Wat is voordeliger? (Rekenen mbo niveau 4, Verhoudingen 2)

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 4

Wat is voordeliger?

Een blok kaas van 4,5 kilo of een stuk van 750 gram? Een deelauto met of zonder abonnement? Wie de prijs per eenheid kent, kiest slimmer.

Les 6  ·  Verhoudingen herkennen en gebruiken

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorRekenenMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Introductie

Studenten vergelijken prijzen via de prijs per kilo, liter of stuk en kiezen zelf een handige aanpak. Ze rekenen uit bij hoeveel kilometer twee deelautoabonnementen even duur zijn en beoordelen aanbiedingen kritisch, ook op wat ze in de praktijk betekenen. Rekenen mbo niveau 4, domein Verhoudingen herkennen en gebruiken, ongeveer 40 minuten.

Instructies

Werkbladen

Onderdelen in deze les

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 4

Wat is voordeliger?

Een blok kaas van 4,5 kilo of een stuk van 750 gram? Een deelauto met of zonder abonnement? Wie de prijs per eenheid kent, kiest slimmer.

Les 6  ·  Verhoudingen herkennen en gebruiken

Over deze les: les 6 van de serie Op maat, rekenen voor mbo niveau 4, ongeveer 40 minuten. Studenten vergelijken prijzen via de prijs per kilo, liter of stuk, rekenen uit bij welk gebruik twee abonnementen even duur zijn en beoordelen aanbiedingen kritisch.

Koppeling: de les hoort bij het domein Verhoudingen herkennen en gebruiken uit de rekeneisen voor het mbo (2020), mbo-niveau 4: verhoudingen herkennen in allerlei situaties en er functionele berekeningen mee uitvoeren, een passende rekenaanpak kiezen, en veelvoorkomende samengestelde grootheden zoals prijs per kg herkennen en ermee rekenen. Een rekenmachine mag. Image credit: Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 6

Na deze les:

1

Je kan prijzen vergelijken via de prijs per kilo, liter of stuk.

2

Je kan uitrekenen bij welk gebruik twee abonnementen even duur zijn.

3

Je kan een aanbieding kritisch beoordelen.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 6

Waar let jij het meest op als je iets koopt?

1

De prijs op het kaartje

2

De prijs per kilo of liter

3

Het merk

4

Of het in de aanbieding is

Startvraag: vraag wie weleens de kleine prijs per kilo of liter op het kaartje leest. Op stage geldt hetzelfde: een inkoper in de horeca of de detailhandel vergelijkt altijd per eenheid.

Achtergrond: winkels moeten naast de verkoopprijs ook de prijs per meeteenheid vermelden, zoals per kilo, liter of meter (Besluit prijsaanduiding producten). Voor een paar productgroepen geldt een uitzondering.

K E R N B E G R I P

LES 6

Eenheidsprijs

De eenheidsprijs is de prijs per kilo, per liter of per stuk. Daarmee vergelijk je verpakkingen van verschillende grootte eerlijk. Je berekent hem door de prijs te delen door de hoeveelheid.

Kernbegrip: eenheidsprijs is een samengestelde grootheid: euro per kilo. Laat studenten de formule in woorden zeggen: prijs gedeeld door hoeveelheid. Waarschuw: de hoeveelheid moet in de goede eenheid staan. 750 gram is 0,75 kilo.

V E R G E L I J K E N

LES 6

Drie manieren om te vergelijken

  • Via 1: reken de prijs per kilo, liter of stuk uit.

  • Gelijk maken: maak de hoeveelheden gelijk, bijvoorbeeld allebei 3 liter.

  • Factor: 2,7 liter is 2 keer zoveel als 1,35 liter. Is de prijs minder dan 2 keer zo hoog? Dan is de grote fles voordeliger.

Kies de manier die bij de getallen past.

Uitleg: laat bij elke manier een voorbeeld zien. Niveau 4 gaat over zelf een passende aanpak kiezen. Bij 1,35 en 2,7 liter is de factor handig, bij 750 gram en 4,5 kilo werkt via 1 kilo beter.

Hulp voor wie vastloopt: begin altijd met via 1. Dat werkt bij alle getallen.

