Schrijfdossier: les 1. Betogende tekst

Schrijfdossier:


  • betoog

  • zakelijke brief

  • artikel



Vandaag:


Betoog

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 3

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Schrijfdossier:


  • betoog

  • zakelijke brief

  • artikel



Vandaag:


Betoog

Tijdens deze les

Herhalen functies van inleiding en slot.

We bespreken wat een goede titel is.

Je leert:

  • een betoog te schrijven volgens de geldende regels

Bedenk 1 argument voor en argument tegen deze stelling, schrijf deze op.

De uniformplicht moet opnieuw ingevoerd worden voor middelbare school leerlingen in Nederland.

Het schrijven van een betoog 

  1. DOEL: lezers overtuigen van jouw standpunt

  2. HOOFDGEDACHTE: jouw standpunt

  3. Feitelijke informatie gebruiken om argumenten te onderbouwen of tegenargumenten te weerleggen             (Gebruik van goede bronnen).

  4. Goede opbouw: Inleiding -kern - slot

Betoogstructuur

Titel (Variatie op jouw stelling, mag nooit een vraag zijn!)

Inleiding :

alinea 1: aandacht trekken lezer + onderwerp introduceren (5W-vragen) + stelling formuleren


Middenstuk:

alinea 2: argument (je sterkste argument)

alinea 3: tegenargument + weerlegging

alinea 4:  argument 


Slot:

alinea 4: samenvatting + stelling + terugkoppeling inleiding + goede laatste zin

In de inleiding van je betoog wordt je standpunt duidelijk.

A

Juist

B

Onjuist

C


D


De titel

Vorm van de titel:

  • Beginnen met een hoofdletter

  • gebruik nooit een punt.

  • kort en krachtig.

  • kan: onderwerp, persoonsvorm en lijdend voorwerp bevatten

  • Voorbeeld: Man bijt hond


Inhoud van de titel:

Eerste waar oog op valt, speelt grote rol bij beslissing: wel of niet lezen

dus spelen een grote rol bij de beslissing een tekst te lezen, of niet.


De titel van een tekst moet:

  • nieuwsgierig maken

  • uitnodigen om verder te lezen.

  • eerste woorden moeten vragen oproepen

  • het onderbewuste prikkelen moet allesomvattend zijn

  • de inhoud goed beschrijven.

Opbouw: Inleiding

Functies van de inleiding

De inleiding is allereerst bedoeld om de aandacht van de lezer te trekken. Houd rekening met je publiek!

Daarnaast kun je bij een betoog:

  • je standpunt verwoorden

  • het onderwerp introduceren

  • de aanleiding noemen

  • een anekdote, persoonlijke ervaring of vergelijking verwerken

Voorbeeld inleiding

alinea 1:

Gefrituurde sprinkhanen, gebakken kevers en gedroogde maden: het zijn geen bijzonderheden op de vele markten in Aziatische landen. Voor tachtig procent van de bevolking zijn gefrituurde wespen en andere insecten lekkernijen. In Nederland is dit eerder een uitzondering dan gewoonte. Wij trekken al snel vieze gezichten bij de gedachte om insecten te eten. Toch moet er een oplossing worden bedacht voor de vleesindustrie. Insecten vormen een prima alternatief voor vlees.

Opbouw: Middenstuk

Voorbeeld middenstuk

alinea 3:

Ten tweede [argument 2] + onderbouwing

Andere opsommingssignaalwoorden: daarnaast, ook, vervolgens, ten derde, tot slot, en, verder, bovendien, daarnaast, een ander argument, zowel, er is nog een reden


Waar moet je op letten:

  1.  Maak gebruik van signaalwoorden.

  2.  Verwijs in de tekst naar bronnen.


Op blz. 288 t/m 291 vind je: Stappenplan betoog schrijven en documenteren.

Op blz. 291 staat ook: Hoe je bronnen moet vermelden!!!

Bronnen verwerken

Een voorbeeld van een alinea uit het middenstuk van een tekst waarin naar bronnen wordt verwezen.

