2.2 De was verzorgen Edu4ALL

2.2 De was verzorgen

1 / 40
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 40 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

2.2 De was verzorgen

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe je wasgoed op de juiste manier wast, een passend wasprogramma kiest, wasmiddelen goed doseert en de was laat drogen.

Deze slide heeft geen instructies

Waar denk je aan bij goed wassen?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Stuur daarna kort naar sorteren, etiket lezen, programma kiezen, doseren en drogen.

Soorten wasmachines

  • Voorlader: deur aan de voorkant

  • Bovenlader: opening aan de bovenkant

  • Wasmachine met drogerfunctie: wassen en drogen in één apparaat

  • Keuze hangt af van ruimte, gebruiksgemak en hoeveelheid was

Benadruk dat leerlingen vooral leren herkennen welk type machine ze voor zich hebben. De bediening kan per merk verschillen, maar de basis blijft hetzelfde.

Waar let je op bij een wasmachine?

  • Vulgewicht: hoeveel kilo wasgoed erin kan

  • Toerental: snelheid van centrifugeren

  • Programma's: bijvoorbeeld katoen, synthetisch, wol of kort programma

  • Energieverbruik: zuinige machines gebruiken minder stroom en water

  • Gebruiksgemak: duidelijke knoppen en symbolen

Deze slide heeft geen instructies

De waslabels als uitgangspunt

Voordat je een machine kiest of instelt, kijk je altijd naar het wasetiket in het kledingstuk.


Daarop staat of iets in de wasmachine mag, op welke temperatuur en of het kledingstuk mag worden gecentrifugeerd of gedroogd.

Koppel dit direct aan veilig en netjes werken in zorg en welzijn: je voorkomt krimp, verkleuring en beschadiging.

Niet elke was is hetzelfde

  • Witte was, bonte was en donkere was houd je apart

  • Fijne stoffen en wol vragen een apart programma

  • Ook de vuilgraad bepaalt de aanpak

  • Zo voorkom je slijtage en kleurverlies

Deze slide heeft geen instructies

De wasmachine gebruiken

Een goede wasbeurt begint met drie keuzes:


  • sorteer het wasgoed

  • kies het juiste programma

  • kies de juiste temperatuur


Die keuzes passen bij het soort stof én bij hoe vuil de was is.

Deze slide heeft geen instructies

Waar kijk je eerst naar voordat je wast?

A

Het wasetiket

B

Het merk

C

De prijs

D

De kleur knop

Toetst het kerninzicht uit slides 2-6: het wasetiket is het uitgangspunt voor programma, temperatuur, centrifugeren en drogen.

Basis van goed wassen

Bij goed wassen kijk je eerst naar het wasetiket. Daarna sorteer je het wasgoed en kies je een passend programma. Zo voorkom je schade, krimp en kleurverlies.

wasetiket
sorteer
programma
kleurverlies
droger
spoelen
vakje
vlekkenmiddel

Alle begrippen komen letterlijk of bijna letterlijk terug in de voorafgaande slides.

Programma en temperatuur kiezen

Temperatuur

  • Lage temperatuur is zuiniger

  • Hogere temperatuur kan nodig zijn bij sterk vervuilde was

  • Volg altijd het wasetiket

  • Te warm wassen kan krimp of schade geven

Soort was

  • Katoen: vaak steviger, kan meestal warmer

  • Synthetisch: meestal lager in temperatuur

  • Fijne was: voorzichtig programma

  • Wol: speciaal wolprogramma of handwas

Noem geen absolute temperaturen als norm voor alle situaties; benadruk dat etiket en programma leidend zijn.

Welk vakje voor welk middel?

  • Hoofdwasvakje: voor het gewone wasmiddel

  • Voorwasvakje: voor voorwas- of inweekmiddel

  • Vakje met bloem/symbool: voor wasverzachter

  • Gebruik alleen wat nodig is

Leg uit dat symbolen per machine iets kunnen verschillen, maar dat hoofdwas, voorwas en wasverzachter vrijwel altijd terugkomen.

