2.2 De was verzorgen
2.2 De was verzorgen
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe je wasgoed op de juiste manier wast, een passend wasprogramma kiest, wasmiddelen goed doseert en de was laat drogen.
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk je aan bij goed wassen?
Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Stuur daarna kort naar sorteren, etiket lezen, programma kiezen, doseren en drogen.
Soorten wasmachines
Voorlader: deur aan de voorkant
Bovenlader: opening aan de bovenkant
Wasmachine met drogerfunctie: wassen en drogen in één apparaat
Keuze hangt af van ruimte, gebruiksgemak en hoeveelheid was
Benadruk dat leerlingen vooral leren herkennen welk type machine ze voor zich hebben. De bediening kan per merk verschillen, maar de basis blijft hetzelfde.
Waar let je op bij een wasmachine?
Vulgewicht: hoeveel kilo wasgoed erin kan
Toerental: snelheid van centrifugeren
Programma's: bijvoorbeeld katoen, synthetisch, wol of kort programma
Energieverbruik: zuinige machines gebruiken minder stroom en water
Gebruiksgemak: duidelijke knoppen en symbolen
Deze slide heeft geen instructies
De waslabels als uitgangspunt
Voordat je een machine kiest of instelt, kijk je altijd naar het wasetiket in het kledingstuk.
Daarop staat of iets in de wasmachine mag, op welke temperatuur en of het kledingstuk mag worden gecentrifugeerd of gedroogd.
Koppel dit direct aan veilig en netjes werken in zorg en welzijn: je voorkomt krimp, verkleuring en beschadiging.
Niet elke was is hetzelfde
Witte was, bonte was en donkere was houd je apart
Fijne stoffen en wol vragen een apart programma
Ook de vuilgraad bepaalt de aanpak
Zo voorkom je slijtage en kleurverlies
Deze slide heeft geen instructies
De wasmachine gebruiken
Een goede wasbeurt begint met drie keuzes:
sorteer het wasgoed
kies het juiste programma
kies de juiste temperatuur
Die keuzes passen bij het soort stof én bij hoe vuil de was is.
Deze slide heeft geen instructies
Waar kijk je eerst naar voordat je wast?
Het wasetiket
Het merk
De prijs
De kleur knop
Toetst het kerninzicht uit slides 2-6: het wasetiket is het uitgangspunt voor programma, temperatuur, centrifugeren en drogen.
Basis van goed wassen
Bij goed wassen kijk je eerst naar het wasetiket. Daarna sorteer je het wasgoed en kies je een passend programma. Zo voorkom je schade, krimp en kleurverlies.
Alle begrippen komen letterlijk of bijna letterlijk terug in de voorafgaande slides.
Programma en temperatuur kiezen
Temperatuur
Lage temperatuur is zuiniger
Hogere temperatuur kan nodig zijn bij sterk vervuilde was
Volg altijd het wasetiket
Te warm wassen kan krimp of schade geven
Soort was
Katoen: vaak steviger, kan meestal warmer
Synthetisch: meestal lager in temperatuur
Fijne was: voorzichtig programma
Wol: speciaal wolprogramma of handwas
Noem geen absolute temperaturen als norm voor alle situaties; benadruk dat etiket en programma leidend zijn.
Welk vakje voor welk middel?
Hoofdwasvakje: voor het gewone wasmiddel
Voorwasvakje: voor voorwas- of inweekmiddel
Vakje met bloem/symbool: voor wasverzachter
Gebruik alleen wat nodig is
Leg uit dat symbolen per machine iets kunnen verschillen, maar dat hoofdwas, voorwas en wasverzachter vrijwel altijd terugkomen.
