respectvol omgaan met andere mensen

• Zorg en Welzijn
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 4

les 1 Ondersteunen bij persoonlijke verzorging
Mondzorg, Basiszorg en hygiëne

Respectvolle omgang / empathie

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Icoontjes:

Sla deze slide op in je favorieten of klik op het oog om de slide te verbergen.

Kleurcodes:

De kleurcodes in deze les verschillen per lesfase:

Info

https://help.lessonup.com/nl/articles/4875571-eigen-kleuren-toevoegen-aan-lessonup

	informatie	doen
Voorkennis activeren	#EBE7F7	#9C89D7
Theorie/Instructie	#F8DACF	#FE8F6B
Verwerking	#C4E5C9	#38A84A
Afsluiting	#EBE7F7	#9C89D7

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie op de hoek van de tafel
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Chromebook, JdW-map, etui 
• Kauwgom uit

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Lesplanning

• Terugblikken vorige les
• Voorkennis activeren (denken duo delen)
• Leerdoelen van de les 
• Theorie respectvolle omgang
• Theorie empathie
• Theorie actief luisteren
• Uitvoeren opdrachten actief luisteren
• Terugblikken lesdoelen en les
• Afsluiting les

Terugblik-opdracht
Wat betekent empathie?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Denken Duo Delen

Wat betekent respectvol omgaan met andere mensen?

• Denken: Denk eerst zelf goed na. Dit doe je in stilte!

• Duo: Bespreek heel zacht met je buurman/vrouw je antwoord.
• Delen: Vertel aan de klas wat jullie besproken hebben.

           Leerdoelen

1. Na de les kan ik vertellen wat respectvolle omgang is. (R)
2. Na de les kan ik vertellen wat empathie is. (R)
3. Na de les kan ik vertellen wat actief luisteren is. (R)
4. Na de les kan ik actief luisteren. (T1)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Communiceren met de zorgvrager

Je bepaalt samen met de cliënt welke zorg en ondersteuning iemand nodig heeft. 

Dit doe je tijdens een gesprek maar ook tijdens het uitvoeren van de zorg. 

Je houdt hierbij steeds rekening met de wensen en gewoonten van de zorgvrager.

Goed luisteren en daarbij de juiste vragen stellen is daarbij belangrijk. 

En bij alles wat je doet draait het om respect voor de zorgvrager.

Respectvolle omgang

Elke zorgvrager heeft zijn eigen gewoonten en eigen normen en waarden. Dit maakt voor jou geen verschil. Iedere zorgvrager is voor jou gelijkwaardig en benader je met respect.

Dit is respectvolle omgang.

Wat betekent voor jou respect?

Respectvolle omgang

Zorgvragers zijn afhankelijk van hoe jij met ze omgaat. Je handelt vanuit een respectvolle houding. Dat betekent dat je:

• geen verschil maakt tussen zorgvragers
• zorgvuldig omgaat met de privacy van de zorgvrager
• zorgvuldig omgaat met de persoonlijke eigendommen van de zorgvrager
• luistert naar de wensen van de zorgvrager
• geen vertrouwelijke informatie van de zorgvrager tegen anderen vertelt
• rekening houdt met de normen en waarden van de zorgvrager

Empathie

Empathie betekent: Je kunnen verplaatsen in de gevoelens van een ander.

Empathie

In de zorg is empathie belangrijk om de cliënt goed te kunnen begeleiden en  ondersteunen. Als je je kunt inleven in de zorgvrager, dan begrijp je zijn emoties en  kun je ook goed met hem communiceren. Als je niet begrijpt hoe een ander zich voelt kun je langs elkaar heen praten.

Hoe toon jij empathie?

Casus

Waar denk je dat het gedrag van Nienke vandaan komt?

Stel dat jij Isa bent, hoe zou jij reageren?

Is jouw reactie empathisch? Leg je antwoord uit; Ja/nee omdat...

Communiceren

In de zorg communiceer je voortdurend. 

Je maakt tijdens de verzorging een praatje met de zorgvrager, je houdt een hand vast en geeft troost als een zorgvrager verdrietig is. 

Ook communiceer je samen met collega´s. Je spreekt samen af wie welke taak doet en je praat over wat je tegenkomt in de zorg. Bijvoorbeeld als je bij een zorgvrager hebt gezien dat hij een nieuw wondje heeft aan zijn been. Goed communiceren is erg belangrijk voor het verlenen van goede zorg.

Verbale- en non-verbale communicatie

Communiceren mét woorden noem je verbale communicatie.

Communiceren zonder woorden noem je non-verbale communicatie.