De wasmachine vullen

  • Vul de trommel niet te vol

  • Vul ook niet te leeg zonder reden

  • Het wasgoed moet nog kunnen bewegen

  • Een overvolle trommel wast minder goed

  • Te weinig was is minder zuinig

Deze slide heeft geen instructies

Ergonomisch werken

  • Zet de wasmand dichtbij de machine

  • Buig door je knieën als je tilt

  • Draai niet met een zware volle mand

  • Verdeel zwaar nat wasgoed rustig en veilig

Koppel dit aan veilig werken in de praktijk van zorg en welzijn: rugbelasting voorkomen is onderdeel van goed huishoudelijk werk.

Een wasprogramma instellen

  • Kies eerst het programma dat past bij de stof

  • Stel daarna temperatuur en eventueel extra opties in

  • Controleer of centrifugeren aan of uit moet

  • Start de machine pas na een laatste controle

Deze slide heeft geen instructies

Wat doet centrifugeren?

Centrifugeren draait het wasgoed snel rond, zodat er veel water uitgaat.


  • meer toeren → drogere was

  • minder toeren → zachter voor fijne stoffen

  • niet elke stof kan hoge toeren verdragen

Benadruk dat een hoger toerental handig is voor handdoeken en beddengoed, maar minder geschikt kan zijn voor fijne was.

Stap voor stap instellen

  1. Doe het wasgoed in de trommel

  2. Voeg wasmiddel toe in het juiste vakje

  3. Kies programma en temperatuur

  4. Kies zo nodig toerental

  5. Sluit de deur en start

Deze slide heeft geen instructies

Welk vakje is voor wasverzachter?

A

Hoofdwasvakje

B

Voorwasvakje

C

Bloemvakje

D

Trommelvakje

Distractors sluiten aan bij de drie behandelde vakjes en een veelgemaakte gok.

Machine vullen en instellen

Vul de trommel niet te vol en ook niet te leeg. Kies eerst het juiste programma en controleer daarna het centrifugeren. Start pas na een laatste controle.

vol
leeg
programma
centrifugeren
warm
vakje
etiket
drogen

Verbindt vullen, instellen en centrifugeren in één korte toepassingscontext.

Noem één regel voor ergonomisch werken bij de was.

Bespreek dat leerlingen ergonomische punten noemen zoals wasmand dichtbij zetten, door de knieën buigen, niet draaien met een zware mand en rustig verdelen van nat wasgoed.

Soorten wasmiddelen

  • Inweek- of voorwasmiddel: voor extra vuile was

  • Totaalwasmiddel: voor witte of sterk vervuilde was

  • Bontwasmiddel: voor gekleurde was

  • Fijnwasmiddel: voor tere stoffen

  • Wolwasmiddel: voor wol

  • Donkerwasmiddel: voor donkere kleding

Deze slide heeft geen instructies

Vorm van wasmiddel

Strips

  • Licht en compact

  • Makkelijk mee te nemen en te bewaren

  • Doseren lijkt eenvoudig

  • Controleer altijd of ze geschikt zijn voor de soort was

Vloeibaar en poeder

  • Vloeibaar lost snel op

  • Handig bij lagere temperaturen

  • Poeder wordt vaak gebruikt bij witte was

  • Let op goede dosering

Houd het praktisch: het doel is dat leerlingen herkennen dat verschillende vormen bestaan en dat ze altijd de verpakking moeten lezen.

Wasverzachter: wel of niet?

  • Kan was zachter laten aanvoelen

  • Geeft vaak een frisse geur

  • Is niet altijd nodig

  • Te veel kan resten achterlaten

  • Sommige stoffen blijven juist beter zonder wasverzachter

Voorbeeld voor de docent: handdoeken en sportkleding worden vaak minder geschikt door wasverzachter. Benoem dit mondeling als praktisch voorbeeld.

Vlekkenmiddel en vuilgraad

De vuilgraad bepaalt mede hoeveel reiniging nodig is.


  • licht vervuild: minder zwaar programma

  • sterk vervuild: soms voorwas, inweekmiddel of vlekkenmiddel

  • gebruik extra middelen alleen als dat echt nodig is

Deze slide heeft geen instructies

Goed doseren

  • Gebruik niet te veel wasmiddel

  • Gebruik ook niet te weinig

  • Kijk naar de richtlijnen op de verpakking

  • Let op de hoeveelheid was

  • Houd rekening met de vuilgraad

Deze slide heeft geen instructies

Waterhardheid en waterontharder

  • Hard water kan invloed hebben op de dosering

  • Daarom staat op verpakkingen vaak een advies per waterhardheid

  • Soms is een waterontharder nodig

  • Volg altijd de aanwijzingen op de verpakking

Leg kort uit dat hard water meer kalk bevat. Houd het functioneel; dit is geen scheikundeles.

