voeding bij kwetsbare ouderen
voeding bij kwetsbare ouderen
Deze slide heeft geen instructies
Doel
Aan het einde van deze les kan ik in eigen woorden minimaal 3 problemen met betrekking tot voeding die kunnen ontstaan bij kwetsbare ouderen beschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Inhoud
- Wat weet je nog over voeding?
- voeding bij kwetsbare ouderen.
- verpleegkundige zorg bij voeding
- Quiz
- verwerkingsopdracht
- Afsluiting (vragen, doel)
Deze slide heeft geen instructies
Verwerkingsopdracht
Let op tijdens de les.
Aan het einde van de les maak je in tweetallen een verpleegplan over een oudere zorgvrager waar een hulpvraag is met betrekking tot voeding
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je nog over voeding
Deze slide heeft geen instructies
Schijf van Vijf
Deze slide heeft geen instructies
Van welk onderdeel heb je maar weinig nodig?
Deze slide heeft geen instructies
Aanbevolen gebruik volwassenen
- Minimaal 250 gram groente en 2 porties fruit (200 gram)
- Volkoren graanproducten, onverzadigde vetten en olie.
- Geen: Alcohol, bewerkte vlees en vette vleessoorten.
Minder: Zout, frisdrank en vruchtensappen.
Meer: Peulvruchten, vette vis, ongezouten noten, zwarte of groene thee.
Deze slide heeft geen instructies
Gezonde voeding
eet onbewerkte producten
eet volgens de schijf van 5
eet voldoende voedingsstoffen
eet voldoende vezels
drink voldoende vocht, 1,5 - 2 ltr. per dag.
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk je aan bij voeding van kwetsbare ouderen
Deze slide heeft geen instructies
Verandering in het lichaam van een oudere :
minder behoefte aan voedsel
minder dorst
verstopping van de darmen
droge mond
vitaminegebrek en osteoporose
Deze slide heeft geen instructies
Oudere zorgvragers met
voedingsproblemen
Energiebehoefte neemt af
Vetweefsel i.p.v spierweefsel ( lage ruststofwisseling)
Voedingsbehoefte daalt
Minder dorstgevoel (vochtbehoefte stijgt)
Vitamine D
Meer kauwbewegingen, slikken trager, toestand gebit
ziekten zoals alzheimer en parkinson
Chronische ziekten zoals diabetes
Deze slide heeft geen instructies
minder dorst
ouderen houden minder water vast
medicijnen hebben soms als bijwerking vocht te verliezen
ouderen hebben minder dorstgevoel
door incontinentie bang om veel te drinken
hebben 2 liter vocht per dag nodig (0,5 meer als volwassenen)
Naarmate mensen ouder worden, wordt hun gevoel van en reactie op dorst vaak afgestompt, hetzij als gevolg van normale leeftijdsgebonden veranderingen in de lichaamsprocessen die de dorst en vochtinname regelen, hetzij als gevolg van gedrags- en cognitieve veranderingen waardoor ze de signalen van de hersenen missen.
drinken.
Ouderen vanaf 70 jaar moeten meer drinken. Zij eten vaak namelijk wat minder en krijgen dus minder vocht uit hun voeding binnen. Bovendien gaat bij ouderen de nierfunctie langzaam achteruit. Daardoor hebben de nieren meer vocht nodig om de afvalstoffen via de urine af te voeren.
Kauw en slikproblemen
- CVA
25-32% slikstoornissen
82% vertraagde /afwezige slikreflex
- Onvoldoende lipspanning
- Kauwstoornissen
- Veranderde sensibiliteit
- Apraxie
- Vertraagde slikinzet
Deze slide heeft geen instructies
obstipathie bij ouderen?
Deze slide heeft geen instructies
oorzaken obstipathie
kauwen gaat moeilijker
te weinig drinken
te weinig beweging
te weinig vezelrijke voeding: groente, fruit, bruin brood..
Deze slide heeft geen instructies
Parkinson
- Repetitieve voor/achterwaartse beweging
van de tong
- Vertraagde slikreflex
- Verminderde larynxheffing
- Verminderde peristaltiek
(opeenhoping)
Deze slide heeft geen instructies
Alzheimer
- Agnosie t.a.v. voeding
- Slikapraxie
- Fysiologische veranderingen:
- Verminderde tongbeweging
- Vertraagde slikinzet
- Verminderde larynxheffing
Deze slide heeft geen instructies
Ondervoeding
- Onvoldoende opname van voedingsstoffen
waardoor mensen in een minder goede
lichamelijke conditie raken
Oorzaken: ziekte, verminderde ADL
te kort aan 1 bepaalde voedingsstof
Deze slide heeft geen instructies
Verpleegkundige zorg
Anamnese:
- observeren voeding en vocht inname (gewichtsverlies 1kg (of
meer) per week)
- Inventarisatie hulpvraag bijv. slikstoornissen (logopedie)
- Adviseren, voorlichten en instructie geven aan zorgvragers over (onder)voeding.
