Duurzaam ondernemen in actie les 7
Duurzaam ondernemen in actie les 7
Open bij het alledaagse beeld van ondernemen: winst maken is belangrijk, maar bedrijven maken ook keuzes die gevolgen hebben voor mens, milieu en maatschappij.
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat duurzaamheid inhoudt en duurzame keuzes toepassen binnen ondernemen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij duurzaam ondernemen?
Gebruik de reacties om voorkennis op te halen. Stuur daarna naar mens, milieu en maatschappij als kern van de les.
Wat is duurzaamheid?
Duurzaamheid betekent: keuzes maken die ook op lange termijn goed zijn
Het gaat niet alleen om geld verdienen
Een duurzaam bedrijf let op mens, milieu en maatschappij
Vandaag iets goeds doen zonder morgen schade te veroorzaken
Benadruk dat duurzaamheid breder is dan 'groen'. Het gaat ook om eerlijke behandeling van mensen en verantwoord omgaan met grondstoffen.
Duurzaamheid in een bedrijf
Inkoop van producten en materialen
Manier van produceren
Verpakking en vervoer
Omgaan met afval en energie
Maak duidelijk dat duurzaamheid in meerdere onderdelen van een bedrijf terugkomt. Niet één losse actie, maar een manier van werken.
De drie kanten van duurzaam
Mens: eerlijke lonen, veilige werkomstandigheden
Milieu: minder vervuiling, minder afval, zuinig met energie
Maatschappij: bijdragen aan een eerlijke en leefbare samenleving
Een duurzame keuze helpt vaak op meer dan één punt
Gebruik deze driedeling later steeds opnieuw bij voorbeelden en bij het verbeteren van een eigen bedrijf.
Waarom kiezen bedrijven hiervoor?
Minder schade aan natuur en klimaat
Betere reputatie bij klanten
Bewuster omgaan met grondstoffen
Soms op lange termijn ook lagere kosten
Noem dat duurzame keuzes niet altijd meteen goedkoper zijn, maar wel voordelen kunnen geven op langere termijn.
Een duurzame keuze maken
Een bedrijf maakt een duurzame keuze als het bewust kijkt naar de gevolgen van die keuze. Het gaat dus niet alleen om de prijs, maar ook om wat beter is voor mens, milieu of maatschappij.
Dit is de brug van betekenis naar toepassen: duurzaamheid is pas zichtbaar als een bedrijf echt anders kiest.
Waar let je op bij zo'n keuze?
Waar komt het product vandaan?
Hoe is het gemaakt?
Hoeveel afval of vervuiling ontstaat?
Wie heeft voordeel of nadeel van deze keuze?
Laat zien dat duurzame keuzes vaak een afweging zijn. Een goedkope oplossing kan minder duurzaam zijn als er veel afval, transport of oneerlijke arbeid achter zit.
Wanneer is een keuze duurzaam?
Als hij snel is
Als hij goedkoop is
Als hij goed is op lange termijn
Als hij veel oplevert
Controleert de kern van duurzaamheid: niet alleen winst of snelheid, maar gevolgen op langere termijn.
Maak de uitleg compleet
Een duurzaam bedrijf let op mens, milieu en maatschappij. Het kijkt dus niet alleen naar geld, maar ook naar de gevolgen van keuzes op lange termijn.
Laat leerlingen de drie kanten van duurzaam en het langetermijndenken actief ophalen.
Fairtrade
Producten met aandacht voor eerlijke handel
Producenten krijgen een eerlijkere prijs
Vaak betere arbeidsomstandigheden
Vooral belangrijk voor de kant van mens en maatschappij
Noem voorbeelden zoals koffie, chocolade of bananen. Houd het eenvoudig: Fairtrade gaat over eerlijkere handel, niet per se automatisch over alles wat duurzaam is.
Biologisch produceren
Produceren met meer aandacht voor natuur en dieren
Minder belastend voor bodem en milieu
Vaak minder gebruik van schadelijke middelen
Vooral sterk op de kant van milieu
Leg alleen de hoofdlijn uit en vermijd te technische details. De kern is dat biologisch produceren milieubewuster is.
Recyclen
Materialen opnieuw gebruiken
Minder afval → minder verspilling
Minder nieuwe grondstoffen nodig
Goed voor het milieu en vaak ook voor kosten
Benadruk dat recyclen gaat over materialen een nieuw leven geven. Koppel dit aan verpakkingen, papier, plastic of textiel.
Werken met lokale producten
Producten uit de eigen regio
Minder vervoer kan beter zijn voor het milieu
Steun aan ondernemers in de buurt
Verbindt milieu en maatschappij
Maak duidelijk dat lokaal niet automatisch altijd het duurzaamst is, maar vaak wel voordelen heeft door kortere ketens en steun aan de regio.
Duurzame voorbeelden vergelijken
Fairtrade: vooral eerlijk voor producenten
Biologisch produceren: vooral beter voor natuur en milieu
Recyclen: minder afval en minder grondstoffen nodig
Lokale producten: minder transport en steun aan de regio
Laat leerlingen zien dat duurzame keuzes verschillende accenten hebben. Niet elke maatregel helpt op exact dezelfde manier.
Welke keuze past vooral bij eerlijke handel?
Lokale producten
Recyclen
Biologisch produceren
Fairtrade
Distractors komen uit de vier voorbeelden. Alleen Fairtrade legt de nadruk op eerlijke prijs en arbeidsomstandigheden.
Vul de voorbeelden aan
Bij recyclen gebruik je materialen opnieuw. lokale producten komen uit de eigen regio. Bij biologisch produceren is er meer aandacht voor natuur en milieu. Fairtrade gaat vooral over eerlijke handel.