Met de hand wassen

  • Geschikt voor tere stoffen of kleding met handwassymbool

  • Gebruik lauwwarm water en een mild wasmiddel

  • Niet hard wringen of schrobben

  • Spoel goed uit en laat voorzichtig drogen

Deze slide heeft geen instructies

Welk middel past het best bij gekleurde was?

A

Wolwasmiddel

B

Bontwasmiddel

C

Totaalwasmiddel

D

Voorwasmiddel

Toetst onderscheid tussen soorten wasmiddelen; totaalwasmiddel is een plausibele misvatting.

Wasmiddel kiezen en doseren

Bij sterk vervuilde was gebruik je soms een voorwas of vlekkenmiddel. Voor donkere kleding kies je donkerwasmiddel. Let bij doseren op de verpakking en op de waterhardheid.

sterk vervuilde
donkerwasmiddel
verpakking
waterhardheid
droogmolen
centrifuge
bloemvakje
voorlader

Gebaseerd op slides 14-20: soort middel, vuilgraad, verpakking en waterhardheid.

Gebruik van wasverzachter is meestal...

1

altijd nodig

2

soms handig

3

bijna nooit goed

4

alleen voor wol

Deze slide heeft geen instructies

Wasgoed laten drogen

  • Buiten: aan de waslijn of droogmolen

  • Binnen: op een wasrek

  • In de droger: alleen als het wasetiket dat toelaat

  • Kies een manier die past bij de stof

Deze slide heeft geen instructies

Buiten, binnen of in de droger

  • Buiten drogen is vaak fris en energiezuinig

  • Binnen drogen kost geen extra apparaat, maar vraagt ruimte

  • De droger is snel, maar gebruikt energie

  • Niet elk kledingstuk mag in de droger

Deze slide heeft geen instructies

Milieubewust en energiebewust wassen

  • Was met een volle, maar niet overvolle trommel

  • Kies zo vaak mogelijk een lagere temperatuur

  • Doseer precies genoeg wasmiddel

  • Gebruik alleen extra middelen als het nodig is

  • Droog waar mogelijk zonder droger

Verbind milieu en kosten: energiebewust wassen is vaak ook goedkoper.

Wat is het meest energiezuinig?

A

Halfvolle trommel

B

Lage temperatuur

C

Extra voorwas

D

Altijd droger

Meerdere dingen kunnen zuinig zijn, maar uit de opties is lage temperatuur het duidelijk juiste principe uit slide 23.

Drogen en bewust wassen

Buiten drogen aan de waslijn of droogmolen is vaak energiezuinig. In de droger mag wasgoed alleen als het wasetiket dat toelaat.

droogmolen
energiezuinig
droger
wasetiket
voorlader
wasverzachter
hoofdwasvakje
toerental

Controleert het verband tussen droogmethode, energiegebruik en etiket.

Wat uit deze les ga jij het best onthouden?

Deze slide heeft geen instructies

Welk onderdeel van de les vond jij het lastigst?

Deze slide heeft geen instructies

Wat helpt jou voortaan om de was goed te verzorgen?

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

voorlader - wasmachine met een deur aan de voorkant

bovenlader - wasmachine die je aan de bovenkant opent

wasprogramma - ingestelde manier van wassen voor een bepaalde soort was

centrifugeren - snel ronddraaien om water uit de was te halen

vuilgraad - mate waarin wasgoed vuil is

totaalwasmiddel - wasmiddel voor witte of sterk vervuilde was

bontwasmiddel - wasmiddel voor gekleurde was

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

fijnwasmiddel - wasmiddel voor tere stoffen

wolwasmiddel - wasmiddel dat geschikt is voor wol

donkerwasmiddel - wasmiddel voor donkere kleding

wasverzachter - middel dat was zachter kan maken

waterhardheid - hoeveelheid kalk in water

waterontharder - middel dat helpt bij hard water

droogmolen - draaiend rek of lijnensysteem om buiten was te drogen

Deze slide heeft geen instructies