Jasper zegt: "Ik hou van jou"

1. Verbaal
2. Non-verbaal

Senna glimlacht om een grap

1. Verbaal
2. Non-verbaal

Carola knikt als de docent vraagt of ze de uitleg begrepen heeft.

1. Verbaal
2. Non-verbaal

Mohammed belt met zijn vriendin.

1. Verbaal
2. Non-verbaal

Kimberly is boos en slaat hard op de tafel.

1. Verbaal
2. Non-verbaal

Fatma schaamt zich en krijgt een rood hoofd.

1. Verbaal
2. Non-verbaal

Bo troost Sep (5jaar). Ze zegt: "Ik zie dat je pijn hebt" en ze slaat een arm om hem heen.

1. Verbaal
2. Non-verbaal

Het voeren van een gesprek

In de zorg voer je veel verschillende gesprekken. Het begint eigenlijk al tijdens de 1e kennismaking. Al in een paar seconden vormt de zorgvrager zich een beeld van jou. Het is belangrijk dat je je daarvan bewust bent. 

Als je een goede indruk wilt maken, denk je na over hoe je de zorgvrager aanspreekt, welke taal je gebruikt en of je de zorgvrager wel of geen hand moet geven. 

Een goede 1e indruk is vaak de basis voor een prettige samenwerking.

Een goed gesprek

Niet alleen tijdens de 1e kennismaking praat je met de zorgvrager, maar dat doe je ook op andere momenten. Een belangrijke vaardigheid in de zorg is dan ook dat je een goed gesprek kunt voeren.

Maar wat is dan een goed gesprek? 

Waar moet je allemaal op letten?

Tips voor een goed gesprek

Bij een goed gesprek:

• wil je de ander leren kennen en begrijpen
• neem je de tijd
• luister je goed naar de ander
• kun je zeggen wat je denkt en wat je voelt
• ben je je bewust van je lichaamstaal
• hou je rekening met de privacy van de ander

Wat is actief luisteren?

Actief luisteren

Actief luisteren is niet alleen horen naar wat de ander zegt, maar ook proberen te begrijpen wat hij zegt. 

Actief luisteren doe je door de zorgvrager aan te kijken terwijl hij praat. 

Je laat je bijvoorbeeld niet afleiden door je mobieltje. 

Je laat de zorgvrager uitpraten en je let op non-verbale communicatie. 

De zorgvrager kan zeggen dat het goed gaat, maar zijn gezicht laat misschien iets anders zien.

Actief luisteren

Sandra is bij mevrouw Goedhart om een envelop te geven en het ontbijtservies op te ruimen.
Maakt Sandra contact met mevrouw Goedhart?
Ja/nee. Leg dit uit.

Luistert Sandra naar de non-verbale signalen?
Ja/nee. Leg dit uit.

Welk effect heeft dit op mevrouw Goedhart?

Sandra komt weer binnen bij mevrouw Goedhart om haar de post te geven.
Ze doet dit nu anders. Wat doet Sandra nu beter?

Waaraan zie je dat Sandra actief luistert?

Opdracht actief luisteren

• Werk in tweetallen. 
• Eén persoon vertelt en de ander gaat actief luisteren. 
• Je vult dan de vragen op het werkblad in.
• Wissel daarna van rol.

Opdracht actief luisteren op stage

• Maak het werkblad actief luisteren op stage

Denken Duo Delen

Wat weet je nu actief luisteren?

• Denken: Denk eerst zelf goed na. Dit doe je in stilte!

• Duo: Bespreek heel zacht met je buurman/vrouw je antwoord.
• Delen: Vertel aan de klas wat jullie besproken hebben.

Denken Duo Delen

Wat weet je nu empathie?

• Denken: Denk eerst zelf goed na. Dit doe je in stilte!

• Duo: Bespreek heel zacht met je buurman/vrouw je antwoord.
• Delen: Vertel aan de klas wat jullie besproken hebben.

           Leerdoelen

1. Na de les kan ik vertellen wat respectvolle omgang is. (R)
   
2. Na de les kan ik vertellen wat empathie is. (R)
   
3. Na de les kan ik vertellen wat actief luisteren is. (R)
   
4. Na de les kan ik actief luisteren. (T1)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Kennispiramide:

1. Pak je map erbij en ga naar je kennispiramide.
2. Wat heb je vandaag geleerd?
3. Kleur dit in op je kennispiramide.
4. Doe de kennispiramide in je JDW map en zorg dat je deze elke les bij je hebt!

Deze les geleerd

Vooruitblik volgende les

Wat vond je van de afgelopen les?

😒🙁😐🙂😃

Welk cijfer zou je jezelf geven voor aandacht tijdens deze les?

010

Eindslide

Ruimte voor een afsluitend woord.