Hoofdstuk 3
les 2
Hoofdstuk 3
les 2
Organisatie tijd
Boek en pen op tafel
minute
second
Lees/werk moment
1. Maak de vragen bij les 1 af
2. Lees blz. 71 (let op de begrippen!)
3. Klaar? Begin met de vragen bij les 2
minute
second
Lestijd 15 min.
hoe zat het ook alweer?
In welk jaar wordt de Sovjet-Unie opgericht?
1914
1917
1918
1922
Onder Lenin verandert de naam Rusland naar Sovjet-Unie
Waar
Niet waar
Stalin
Lenin
Tsaar Nicolaas II
Marx
Wat betekent persoonsverheerlijking?
een persoon is heerlijk
een persoon wordt als geweldig afgeschilderd
een persoon wordt als superheld afgeschilderd
een persoon is een leider
Leerdoel
Aan het einde van deze les kun je beschrijven hoe het leven in de Sovjet Unie onder Stalin was.
Totalitaire samenleving
Onder Stalin werd de Sovjet-Unie een extreemlinkse totalitaire samenleving:
Een samenleving waarin de overheid alle macht in handen heeft en grote invloed heeft op het leven van de burgers.
In een totalitaire samenleving is het individu onbelangrijk.
Kenmerken
Geen vrijheid van meningsuiting
Terreur
Propaganda
Persoonsverheerlijking
Censuur
Indoctrinatie
Gelijkschakeling
Terreur!
Stalin zag overal tegenstanders, vooral in mensen die een belangrijke rol in het bestuur of leger hadden.
Tussen 1934 en 1938 laat Stalin rond de 1 miljoen 'tegenstanders' oppakken en veroordelen.
De Sovjet-Unie wordt zo 'gezuiverd'.
Stalin gebruikte alles om zijn macht in het land te vergroten en te behouden.
Stalin bepaalde wat er in de kranten én de geschiedenisboeken kwam te staan: vroegere medestanders werden 'er uit geschreven'
Hoe noemen we dit?
Showprocessen
Tegenstanders werden (meestal) vals beschuldigd en werden in een oneerlijke rechtszaak tot zware straffen veroordeeld.
Bij dit soort showprocessen stond de uitkomst al vast voordat de rechtszaak was begonnen ofwel men was schuldig.
Goelag
Miljoenen 'tegenstanders' kwamen terecht in een goelag, een strafkamp.
In deze 'opvoedingskampen' moesten de gevangenen, onder zeer zware omstandigheden, dwangarbeid verrichten.
Sommige van deze kampen hadden niet eens hekken, omdat ontsnappen zinloos was: de kou en de wolven zouden je uiteindelijk wel doden.
Er zijn naar schatting 12 -20 miljoen mensen omgekomen in deze kampen.
Ooggetuige
(directe bron)
En tegenwoordig?
Het leven onder Stalin
Stalins economische veranderingen
Planeconomie
Onder Stalin werd de Sovjet-Unie een planeconomie.
Dit betekende dat de staat besliste wat én hoe er moest worden geproduceerd.
Hiermee wilde Stalin laten zien dat de Sovjet-Unie een machtiger land
was dan de kapitalistische landen met hun vrije markt-economie.
Vijfjarenplannen: hierin was vastgelegd wat er in de komende vijf jaar moest worden geproduceerd.
Dát het werd geproduceerd was meestal belangrijker dan hoe het was geproduceerd: de kwaliteit en de keuze was beperkt.
Verheerlijking van
arbeiders en boeren
De Sovjet-Unie is een land van arbeiders en boeren,
dit zijn de helden van het land!
Collectivisatie
De landbouw moest veranderen door ook te gaan werken via 5-jaren plannen,
Meer produceren: overschot verkopen aan het buitenland
De opbrengst wordt geinvesteerd in machines en fabrieken.
Tientallen kleine zelfstandige boerderijen werden samengevoegd (collectivisatie) tot één groot boerenbedrijf, een kolchoz.
De boerengezinnen werkten en woonden daar met elkaar.
De grond, het vee, de gereedschappen, de oogst: alles was van iedereen.
Kolchos
eigen boerderijen mochten niet meer: er kwamen collectieve landbouw boerderijen. Veel families op 1 boerderij
Wilde je dit niet? Dan ging je naar de Goelag (strafkamp).
Geen succes:
Boer werd arbeider
Alle opbrengst naar de staat
Vee wordt afgeslacht in plaats van afgestaan
Boeren moeten uit eigen dorp weg om op een staatsboerderij te werken
Pauzemomentje
minute
second
Werktijd max. 15 min.
1. Maak de vragen bij les 2 af.
2. Klaar? Lees de tekst over Pavlik Morozov en maak de vragen bij de tekst (antwoorden op blz. 5 schrijven)
3. Klaar? Begin alvast met de atlas opdracht van les 3, blz. 7.
of invulsamenvatting 2.1
minute
second
minute
second
Afsluiting
Schrijf drie kenmerken op van het leven in de SU onder Stalin
minute
second