunodeficiency syndrome)


  • Retrovirus - Beverly Biology


Viraal genetisch materiaal


  • Retrovirus reverse transcriptase


Viraal genetisch materiaal


  • Het virale DNA dat in het gastheergenoom is geïntegreerd, wordt een provirus genoemd


  • In tegenstelling tot een profaag blijft een provirus een permanente bewoner van de gastheercel


  • RNA-polymerase transcribeert het provirale DNA in RNA-moleculen


  • De RNA-moleculen functioneren zowel als mRNA voor de synthese van virale eiwitten en als genomen voor nieuwe virusdeeltjes die uit de cel vrijkomen

Klassen van dierlijke virussen

Tabel 26.1

Klassen van dierlijke virussen

Tabel 26.1

Klassen van dierlijke virussen

Tabel 26.1

Klassen van dierlijke virussen

Animatie: HIV Replicative Cycle Animatie: Retrovirus (HIV) Replicative Cycle


De replicatieve cyclus van HIV, het retrovirus dat AIDS veroorzaakt

Figuur 26.9

De replicatieve cyclus van HIV, het retrovirus dat AIDS veroorzaakt

Figuur 26.9

De replicatieve cyclus van HIV, het retrovirus dat AIDS veroorzaakt

Figuur 26.9

De replicatieve cyclus van HIV, het retrovirus dat AIDS veroorzaakt

Figuur 26.9

Evolutie van virussen


  • Virussen passen niet in onze definitie van levende organismen


  • Omdat virussen zich alleen binnen cellen kunnen vermenigvuldigen, zijn ze waarschijnlijk geëvolueerd als stukjes cellulair nucleïnezuur


  • Kandidaten voor de bron van virale genomen omvatten plasmiden en transposons (jumping genes)


  • Plasmiden, transposons en virussen zijn allemaal

“mobile genetic elements”

Evolutie van virussen


  • Het grootste virus dat zo'n 20 jaar geleden werd geïdentificeerd, is zo groot als een kleine bacterie


  • Het genoom codeert voor eiwitten die betrokken zijn bij translatie, DNA-reparatie, eiwitvouwing en polysaccharide synthese

    • Mimivirus :, ds-DNA virus

    • 1000 genen


  • Er is controverse over de vraag of dit virus voor of na cellen is geëvolueerd


  • In het afgelopen decennium zijn verschillende nog grotere virussen geïdentificeerd; hoe deze evolueerden, is een onopgeloste vraag

Hoofdstuk 26: Introduction to Viruses

Paragraaf 26.3


Viruses and prions are formidable pathogens in animals and plants

-

Virussen en prionen zijn formidabele ziekteverwekkers bij dieren en planten

CONCEPT 26.3: Virussen en prionen zijn formidabele ziekteverwekkers in dieren en planten


  • Ziekten veroorzaakt door virale infecties treffen mensen, landbouwgewassen en vee wereldwijd


  • Kleinere en minder complexe deeltjes bekend als viroiden en prionen zijn eveneens ziekteverwekkers in resp. planten en dieren

Viroid: short stretch of

ssRNA or ss DNA

Virale ziekten bij dieren


  • Virussen kunnen cellen beschadigen of doden door de afgifte van hydrolytische enzymen uit lysosomen te veroorzaken


  • Sommige virussen zorgen ervoor dat geïnfecteerde cellen gifstoffen produceren die tot ziektesymptomen leiden


  • Anderen hebben moleculaire componenten zoals envelopeiwitten die giftig zijn

Virale ziekten bij dieren


  • Een vaccin is een onschadelijk derivaat van een ziekteverwekker die het immuunsysteem stimuleert om afweer tegen de schadelijke ziekteverwekker op te bouwen


  • Vaccins kunnen bepaalde virale ziekten voorkomen, zoals pokken, rubella, bof en andere


  • Virale infecties kunnen niet worden behandeld met antibiotica


  • Antivirale geneesmiddelen kunnen virale infecties helpen behandelen, niet genezen, door de synthese van viraal DNA te remmen en door de virale assemblage te verstoren

