Goedemorgen 2A2
Doe je jas uit, tas op de grond
Ga rustig zitten, volgens de plattegrond
Pak je boek Nederlands + schrift + leesboek + agenda
Startopdracht:
Lezen in je nieuwe leesboek
minute
second
Goedemorgen 2A2
Doe je jas uit, tas op de grond
Ga rustig zitten, volgens de plattegrond
Pak je boek Nederlands + schrift + leesboek + agenda
Startopdracht:
Lezen in je nieuwe leesboek
minute
second
Terugblik
Opfrissen 'Woordsoorten' leerjaar 1
Woordsoorten
Werkwoorden (ww)
Zelfstandig naamwoord (zn)
Bijvoeglijk naamwoord (bn)
Lidwoord (lw)
Persoonlijk voornaamwoord (pers.vnw)
Bezittelijk voornaamwoord (bez. vnw)
Voorzetsel (vz)
Bijwoord (bwb)
Wat kun je na deze les?
Je kunt een aanwijzend, vragend en onbepaald voornaamwoord herkennen in een zin
Aanwijzend voornaamwoord
(aanw.vnw)
-> Een aanwijzend voornaamwoord wijst iets of iemand aan (maar kan ook naar de hele zin verwijzen)
-> De aanwijzende voornaamwoorden zijn: deze, dit, die en dat
Maar ook: zulk(e), dergelijk(e), zelf, hetzelfde, dezelfde
Vragend voornaamwoord (vr.vnw)
-> Het vragend voornaamwoord verwijst naar iets of iemand
-> De vragende voornaamwoorden zijn:
wie, wat, welke, wat voor (een)
-> Staat altijd aan het begin van een zin/vraag
Onbepaald voornaamwoord
(onbepw.vnw)
-> Duidt een persoon of zaak aan, maar zegt niet precies wie of wat wordt bedoeld
Er was gisteren iemand op tv die alles wist over duurzame energie
Je -> als het men betekent
Het -> als het niet naar een of meerdere woorden verwijst, maar tijd, sfeer of weersomstandigheden aangeeft
Wat -> als het iets betekent
Aan de slag!
Blz. 216/217 in je boek
Maken in je schrift: opdracht 1 t/m 5
Kom je er niet uit? Lees de theorie nog even goed door (groene blok)
Klaar? Ga verder lezen in je leesboek!
minute
second
Eerste 10 minuten in stilte, daarna mag je zachtjes fluisteren (maar ben je wel aan het werk)
Volgende les
wo. 2 sep, 4e uur
Huiswerk: (af)maken opdracht 1 t/m 5 (behalve 4) op blz. 216/217
Materiaal: zorg dat je alles bij je hebt: boek Nederlands + schrift + Plenda + leesboek
Blijf zitten tot
de bel gaat
Schuif je stoel
netjes aan
Zelfstandig naamwoord (zn)
Een zelfstandig naamwoord is een woord voor een: mens, dier, plant, ding en gevoel
Een eigennaam (zn-e) is ook een zelfstandig naamwoord: Nederland, Haarlem, Waal, Sarah, Hema
Het heeft meestal een enkelvoud en een meervoud: huis / huizen
Je kunt er een verkleinwoord van maken
Je kunt er vaak de, het of een voorzetten
Zelfstandig naamwoord
Concreet zelfstandig naamwoord (czn)
-> geeft iets tastbaars aan, iets wat je kunt aanraken: fiets, ring, berg, brug
Abstract zelfstandig naamwoord (azn)
-> kun je iet aanraken, zoals ruzie, maand, onrust tijd
Lidwoord (lw)
Er zijn 3 lidwoorden: de, het, een
Een lidwoord hoort altijd bij een zelfstandig naamwoord
Voorbeeld: de klas, een voetbal, het schip
de / het = bepaalde lidwoorden (blw)
een = onbepaalde lidwoorden (olw)
Bijvoeglijk naamwoord (bn)
Het bijvoeglijk naamwoord geeft extra informatie over het zelfstandige naamwoord.
Het bijvoeglijk naamwoord kan voor of achter het zelfstandig naamwoord staan: de enge film - de film is eng
Het bijvoeglijk naamwoord heeft vaak een lange en korte vorm: spannend - spannende
Je kunt vaak de trap van vergelijking toepassen: leuk - leuker - leukst
Stoffelijk bijvoeglijk naamwoord (st.bn)
Stoffelijk bijvoeglijk naamwoord: zegt van welk materiaal iets gemaakt is -> koperen, zilveren, nylon, plastic, denim, nylon, suède
Persoonlijk voornaamwoord (pers.vnw)
Verwijst naar een persoon, dier of ding: ze, ik, hij, u, etc.
