H2 taalverzorging 2.1 grammatica

2.1 Grammatica

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo g, tLeerjaar 3

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

2.1 Grammatica

Leerdoelen

Aan het einde van de les kun je bijvoeglijke naamwoorden herkennen en gebruiken.

Aan het einde van de les kun je de persoonsvorm in een zin vinden.

Aan het einde van de les kun je de verschillende werkwoordsvormen benoemen.

Aan het einde van de les kun je het werkwoordelijk gezegde in een zin identificeren.

Aan het einde van de les kun je het lijdend voorwerp in een zin vinden.

Aan het einde van de les kun je een bouwplan van een zin maken.

Wat weet je al over bijvoeglijke naamwoorden en werkwoorden?

Bijvoeglijke naamwoorden

Geven extra informatie over zelfstandige

naamwoorden. Kunnen voor of na

het zelfstandig naamwoord staan.

Persoonsvorm

Het werkwoord dat verandert als de zin in een andere tijd wordt gezet.

Werkwoordsvormen

Verschillende vormen van een werkwoord: persoonsvorm, hele werkwoord en voltooid deelwoord.



Werkwoordelijk gezegde

Bestaat uit de persoonsvorm en andere werkwoorden in de zin.

Lijdend voorwerp

Zinsdeel dat aangeeft wat of wie het onderwerp beïnvloedt.

Bouwplan van een zin

Schema dat laat zien uit welke zinsdelen een zin bestaat.

Definities

Bijvoeglijk naamwoord: Woord dat een eigenschap of kenmerk van een zelfstandig naamwoord aangeeft.

Persoonsvorm: Het werkwoord dat verandert als de zin in een andere tijd wordt gezet.

Werkwoordsvormen: Verschillende vormen van een werkwoord, zoals persoonsvorm, hele werkwoord en voltooid deelwoord.

Werkwoordelijk gezegde: Bestaat uit de persoonsvorm en andere werkwoorden in de zin.

Lijdend voorwerp: Zinsdeel dat aangeeft wat of wie het onderwerp beïnvloedt. Bouwplan van een zin: Schema dat laat zien uit

Soorten werkwoorden

  1. Zelfstandig werkwoord (zww): geeft de handeling in de zin aan.

  2. Hulpwerkwoord (hww): ondersteunt het zelfstandig werkwoord (bijv. om tijden te vormen).

  3. Koppelwerkwoord (kww): koppelt onderwerp aan eigenschap of naam.

Voorbeelden (zww & hww)

  1. Kelly bestudeert de paragraaf. (zww = bestudeert)

  2. Kelly heeft de paragraaf bestudeerd. (hww = heeft, vdw = bestudeerd)

  3. Kelly zal de paragraaf bestuderen. (hww = zal, inf = bestuderen)

Wat is het zelfstandig werkwoord in deze zin?

Milan speelt elke dag gitaar.

A

Speelt

B

Elke

C

Dag

D

Gitaar

Koppelwerkwoorden

Er zijn 9 koppelwerkwoorden:


zijn, worden, blijven, blijken, lijken, schijnen, heten, dunken, voorkomen.



👉 Ze geven geen handeling aan, maar koppelen onderwerp aan eigenschap/naam

Naamwoordelijk gezegde

  1. Als er een koppelwerkwoord in de zin staat → naamwoordelijk gezegde.

  2. Het werkwoord geeft géén handeling, maar koppelt een eigenschap of naam aan het onderwerp.

  3. Het naamwoord (bijvoeglijk of zelfstandig) is nodig om de betekenis compleet te maken.


Voorbeelden:

  • De boom is prachtig.

  • De boom is ziek geworden.

👉 In beide zinnen geeft het gezegde niet een actie aan, maar een eigenschap van de boom.

Vraag

“De boom is prachtig.”


Wat is het onderwerp?


Wat is het naamwoordelijk gezegde?


Wat is het koppelwerkwoord?

Bijwoordelijke bepaling (bwb)

Geeft aan: waar, wanneer, hoe, waarom iets gebeurt.

  • Begint vaak met een voorzetsel.

  • Soms zijn losse woorden als ook, wel, niet een bwb.

Voorbeelden bwb

  1. Linde bewaarde haar dagboek onder haar bed. (waar?)

  2. Wanneer viel de stroom uit? (vraagwoord = bwb)

  3. Jamie draagt ook een pet.

Wat is de bijwoordelijke bepaling in deze zin:

"Sam fietste snel naar school."

Samenvatting

  1. zww: handeling

  2. hww: helpt het zww (tijd vormen)

  3. kww: koppelt onderwerp en eigenschap/naam → nwg

  4. nwg (naamwoordelijk gezegde): gezegde met een koppelwerkwoord + naamwoord (eigenschap of naam van het onderwerp)

  5. bwb: zegt iets over waar, wanneer, hoe, waarom

Aan de slag!

2.1 grammatica

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.