Opduikende virale ziekten


  • Opduikende virussen kenmerken zich door plotselinge verschijning binnen een gastheerpopulatie


  • Voorbeeld: HIV, SARS, Corona, Ebola


  • Uitbraak van “nieuwe” virale ziekten onder mensen wordt in feite veroorzaakt door bestaande virussen die hun gastheerbereik uitbreiden


Opduikende virale ziekten


  • Het Ebola-virus is een van de vele opduikende virussen die hemorragische koorts veroorzaken, een vaak dodelijke ziekte


  • In 2014 vond een wijdverspreide uitbraak (epidemie) van het ebolavirus plaats


  • In 2017, 2018 en 2019 deden zich kleinere uitbraken voor in de Democratische Republiek Congo


  • Andere voorbeelden van opduikende virussen zijn het chikungunya-virus en het Zika-virus (2015).

Opkomende virussen

Figuur 26.10

Opduikende virale ziekten


  • Een oorzaak van snel opkomende virale ziekten bij mensen is de mutatie van bestaande virussen in nieuwe die zich gemakkelijker kunnen verspreiden


  • Een tweede oorzaak is de verspreiding van een virusziekte vanuit een kleine, geïsoleerde menselijke populatie


  • Een derde oorzaak is de verspreiding van bestaande virussen van andere dieren


  • Naar schatting ontstaat ongeveer driekwart van de nieuwe ziekten bij de mens op deze manier

Opduikende virale ziekten


  • Vaak zoönotisch en bij hoge gastheerdichtheid

Opduikende virale ziekten













  • Eerst bekende A-type

  • 50 – 100miljoen doden!!

Opduikende virale ziekten


  • Griepepidemieën worden veroorzaakt door varianten van influenzavirussen; deze infecteren een grote verscheidenheid aan dieren, waaronder vogels, varkens, paarden en mensen


  • Stammen van influenza A krijgen gestandaardiseerde namen op basis van de virale oppervlakte-eiwitten hemagglutinine (H) en neuraminidase (N)


  • Sinds 2017 zijn er 18 soorten hemagglutinine (H) en 11 soorten neuraminidase (N) geïdentificeerd


  • Hemagglutinine: Binding en penetratie van cel


  • Neuraminidase: Vrijkomen van het virus (afsplitsing)

Opduikende virale ziekten


  • Bekend zijn inmiddels:


  • H5N1: vogelgriep

    • H3N2: Hongkong griep

    • H1N1: Varkensgriep

    • Enzovoort: H2N2; H3N2; H7N7; H1N2; H9N2; H7N2; H7N3; H10N2…….


  • Deze varianten kunnen pandemien of wereldwijde epidemien veroorzaken


Opduikende virale ziekten


  • De H5N1-stam (vogelgriep) is behoorlijk dodelijk, omdat het heel anders is dan de griepstammen die lange tijd onder mensen circuleren


  • Het is dus moeilijk voor mensen om een ​​effectieve immuunrespons op te bouwen tegen deze stam


  • Het heeft echter geen epidemie veroorzaakt omdat het niet van mens op mens wordt overgedragen

Opduikende virale ziekten


  • Een dodelijke stam van H1N1, oorspronkelijk de varkensgriep genoemd, werd niet daadwerkelijk door varkens op mensen overgedragen


  • In plaats daarvan was het verhaal complexer, H1N1 was een unieke combinatie van varkens-, vogel- en menselijke griepgenen


  • In 2009 vond een epidemie van H1N1 plaats, die 207 landen bereikte, meer dan 600.000 mensen infecteerde en bijna 8.000 mensen het leven kostte


  • Zo'n wereldwijde epidemie wordt een pandemie genoemd

Opduikende virale ziekten

  • Influenzavirussen hebben negen RNA-segmenten in hun genoom, wat leidt tot veel nieuwe genetische combinaties


  • Ze hebben ook een hoge mate van mutatie


  • Normale seizoensgriepvirussen worden niet beschouwd als opkomende virussen omdat varianten van deze virussen al lang onder mensen circuleren