- Coördinatie van zorg omtrent voeding
- opstellen verpleegplan
- Screenlijsten (diëtiste)
- Multi disciplinaire aanpak (MDO)
Deze slide heeft geen instructies
Screeningslijsten
- SNAQ=short, nutritional,assesment,
questionaire
Risico op ondervoeding
- MUST= Malnutrition, universal, screening,
Tool
Uitgebreider: kijkt ook naar ernst ziekte en
BMI
Deze slide heeft geen instructies
Waar let je op bij het geven van eten en
drinken
•Houding
•Tempo
•Oogcontact
•Juiste hulpmiddel
•Grootte hap/slok,
temperatuur
•Beleving van cliënt
Deze slide heeft geen instructies
Belangrijkste van alles
Neem de zorgvrager als uitgangspunt
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Decubitus bij kwetsbare ouderen
Decubitus doet zich vooral voor bij oudere cliënten, wat verklaard kan worden uit factoren als verminderde mobiliteit, slechtere voedingstoestand en verminderde weefseltolerantie.
Deze slide heeft geen instructies
risicofactoren (https://www.zorgvoorbeter.nl/thema-s/huidletsel/risicofactoren-huidletsel)
houding
mobiliteit en activiteit
druk en schuifkrachten
voeding
huid conditie incontinentie
bewustzijnswording, verwardheid en neurologische stoornissen
Deze slide heeft geen instructies
graad 1
Deze slide heeft geen instructies
graad 2
Deze slide heeft geen instructies
graad 3
Deze slide heeft geen instructies
graad 4
Deze slide heeft geen instructies
De verschillende categorieën:
Categorie 1: verkleuring (roodheid) van de huid, die niet verdwijnt of wegdrukbaar is.
Categorie 2: oppervlakkige wond (beschadiging), beperkt tot opperhuid en lederhuid. Bijvoorbeeld een blaar of een schaafwond, zonder dat het onderliggend weefsel is beschadigd.
Deze slide heeft geen instructies
Vervolg....
Categorie 3: een diepere wond van huid en onderhuids vetweefsel, zonder dat de onderliggende botten of pezen (spieren) zijn aangetast.
Categorie 4: een diepe wond waarbij de onderliggende botten of pezen (spieren) zijn aangetast, met of zonder schade aan de opperhuid en lederhuid.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Preventieve maatregelen
Wisselligging in bed
Wisselligging in de (rol)stoel
Minder verschuiven in bed
Alert zijn op de huid
Deze slide heeft geen instructies
Welke andere acties en middelen
bij decubitus?
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Acties/ middelen die ingezet kunnen worden
Voeding; eiwit verrijkt dieet; en de diëtiste wordt in consult gevraagd
Advies over zit- en lig houding, o.a. wisselligging;
Inzet AD matras
AD kussen
Hielbeschermers
Mobiliseren
Deze slide heeft geen instructies
Hulpmiddelen bij decubitus preventie
Deze slide heeft geen instructies
Veranderingen ter preventie;
Rolstoelen kantelen
's middags met middagrust
Energie en eiwit verreikt
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
richtlijnen
https://www.venvn.nl/media/adujx1ja/20210224-richtlijn-decubitus.pdf
Deze slide heeft geen instructies
Evaluatie leerstof
Zijn er vragen?
Quiz over stof
Deze slide heeft geen instructies
Als ...... net zo blijven eten als voorheen, is er grote kans op overgewicht.
Jong Volwassenen
Ouderen
Jongeren
Deze slide heeft geen instructies
Ondervoeding is soms minder zichtbaar dan overgewicht.
Juist
Onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Deze doelgroep heeft meer vocht nodig dan andere leeftijdsgroepen.
Jongeren
Ouderen
Deze slide heeft geen instructies
Koolhydraten en vetten leveren energie
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Eiwitten zijn bouwstoffen
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Eiwitten zijn altijd dierlijk
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Voedingsvezels zitten in
fruit en groente
volkorenbrood
peulvruchten
alle antwoorden zijn juist
Deze slide heeft geen instructies
Door het bepalen van de BMI kan je vroegtijdige ondervoeding opsporen.
Juist
Onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Welke voedingsmiddelen een mens nodig heeft, hangt af van de...
BMI
Gewicht
Lengte
Levensfasen
Deze slide heeft geen instructies
omdat ouderen niet groeien komen ze niet snel voedingstoffen te kort
waar
niet waar
Deze slide heeft geen instructies
omdat ze minder eten hebben ze geen last van overgewicht
waar
niet waar
Deze slide heeft geen instructies
als ze veel vetten eten zitten ze sneller vol, en eten dan te weinig
waar
niet waar
Deze slide heeft geen instructies
ouderen kunnen beter niet teveel suikers en vetten gebruiken
waar
niet waar
Deze slide heeft geen instructies
welke van de onderstaande is een gezonde voeding?
water, fruit, groente, frisdrank en pizza
water, ei, melk, brood, fruit en pizza
water, peer, mayonaise, appel, banaan en perzik
aardappels, broccoli, kip, water en ei
Deze slide heeft geen instructies
Lichaamsbeweging en vezelrijke voeding hebben GEEN invloed op het krijgen van obstipatie
juist
onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Ondervoeding komt alleen bij ouderen voor
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Verwerkingsopdracht
Maak een verpleegplan over een oudere zorgvrager waar een hulpvraag is met betrekking tot voeding/ decubitus
Wat staat er in:
Probleem (PES)
Doel (smart)
Interventies
Evaluatie (tijd en punten)
(Presenteer verpleegplan in volgende les)
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting
Vragen??
Doel??
Aan het einde van deze les kan ik in eigen woorden minimaal 3 problemen met betrekking tot voeding die kunnen ontstaan bij kwetsbare ouderen beschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Bronnen
Voedingscentrum.nl
zorg voor beter.nl
Deze slide heeft geen instructies