Het woord 'het' is een persoonlijk voornaamwoord als het niet bij een zelfstandig naamwoord hoort en wel een duidelijke betekenis heeft.
Dit boek is heel spannend, dus ik heb het (= dit boek) in een keer uitgelezen.
Bezittelijk voornaamwoord (bez.vnw)
Een bezittelijk voornaamwoord geeft aan dat iets een bezit is van iemand of iets.
-> Mijn, jouw, zijn, haar, uw, ons, jullie, hun
Zij gaan in februari trouwen. Het is hun bruiloft.
Mijn tas
Onze buren
Voorzetsel (vz)
Voorzetsels geven vaak een plaats, tijd of reden/oorzaak aan:
Plaats (waar?): achter je, bij ons thuis, op de tafel, te Haarlem
Tijd (wanneer?): na de lunch, tijdens de film, onder de les Nederlands
Reden (waarom?): vanwege, door
Voorzetsels staan vaak voor een zelfstandig nw of een groepje woorden met een znw
Voorzetseluitdrukkingen (vaste combi met zn): bij wijze van, door middel van, in overleg met
Bijwoord (bw)
Een bijwoord kan van alles aangeven:
Tijd: eergisteren, overmorgen, laatst, vroeger, tegenwoordig
Plaats/richting: daar, ginds, hier, nergens, overal, daarheen, erlangs, opzij, vooruit
Een reden/oorzaak: daarom, vandaar, hierdoor, daardoor
Een vraag: hoe, waar, waardoor, waarheen, waarom, wanneer
(On)zekerheid: ongetwijfeld, vast, wel, misschien, vermoedelijk, zeker
Ontkenning: niet, nooit, nimmer, geenzins
Een bijwoord kan iets zeggen over een hele zin, werkwoord, bijvoeglijk naamwoord, ander bijwoord
Zelfstandig- of koppelwerkwoord?
Zelfstandige werkwoorden -> zegt wat iets of iemand overkomt of doet -> hoort bij het werkwoordelijk gezegde
Koppelwerkwoorden -> zegt wat iets of iemand is -> hoort bij het naamwoordelijk gezegde
Zelfstandig werkwoord of koppelwerkwoord?
Als er maar een werkwoord in de zin staat, is het de persoonsvorm. Maar hoe stel je vast of dat ene werkwoord een zelfstandig werkwoord of koppelwerkwoord is?
Koppelwerkwoord (kww)
Is het een vorm van zijn, worden, blijven, blijken, lijken, schijnen (zwabbels), heten, dunken, voorkomen zegt het wat iets of iemand is? -> koppelwerkwoord!
Henk is een aardige man
Die beroemde zangeres was vroeger heel verlegen
De film bleek erg saai
De leerlingen bleven geduldig
Maar let op!
Als zijn of blijven in een zin betekent waar iets of iemand is, dan zijn het zelfstandig naamwoorden:
-> De kinderen zijn in het zwembad
-> Kees blijft op zijn kamer
Betekent schijnen in de zin 'licht geven', dan is het een zelfstandig werkwoord:
-> De zon schijnt op mijn balkon / De lampen schijnen fel
Zelfstandig werkwoord (zww)
Ander werkwoord dan zijn, worden, blijven, blijven, blijken, schijnen of lijken? -> zelfstandig werkwoord!
Ella bakt een heerlijke taart
De leerlingen wachten op de docent
Benjamin sport elke dag
Veel mensen genieten van hun weekend
Ik ben per ongeluk mijn portemonnee vergeten
Hulpwerkwoord (hww)
Hulpwerkwoorden komen voor in een zin met meerdere werkwoorden. Ze helpen het gezegde te maken. Ook zijn, worden, blijven, blijken, lijken, schijnen kunnen hulpwerkwoorden zijn.
In zinnen met meerdere werkwoorden staat het koppelwerkwoord of zelfstandig werkwoord meestal helemaal achter. De persoonsvorm is altijd een hulpwerkwoord.
Je zou (hww) me best even kunnen (hww) helpen (zww)
Die voetbalclub lijkt (hww) de wedstrijd te verliezen (zww)
Richard is (hww) vroeger docent Duits geweest (kww)
'Taal is het voertuig van de geest'
Driek van Wissen, bekende Nederlandse dichter