  • Deze virussen ondergaan echter nog steeds mutatie en herschikking


  • Variaties waarvan wordt aangenomen dat ze elk jaar het meest waarschijnlijk voorkomen, worden geselecteerd om vaccins te genereren

Opduikende virale ziekten


  • Veranderingen in het gedrag van de gastheer of de omgeving kunnen de verspreiding van virussen die verantwoordelijk zijn voor opkomende ziekten vergroten


  • Nieuwe wegen naar een afgelegen gebied kunnen de verspreiding van virusziekten vergroten


  • Het gebruik van insecticiden en klamboes kan de verspreiding helpen voorkomen


  • Het is mogelijk dat door de wereldwijde klimaatverandering muggen die virussen bij zich dragen, hun verspreidingsgebied kunnen uitbreiden

Net als bescherming tegen virusdragende muggen

Figuur 26.11

Virale ziekten bij planten


  • Er zijn meer dan 2.000 soorten virusziekten van planten bekend die vlekken op bladeren en vruchten, groeiachterstand en beschadigde bloemen of wortels veroorzaken


  • De meeste bekende plantenvirussen hebben een RNA-genoom


  • Velen hebben een spiraalvormige capside, terwijl andere een icosahedrale capside hebben

Virale ziekten bij planten


  • Plantenvirussen verspreiden ziekten via twee belangrijke routes:


  • Horizontale overdracht, binnendringen door beschadigde celwanden

    • Insecten (bladluizen) als ‘vectoren’


  • Verticale overdracht, het virus erven van een ouder

    • Remedie c.q. virusvrij maken via meristeemkweek


Prionen: eiwitten als infectieuze agentia


  • Prionen zijn langzaam werkende, vrijwel onvernietigbare infectieuze eiwitten die bij zoogdieren degeneratieve hersenziekten lijken te veroorzaken


  • Scrapie bij schapen, gekkekoeienziekte en de ziekte van Creutzfeldt-Jakob bij mensen worden allemaal veroorzaakt door prionen


  • Prionen zijn verkeerd gevouwen eiwitten, kunnen in voedsel worden overgedragen, werken langzaam en zijn vrijwel onverwoestbaar

Prionen: eiwitten als infectieuze agentia


  • Prionen zijn op de een of andere manier in staat om een ​​normale vorm van een eiwit om te zetten in de verkeerd gevouwen versie


  • Vervolgens aggregeren (klonteren) verschillende prionen tot een complex dat meer eiwitten kan omzetten in prionen, die zich bij de keten voegen


  • Prionen kunnen ook betrokken zijn bij ziekten zoals de ziekte van Alzheimer en Parkinson


  • Er zijn veel openstaande vragen over deze kleine infectieuze agentia

Model voor hoe prionen zich voortplanten

Figuur 26.13

Virus evolutie – CARS Cov2


  • A

Concepten Hoofdstuk 26


  • Capside

  • Envelop

  • dsRNA

  • dsDNA

  • ssDNA

  • ssRNA

  • Reverse transcriptase

  • Membraaneiwitten

  • Gastheerbereik

  • Bacteriofaag

  • Lysogene cyclus

  • Lytische cyclus

  • Gastheercel

  • Gastheer receptor

  • Retrovirussen


  • Antigenen

  • Pandemie

  • CRISPR-Cas

  • Prionen

  • Vaccinatie

  • Tamiflu

  • Antivirale middelen

  • Zoönose

  • Pandemie

  • Epidemie

  • Mutatie

  • Evolutie


Test je kennis – HIV + Quizzez virussen (engelstalig)











  • Tekst + animatie: bioplek

  • https://www.bioplek.org/animaties/celtotaal/aidsx.html


  • https://quizizz.com/admin/quiz/587f678484da50955d9af3d7


Wat nu?


  • Begin aan Mastering Biologie assignment :

    • BIOMIC04X 26.1 t/m 26.3 Virussen

    • BIOMIC04X Hoofdstuk 26 Oefentoets

De volgende keer:


  • 28.1 + 28.6

  • Peerteaching