De wasmachine vullen
Vul de trommel niet te vol
Vul ook niet te leeg zonder reden
Het wasgoed moet nog kunnen bewegen
Een overvolle trommel wast minder goed
Te weinig was is minder zuinig
Deze slide heeft geen instructies
Ergonomisch werken
Zet de wasmand dichtbij de machine
Buig door je knieën als je tilt
Draai niet met een zware volle mand
Verdeel zwaar nat wasgoed rustig en veilig
Koppel dit aan veilig werken in de praktijk van zorg en welzijn: rugbelasting voorkomen is onderdeel van goed huishoudelijk werk.
Een wasprogramma instellen
Kies eerst het programma dat past bij de stof
Stel daarna temperatuur en eventueel extra opties in
Controleer of centrifugeren aan of uit moet
Start de machine pas na een laatste controle
Deze slide heeft geen instructies
Wat doet centrifugeren?
Centrifugeren draait het wasgoed snel rond, zodat er veel water uitgaat.
meer toeren → drogere was
minder toeren → zachter voor fijne stoffen
niet elke stof kan hoge toeren verdragen
Benadruk dat een hoger toerental handig is voor handdoeken en beddengoed, maar minder geschikt kan zijn voor fijne was.
Stap voor stap instellen
Doe het wasgoed in de trommel
Voeg wasmiddel toe in het juiste vakje
Kies programma en temperatuur
Kies zo nodig toerental
Sluit de deur en start
Deze slide heeft geen instructies
Welk vakje is voor wasverzachter?
Hoofdwasvakje
Voorwasvakje
Bloemvakje
Trommelvakje
Distractors sluiten aan bij de drie behandelde vakjes en een veelgemaakte gok.
Machine vullen en instellen
Vul de trommel niet te vol en ook niet te leeg. Kies eerst het juiste programma en controleer daarna het centrifugeren. Start pas na een laatste controle.
Verbindt vullen, instellen en centrifugeren in één korte toepassingscontext.
Noem één regel voor ergonomisch werken bij de was.
Bespreek dat leerlingen ergonomische punten noemen zoals wasmand dichtbij zetten, door de knieën buigen, niet draaien met een zware mand en rustig verdelen van nat wasgoed.
Soorten wasmiddelen
Inweek- of voorwasmiddel: voor extra vuile was
Totaalwasmiddel: voor witte of sterk vervuilde was
Bontwasmiddel: voor gekleurde was
Fijnwasmiddel: voor tere stoffen
Wolwasmiddel: voor wol
Donkerwasmiddel: voor donkere kleding
Deze slide heeft geen instructies
Vorm van wasmiddel
Strips
Licht en compact
Makkelijk mee te nemen en te bewaren
Doseren lijkt eenvoudig
Controleer altijd of ze geschikt zijn voor de soort was
Vloeibaar en poeder
Vloeibaar lost snel op
Handig bij lagere temperaturen
Poeder wordt vaak gebruikt bij witte was
Let op goede dosering
Houd het praktisch: het doel is dat leerlingen herkennen dat verschillende vormen bestaan en dat ze altijd de verpakking moeten lezen.
Wasverzachter: wel of niet?
Kan was zachter laten aanvoelen
Geeft vaak een frisse geur
Is niet altijd nodig
Te veel kan resten achterlaten
Sommige stoffen blijven juist beter zonder wasverzachter
Voorbeeld voor de docent: handdoeken en sportkleding worden vaak minder geschikt door wasverzachter. Benoem dit mondeling als praktisch voorbeeld.
Vlekkenmiddel en vuilgraad
De vuilgraad bepaalt mede hoeveel reiniging nodig is.
licht vervuild: minder zwaar programma
sterk vervuild: soms voorwas, inweekmiddel of vlekkenmiddel
gebruik extra middelen alleen als dat echt nodig is
Deze slide heeft geen instructies
Goed doseren
Gebruik niet te veel wasmiddel
Gebruik ook niet te weinig
Kijk naar de richtlijnen op de verpakking
Let op de hoeveelheid was
Houd rekening met de vuilgraad
Deze slide heeft geen instructies
Waterhardheid en waterontharder
Hard water kan invloed hebben op de dosering
Daarom staat op verpakkingen vaak een advies per waterhardheid
Soms is een waterontharder nodig
Volg altijd de aanwijzingen op de verpakking
Leg kort uit dat hard water meer kalk bevat. Houd het functioneel; dit is geen scheikundeles.