V R A A G

LES 6

Wasmiddel kost € 8,10 voor 1,35 liter of € 15,39 voor 2,7 liter. Wat is de prijs per liter van de grote fles?

A

€ 6,00

B

€ 5,70

C

€ 7,70

D

€ 41,55

Antwoord: B. € 15,39 : 2,7 = € 5,70 per liter. De kleine fles: € 8,10 : 1,35 = € 6,00 per liter. De grote fles is dus voordeliger. Met de factor: 2 x € 8,10 = € 16,20, en de grote fles kost minder. Wie € 6,00 kiest, rekent de kleine fles uit. Wie € 7,70 kiest, deelt € 15,39 door 2.

Wie € 41,55 kiest, vermenigvuldigt € 15,39 met 2,7 in plaats van te delen.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 6

Kaas inkopen voor de lunchroom

Een lunchroom koopt kaas. Groothandel A verkoopt een blok van 4,5 kg voor € 49,50. Groothandel B verkoopt stukken van 750 gram voor € 8,70. Wie is per kilo goedkoper?

W E R K B O N

A: € 49,50 : 4,5

= € 11,00 per kg

B: 750 g = 0,75 kg

€ 8,70 : 0,75

= € 11,60 per kg

Verschil: € 0,60 per kg

A is € 0,60 per kilo goedkoper

Uitwerking: zet eerst beide hoeveelheden in kilo. Controle: 4,5 x € 11 = € 49,50 en 0,75 x € 11,60 = € 8,70.

Bespreek: de lunchroom gebruikt 3 kg kaas per week. Is het blok van 4,5 kg dan handig? Het kan uitdrogen of over de datum gaan. Goedkoper per kilo is niet altijd voordeliger. Dat komt terug in de opdracht.

V R A A G

LES 6

Een sportschool kost € 34,95 per maand of € 349 per jaar als je vooruit betaalt. Hoeveel bespaar je per jaar met vooruit betalen?

A

€ 70,40

B

€ 419,40

C

€ 29,08

D

€ 34,95

Antwoord: A. Per maand betalen: 12 x € 34,95 = € 419,40. Vooruit: € 349. Verschil: € 419,40 - € 349 = € 70,40. Wie € 34,95 kiest, denkt dat je één maand gratis krijgt. Bespreek: wat als je na drie maanden stopt? Bij vooruit betalen krijg je je geld vaak niet terug.

Wie € 419,40 kiest, rekent alleen uit wat je in een jaar betaalt als je per maand betaalt. Wie € 29,08 kiest, rekent uit wat je per maand betaalt bij vooruit betalen (€ 349 : 12).

A B O N N E M E N T E N

LES 6

Deelauto: bij hoeveel km zijn ze even duur?

Abonnement A

€ 30 per maand vast

plus € 0,25 per km

Bij 100 km: € 30 + € 25 = € 55

Zonder abonnement

Geen vast bedrag

€ 0,40 per km

Bij 100 km: € 40

Uitleg: bij weinig kilometers is zonder abonnement goedkoper, bij veel kilometers abonnement A. Per km scheelt het € 0,40 - € 0,25 = € 0,15. Het vaste bedrag van € 30 is terugverdiend na 30 : 0,15 = 200 km. Controle: A bij 200 km: 30 + 0,25 x 200 = € 80. Zonder: 0,40 x 200 = € 80. Bij 200 km per maand zijn ze even duur.

Hulp voor wie vastloopt: maak een tabel met 100, 200 en 300 km en reken beide uit.

V R A A G

LES 6

Je rijdt 260 km per maand met de deelauto. Hoeveel ben je met abonnement A goedkoper uit?

A

€ 30

B

€ 39

C

€ 104

D

€ 9

Antwoord: D. Abonnement A: € 30 + 260 x € 0,25 = € 30 + € 65 = € 95. Zonder abonnement: 260 x € 0,40 = € 104. Verschil: € 104 - € 95 = € 9. Of: 60 km boven het omslagpunt van 200 km, 60 x € 0,15 = € 9. Wie € 39 kiest, vergeet het vaste bedrag. Wie € 104 kiest, geeft de prijs zonder abonnement.

