MRN 3GT H7

De overheid

1 / 38
volgende
Slide 1: Slide
newEditorEconomieMiddelbare schoolvmbo gLeerjaar 3

In deze les zitten 38 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 80 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De overheid

Waarom zijn verkiezingen belangrijk voor de economie?

De overheid bepaalt waarvoor en hoeveel belasting we betalen, waar ze dat aan uitgeven en welke regels er gelden. En wij bepalen met verkiezingen wie dat bepalen. 

In Nederland zijn elke 4 jaar vier soorten verkiezingen. Welke?


Tweede Kamerverkiezingen

Gemeenteraadsverkiezingen

Provinciale Statenverkiezingen

Waterschapsverkiezingen

Stimuleren of afremmen?

                                    Accijns

Subsidie                                    Heffing

                  Belasting

Subsidie voor innovatie

Collectieve of particuliere sector?

De collectieve sector en alle

collectieve goederen

worden door de overheid betaald

Collectieve of particuliere sector?

De particuliere sector bestaat uit goederen en bedrijven die NIET door de overheid worden betaald

Privatiseren

Soms vindt de overheid bepaalde taken niet bij de overheid meer horen. Als de overheid de HELE dienst (bijv alle post, telefoon, electriciteit) verkoopt, dan noem je dat privatisering.

Nederland = verzorgingsstaat

§7.2 Sociale zekerheid

Het sociaal minimum is een bedrag, bepaald door de overheid, dat mensen minimaal nodig hebben om te leven.

Actieven en inactieven

Actieven = mensen met betaald werk

Inactieven = mensen zonder betaald werk, die een uitkering ontvangen.


Actieven betalen premies en belasting.

Inactieven krijgen deel daarvan als uitkering.


Dit noem je de herverdeling van inkomens.


Er moeten voldoende actieven zijn om de sociale zekerheid te kunnen betalen.


Alle uitkeringen samen noem je de sociale zekerheid. Dit zijn werknemersverzekeringen (voor als je gewerkt hebt) en volksverzekeringen (voor iedereen)

Wat hoort op 1, 2 en 3?

verzekeringen

premie

voorzieningen

belastingen

Werknemers

WIA

Volks

AOW ANW

Bijstands

huur zorg

ANW

Aan de slag!

Aan de slag!

§7.3 Hoe komt de overheid aan geld?

Inkomstenbelasting over loon

Vennootschapsbelasting over winst

BTW en Accijns over producten die je koopt

Boetes en winst van de overheid zelf


Aan de slag!

Bekijk de afbeelding bovenaan pag. 211 en maak vraag 3

DIRECTE belasting

Betaal je direct aan de overheid




Inkomstenbelasting

Vennootschapsbelasting

INDIRECTE belasting

Betaal je als je iets koopt. De winkel betaalt het dan aan de overheid.



BTW

accijns

Jij

Overheid

Overheid

Winkel

Jij

directe belasting indirecte belasting


consumentenprijs

inkomstenbelasting winkelier

vennootschapsbelasting


btw

accijns


belastingdienst

Wat is ook alweer:

solidariteitsbeginsel?

Profijtbeginsel

Je betaalt belasting voor het gebruik van goederen of diensten die de overheid levert.


Profijt = ergens voordeel van hebben


Motorrijtuigenbelasting is daar een voorbeeld van profijtbeginsel

Draagkrachtbeginsel

Hoe meer inkomen, hoe meer draagkracht.


Volgens het draagkrachtbeginsel betaal je meer belasting als je meer inkomen hebt.


Het progressieve belastingtarief in Nederland is daar een voorbeeld van.

Wat is EERLIJKE belasting?

Situatie 1

Situatie 2

Situatie 3

Het verschil in inkomen wordt door progressieve belasting KLEINER

nakijken...

X

X

10 17,5 30 40 50

nakijken...

36,97%

€56.500 ÷ 100 x 36,97= € 20.888,05


27.919,00

2.119,59

30.038,59


€ 30.038,59 ÷ € 79.800 × 100% = 37,6%

nakijken...

a Van de hoeveelheid CO 2 die je auto uitstoot.

b De overheid hoopt dat mensen nu schonere auto’s gaan kopen.

c Bijvoorbeeld:

- Nee, op de tweedehands auto is, toen hij nieuw was, al bpm geheven.

Dat werkt ook nog door in de prijs van een tweedehands auto.

- Ja, als de bpm ook geldt bij de verkoop van tweedehands auto’s

die veel CO 2 uitstoten, dan kopen steeds minder mensen dat soort auto’s.


9 a Bpm en motorrijtuigenbelasting.

b Btw en accijns. Deze belastingen betaal je als je moet tanken. Hoe meer kilometers je

rijdt, hoe meer je moet tanken, hoe meer btw en accijns je moet betalen.

c Bijvoorbeeld: accijns en btw op brandstof. Daar ga je meer van betalen als je meer

met de auto rijdt.

d Tol betaal je alleen als je gebruik maakt van de snelweg in deze landen. Omdat je

betaalt voor het gebruik is tol ook een voorbeeld van het profijtbeginsel.

nakijken...

a Bpm en motorrijtuigenbelasting.

b Btw en accijns. Deze belastingen betaal je als je moet tanken. Hoe meer kilometers je rijdt, hoe meer je moet tanken, hoe meer btw en accijns je moet betalen.

c Bijvoorbeeld: accijns en btw op brandstof. Daar ga je meer van betalen als je meer met de auto rijdt.

d Tol betaal je alleen als je gebruik maakt van de snelweg in deze landen. Omdat je betaalt voor het gebruik is tol ook een voorbeeld van het profijtbeginsel.


§4

Welk UITGAVEN heeft de rijksoverheid?

Uitgaven

  • Ministerie: een deel van de rijksoverheid

  • Minister: de baas van een ministerie

mevr Yeşilgöz

a (€ 111,3 miljard + € 110,9 miljard) ÷ € 433,6 miljard x 100% = 51,2%

b (€ 147,9 miljard + € 121,9 miljard) ÷ € 402,9 miljard × 100% = 67,0%

c € 111,3 miljard ÷ 18 miljoen = € 111.300 miljoen ÷ 18 miljoen = € 6.183

of: € 111.300.000.000 ÷ 18.000.000 = € 6.183

d 1 € 56,0 miljard

2 € 56,0 miljard ÷ € 111,3 miljard × 100% = 50,3%

X

inkomsten < uitgaven

= begrotingstekort

inkomsten > uitgaven

= begrotingsoverschot


Als de overheid een tekort heeft kan het bezuinigen op uitgaven, of geld lenen. Het geld dat de overheid geleend heeft is de staatsschuld.