Met de hand wassen
Geschikt voor tere stoffen of kleding met handwassymbool
Gebruik lauwwarm water en een mild wasmiddel
Niet hard wringen of schrobben
Spoel goed uit en laat voorzichtig drogen
Deze slide heeft geen instructies
Welk middel past het best bij gekleurde was?
Wolwasmiddel
Bontwasmiddel
Totaalwasmiddel
Voorwasmiddel
Toetst onderscheid tussen soorten wasmiddelen; totaalwasmiddel is een plausibele misvatting.
Wasmiddel kiezen en doseren
Bij sterk vervuilde was gebruik je soms een voorwas of vlekkenmiddel. Voor donkere kleding kies je donkerwasmiddel. Let bij doseren op de verpakking en op de waterhardheid.
Gebaseerd op slides 14-20: soort middel, vuilgraad, verpakking en waterhardheid.
Gebruik van wasverzachter is meestal...
altijd nodig
soms handig
bijna nooit goed
alleen voor wol
Deze slide heeft geen instructies
Wasgoed laten drogen
Buiten: aan de waslijn of droogmolen
Binnen: op een wasrek
In de droger: alleen als het wasetiket dat toelaat
Kies een manier die past bij de stof
Deze slide heeft geen instructies
Buiten, binnen of in de droger
Buiten drogen is vaak fris en energiezuinig
Binnen drogen kost geen extra apparaat, maar vraagt ruimte
De droger is snel, maar gebruikt energie
Niet elk kledingstuk mag in de droger
Deze slide heeft geen instructies
Milieubewust en energiebewust wassen
Was met een volle, maar niet overvolle trommel
Kies zo vaak mogelijk een lagere temperatuur
Doseer precies genoeg wasmiddel
Gebruik alleen extra middelen als het nodig is
Droog waar mogelijk zonder droger
Verbind milieu en kosten: energiebewust wassen is vaak ook goedkoper.
Wat is het meest energiezuinig?
Halfvolle trommel
Lage temperatuur
Extra voorwas
Altijd droger
Meerdere dingen kunnen zuinig zijn, maar uit de opties is lage temperatuur het duidelijk juiste principe uit slide 23.
Drogen en bewust wassen
Buiten drogen aan de waslijn of droogmolen is vaak energiezuinig. In de droger mag wasgoed alleen als het wasetiket dat toelaat.
Controleert het verband tussen droogmethode, energiegebruik en etiket.
Wat uit deze les ga jij het best onthouden?
Deze slide heeft geen instructies
Welk onderdeel van de les vond jij het lastigst?
Deze slide heeft geen instructies
Wat helpt jou voortaan om de was goed te verzorgen?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
voorlader - wasmachine met een deur aan de voorkant
bovenlader - wasmachine die je aan de bovenkant opent
wasprogramma - ingestelde manier van wassen voor een bepaalde soort was
centrifugeren - snel ronddraaien om water uit de was te halen
vuilgraad - mate waarin wasgoed vuil is
totaalwasmiddel - wasmiddel voor witte of sterk vervuilde was
bontwasmiddel - wasmiddel voor gekleurde was
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
fijnwasmiddel - wasmiddel voor tere stoffen
wolwasmiddel - wasmiddel dat geschikt is voor wol
donkerwasmiddel - wasmiddel voor donkere kleding
wasverzachter - middel dat was zachter kan maken
waterhardheid - hoeveelheid kalk in water
waterontharder - middel dat helpt bij hard water
droogmolen - draaiend rek of lijnensysteem om buiten was te drogen
Deze slide heeft geen instructies