H1.2 Kernbegrippen Maatschappijleer

Kernbegrippen Maatschappijleer

H1.2

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Kernbegrippen Maatschappijleer

H1.2

Leerdoelen

  • Je kunt uitleggen wat waarden en normen zijn en hiervan voorbeelden geven.

  • Je kunt de basiswaarden van de Nederlandse maatschappij benoemen.

  • Je kunt de begrippen belang, belangtegenstelling, macht, machtsmiddelen en sociale ongelijkheid uitleggen.

Wat weet je al over waarden en normen?

Kernbegrippen

Het vak maatschappijleer gebruikt kernbegrippen om de verschillen in de samenleving te begrijpen.


Het gaat om:

  • Waarden en normen

  • Belangen

  • Macht

  • Sociale ongelijkheid

Waarden en Normen

Waarden zijn principes die belangrijk zijn voor ons leven.


  • Voorbeelden van waarden zijn: eerlijkheid en vriendschap


Normen zijn regels over hoe jij en anderen zich moeten gedragen.

Waarden en normen

Waarde

Vriendschap

Norm

Een echte vriend laat je niet in de steek.


Waarde

Respect

Norm

Niet pesten

Waarde en normen

Sommige normen zijn opgenomen in wetten.


  • Bijvoorbeeld: je mag je telefoon niet gebruiken tijdens het fietsen.


Andere normen zijn ongeschreven regels.


  • Bijvoorbeeld: je laat geen boer tijdens het eten.

Waarden en normen


Waarden en normen

In de Nederlandse samenleving staan drie basiswaarden centraal:


  • Vrijheid
    Je mag je mening geven, je mag de opleiding volgen die je wilt.

  • Gelijkwaardigheid
    Alle inwoners van Nederland hebben dezelfde rechten.

  • Solidariteit
    We houden rekening met elkaar en helpen elkaar als het nodig is.

Belangen

Een belang is het voordeel dat je ergens bij hebt.

Jouw belang is bijvoorbeeld een lesrooster zonder tussenuren, want dan ben je eerder uit.


Soms is er sprake van een belangentegenstelling: het belang van de één botst met het behang van de ander.

Bijvoorbeeld: de één wil graag goedkoop vliegen, de ander wil vliegen juist duurder maken omdat het milieuvervuilend is.


Macht

Macht is de mogelijkheid om het gedrag van anderen te beïnvloeden.


Je ouders hebben macht over jou: ze kunnen je verbieden om met vrienden op vakantie te gaan.


Ook de overheid heeft macht: zij maakt wetten en regels waar jij je aan moet houden.

De belangrijkste machtsmiddelen

Om macht te kunnen uitoefenen, heb je machtsmiddelen nodig: middelen waarmee je het gedrag van anderen kunt beïnvloeden.


De belangrijkste machtsmiddelen zijn:

  • functie of beroep

  • kennis en vaardigheden

  • aanzien of status

  • overtuigingskracht

De belangrijkste machtsmiddelen

en verder....

  • veel geld

  • het aantal mensen dat gezamenlijk iets wil

  • toegang tot de media

  • toegang tot invloedrijke personen of politici

  • het gebruik van geweld

Sociale Ongelijkheid

Sociale ongelijkheid betekent dat niet iedereen dezelfde kansen heeft in de samenleving.


Dit zie je bijvoorbeeld aan:

  • discriminatie op de arbeidsmarkt

  • de inkomensverschillen tussen een bankdirecteur en een schoonmaker


Vraag: Moet er een maximumsalaris worden ingesteld om sociale ongelijkheid tegen te gaan?

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.