O P D R A C H T

LES 6

Frituurvet inkopen

1

Een snackbar kan kiezen: bus van 10 liter voor € 27,50, of bus van 15 liter voor € 41,25 met 10% korting.

2

Of flessen van 2 liter voor € 6,20 per stuk, met 3 halen, 2 betalen. Reken van alle drie de prijs per liter uit.

3

De snackbar gebruikt 30 liter per week. Wat kies je, en wat vind je verder nog belangrijk?

10

minute

00

second

In tweetallen

Opdracht: antwoorden. Bus van 10 liter: € 27,50 : 10 = € 2,75 per liter. Bus van 15 liter: € 41,25 x 0,9 = € 37,125, afgerond € 37,13. € 37,125 : 15 = € 2,475, ongeveer € 2,48 per liter. Flessen: 3 flessen = 6 liter voor 2 x € 6,20 = € 12,40. € 12,40 : 6 = € 2,07 per liter.

Voor 30 liter per week: 15 flessen (5 keer 3 halen, 2 betalen) = 5 x € 12,40 = € 62,00. Twee bussen van 15 liter: 2 x € 37,125 = € 74,25. Drie bussen van 10 liter: 3 x € 27,50 = € 82,50. De flessen zijn het goedkoopst, maar geven meer afval en meer werk bij het bijvullen. Laat studenten dat afwegen.

Extra voor snelle studenten: hoeveel bespaart de snackbar per jaar met de flessen tegenover de bussen van 15 liter, bij 50 werkweken? (50 x (€ 74,25 - € 62,00) = 50 x € 12,25 = € 612,50)

V R A A G

LES 6

Printerpapier: 5 pakken van 500 vel kosten samen € 24,75. Wat kost één vel ongeveer?

A

€ 0,05

B

€ 0,001

C

€ 0,10

D

€ 0,01

Antwoord: D. 5 x 500 = 2500 vel. € 24,75 : 2500 = € 0,0099, ongeveer € 0,01 per vel, 1 cent. Wie € 0,05 kiest, deelt alleen door 500. Wie € 0,10 of € 0,001 kiest, zet de komma verkeerd. Schat eerst: € 25 voor 2500 vel is € 1 per 100 vel.

J O U W A N T W O O R D

LES 6

Shampoo in een jerrycan van 5 liter is per liter 30% goedkoper dan in kleine flessen. Wanneer kies je toch de flessen?

Open vraag: mogelijke antwoorden. Als de salon weinig shampoo gebruikt en de jerrycan over de datum gaat. Als er geen ruimte is om hem op te slaan. Als klanten de shampoo ook willen kopen in een kleine fles. Als je eerst een groot bedrag moet betalen dat er nu niet is. Laat studenten bij hun antwoord een berekening of een getal gebruiken, bijvoorbeeld hoeveel ml de salon per week gebruikt.

S T E L L I N G

LES 6

Een aanbieding als '3 halen, 2 betalen' is altijd een goede deal.

1

Eens

2

Oneens

3

Ik twijfel

Stelling: er is geen goed of fout antwoord. 3 halen, 2 betalen is 33% korting per stuk, maar alleen als je alle drie nodig hebt. Gooi je er één weg, dan heb je geen korting. En soms is een ander merk of een grotere verpakking per eenheid nog goedkoper. Laat studenten een voorbeeld geven uit hun eigen leven.

T E R U G B L I K

LES 6

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Prijzen vergelijken via de prijs per kilo, liter of stuk

2

Uitrekenen bij welk gebruik twee abonnementen even duur zijn

3

Een aanbieding kritisch beoordelen

4

Geen, alle drie lukken me

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Terugrekenen naar 100%

Een laptop kost € 907,50 met btw. Wat kost hij zonder? En wat was de oude prijs van iets dat nu 35% is afgeprijsd? Volgende les reken je terug naar 100%.

  • Je kan een prijs met btw terugrekenen naar de prijs zonder btw.

  • Je kan de oorspronkelijke prijs uitrekenen uit een afgeprijsde prijs.

  • Je kan uitleggen welk bedrag 100% is in een procentsom.

Volgende les: Procenten 1, les 7 van de serie.

Klik hier

Image credit: LessonUp