Voorbeeld middenstuk

alinea 2:

Ten eerste is het eten van insecten een stuk beter voor het milieu, aldus hoogleraren Marcel Dicke en Arnold van Huis. Voor de productie van eetbaar insectenvlees is namelijk twaalf keer minder voer en grond nodig dan voor de traditionele vleesproductie. Ook worden er bij de productie van insectenvlees honderd keer minder broeikasgassen uitgestoten dan bij de productie van rund- of varkensvlees. Dit komt uit het onderzoek van de Consumentenbond naar voren.

Opbouw: Slot

Functies van het slot

Het slot van een betoog bevat:

  • een samenvatting of een conclusie;

  • de herhaling van je standpunt, hiermee verwijs je terug naar je inleiding;

  • een pakkende slotzin, de zogenaamde "uitsmijter": een mooie zin die voor de lezer op een verrassende manier samenvat wat jouw standpunt is of waarom jouw mening zo goed is.

  • Denk ook aan het gebruik van signaalwoorden!

Voorbeeld slot

Alinea 5:

Kortom, insecten vormen een prima alternatief voor vlees, omdat het beter is voor het milieu. Hopelijk zetten veel Nederlanders de stap van "griezelig" naar "uitdagend", zodat er in de zomer geen worstjes maar sprinkhanen op de barbecue liggen.

Ik heb nu alle informatie (en weet waar ik het kan vinden) om de opdrachten van het betoog te kunnen maken.

Aan de slag

Maken opdrachten onderdeel schrijven blz. 175


Opdrachten 1, 2 en 4


= huiswerk voor donderdag 10 september

Controle

Je maakt de sleepvraag op de volgende slide, waarbij de vraag is:

Welk functiewoord past bij de inleiding, de kern of het slot?

inleiding

kern

slot

aanleiding

stelling

anekdote

conclusie

samenvatting

uitwerking

argument

constatering

afweging

aanbeveling

oorzaken

gevolgen

Wat is het verschil tussen signaalwoorden en verwijswoorden?

Een argumentenstructuur is als volgt opgebouwd:

A

Welk onderwerp ga je behandelen? Wat zijn de voordelen en nadelen? Wat is de conclusie?

B

Wat is het onderwerp? Welke aspecten van het onderwerp bespreek je? Wat is, samengevat, het belangrijkste.

C

Standpunt argumenten voor en argumenten tegen met weerlegging conclusie

D

Welke vraag staat centraal? Welke antwoorden zijn er op de vraag? Wat is je conclusie of samenvatting?

Toen ik 's morgens de deur uitging, zag ik dat er voor het gebouw van de peuterspeelzaal al een hele rij met mensen stond en ik dacht: die mensen hebben allemaal een mening. Een overtuiging. Een partij. En ik? Ik heb niks en ik hoor nergens bij. Ik ben een zwevende kiezer.

A

Dit tekstgedeelte is een beschrijving.

B

Dit tekstgedeelte is een aanleiding.

C

Dit tekstgedeelte is een voorbeeld.

D

Dit tekstgedeelte is een conclusie.

Maar op welke partij stem je als alle partijen op elkaar lijken? Als iedere partijleider - min of meer - hetzelfde zegt? En toch doet alsof dat niet zo is. Kies je dan voor degene die het hardst schreeuwt? Of sluit je je aan bij de partij van de persoon die je het aardigst lijkt? Of het grappigst?

A

Dit tekstgedeelte is een argument.

B

Dit tekstgedeelte is een tegenstelling.

C

Dit tekstgedeelte is een probleemstelling.

D

Dit tekstgedeelte is een oplossing.

Uiteindelijk besloot ik dat ook ik niet kon achterblijven. Vijf minuten voor het sluiten van de stembus stapte ik moedig het stemlokaal binnen. De oververmoeide vrijwilliger gaf me een stembiljet en even laten koos ik partij. Ik had me in geen dagen zo licht gevoeld. Ik was eindelijk geen zwever meer.

A

Dit tekstgedeelte is een uitleg.

B

Dit tekstgedeelte is een oorzaak.

C

Dit tekstgedeelte is een toelichting.

D

Dit tekstgedeelte is een conclusie.

Aan de slag

Opdracht 11 en 12 van blz 203

Klaar? Begin met schrijven