Hiermee koppelen leerlingen de vier voorbeelden aan hun juiste betekenis.
Bedrijven met elkaar vergelijken
Je vergelijkt bedrijven op duurzaamheid door te kijken naar hun keuzes. Een bedrijf dat eerlijk inkoopt, afval vermindert en bewust produceert, werkt duurzamer dan een bedrijf dat alleen op lage kosten let.
Dit subtopic gaat om beoordelen, niet alleen herkennen. Maak het verschil tussen losse reclame en echte bedrijfskeuzes zichtbaar.
Waar kijk je naar bij vergelijking?
inkoop
productie
verpakking
afval en energie
In het bedrijf
Gevolgen van keuzes
voor werknemers
voor natuur en klimaat
voor de omgeving
voor de toekomst
Gebruik dit als eenvoudig vergelijkingskader. Het helpt leerlingen straks ook bij het bedenken van verbeteringen voor een eigen bedrijf.
Voorbeeld van vergelijking
Bedrijf A gebruikt veel wegwerpplastic
Bedrijf B gebruikt recyclebare verpakkingen
Bedrijf B maakt dan een duurzamere keuze voor het milieu
Houd het voorbeeld eenvoudig en concreet. Het doel is laten zien hoe je een verschil in beleid omzet in een oordeel over duurzaamheid.
Niet elk bedrijf is even duurzaam
Een bedrijf kan op één punt goed scoren en op een ander punt minder
Daarom kijk je naar het totaal van de keuzes
Duurzaamheid is geen ja-of-nee, maar een vergelijking van hoe verantwoord een bedrijf werkt
Voorkom zwart-witdenken. Een bedrijf hoeft niet perfect te zijn om duurzamer te zijn dan een ander bedrijf.
Welk bedrijf werkt duurzamer?
Bedrijf met veel wegwerpplastic
Bedrijf met lage lonen
Bedrijf met recyclebare verpakking
Bedrijf met goedkoop vervoer
Sluit aan op het voorbeeld van bedrijf A en B. Toetst of leerlingen keuzes kunnen vergelijken.
Waarom kijk je naar het totaal van keuzes?
Bespreek dat leerlingen moeten kijken naar het totaal van keuzes, bijvoorbeeld inkoop, verpakking, afval, energie en gevolgen voor mens, milieu en maatschappij.
Een eigen bedrijf verbeteren
Een bedrijf verbeteren begint met één duidelijke maatregel. Kies iets dat het bedrijf echt anders laat werken, bijvoorbeeld bij inkoop, verpakking, productie of afval.
Maak de stap klein en haalbaar: één maatregel is beter dan een vage lijst met goede bedoelingen.
Mogelijke duurzame maatregelen
overstappen op Fairtrade producten
meer biologisch geproduceerde producten inkopen
verpakkingen recyclen of verminderen
vaker werken met lokale producten
Koppel deze maatregelen terug aan de voorbeelden uit de les, zodat leerlingen zien dat zij dezelfde denkwijze kunnen toepassen op een eigen bedrijf.
Waarom is die keuze beter?
Voor milieu
minder afval
minder vervoer
zuiniger met grondstoffen
eerlijkere handel
betere omstandigheden
steun aan de regio
Voor mens of maatschappij
Laat leerlingen hun maatregel altijd onderbouwen met een effect. De reden maakt het verschil tussen een idee en een echte duurzame keuze.
Van keuze naar verbetering
Duurzame maatregel → beter voor mens, milieu of maatschappij → bedrijf werkt verantwoordelijker. Zo laat een bedrijf zien dat ondernemen en duurzaamheid samen kunnen gaan.
Gebruik hier bewust de causale keten: een maatregel is niet het eindpunt, maar leidt tot een concreet duurzamer resultaat.
Welke maatregel verbetert een bedrijf duurzaam?
Meer wegwerpverpakking
Alleen lagere prijzen
Meer Fairtrade inkopen
Sneller bezorgen
Toetst of leerlingen een echte duurzame maatregel herkennen in plaats van een gewone bedrijfskeuze.
Maak de redenering af
Een duurzame maatregel maakt een bedrijf verantwoordelijker. Dat kan beter zijn voor mens, milieu of maatschappij.
Bekrachtigt de causale keten uit de laatste inhoudsslides.
Welke maatregel kies jij voor een bedrijf?
Goede antwoorden noemen één concrete maatregel, zoals Fairtrade, biologisch, recyclen of lokale producten, plus waarom dit beter is voor mens, milieu of maatschappij.
Wat heb jij vandaag geleerd over duurzaam ondernemen?
Laat leerlingen kort terugkijken op hun leeropbrengst. Er zijn geen foute antwoorden.
Welk voorbeeld uit de les hielp jou het meest?
Gebruik antwoorden om te horen welke uitleg of voorbeelden het meest hielpen.
Welk deel vond jij nog het lastigst?
Geeft zicht op lastige onderdelen, bijvoorbeeld verschil tussen Fairtrade en biologisch of het vergelijken van bedrijven.
Begrippen
duurzaamheid - keuzes maken die goed zijn voor nu en voor de toekomst
duurzaam ondernemen - ondernemen met aandacht voor mens, milieu en maatschappij
Fairtrade - eerlijke handel waarbij producenten een eerlijkere prijs krijgen
biologisch produceren - produceren met meer aandacht voor natuur, dieren en milieu
recyclen - materialen opnieuw gebruiken
lokale producten - producten uit de eigen regio
maatschappij - de samenleving waarin mensen samen leven en werken
Deze slide heeft geen instructies