cross

1.3 Geen vaste woonplaats

Jagers en boeren
1.3 Geen vaste woonplaats
1 / 19
volgende
Slide 1: Tekstslide
Geschiedenishavo, vwoLeerjaar 1

In deze les zitten 19 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 2 videos.

time-iconLesduur is: 50 min

Onderdelen in deze les

Jagers en boeren
1.3 Geen vaste woonplaats

Slide 1 - Tekstslide

De tijd van jagers en boeren
tot 3000 v.Chr.

Slide 2 - Tekstslide

Leerdoel


Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen op welke manier de eerste mensen leefden.

10 minuten zelfstandig, in stilte, werken.


- lezen § 1.3 Geen vaste woonplaats

- maken opdr. 2-3-5-7


timer
10:00

Slide 3 - Tekstslide

Herhaling
Op welke twee manieren kan ons bestaan verklaard worden?

Slide 4 - Open vraag

Herhaling
Waardoor ontstonden culturele en etnische verschillen tussen mensen?

Slide 5 - Open vraag

Dierenhuiden
Dieren werden niet alleen gedood voor het vlees. Ook andere delen van de dieren werden gebruikt, zoals de botten en de huiden. De huiden werden eerst schoongemaakt met krabbers van vuursteen. Daarna werden ze in de zon gelegd om te drogen. Uiteindelijk werd er kleding en tentdoek van gemaakt.
Tenten 
Hier zie je een kamp van jager-verzamelaars. Jager-verzamelaars woonden in tenten, omdat ze altijd maar tijdelijk op een plek verbleven. Was er in de omgeving van hun kamp geen voedsel meer te vinden, dan braken ze hun tenten af en trokken ze verder. 

Rendierjagers 
Deze mannen komen terug van het de jacht. Ze hebben net een rendier gedood. Jager-verzamelaars wisten precies waar ze in elk jaargetijde moesten zijn voor hun voedsel. Als de rendieren in het najaar naar het zuiden trokken, dan zetten de jager-verzamelaars hun kampen op langs de route.
Vuur
Voor jager-verzamelaars was vuur erg belangrijk. Ze gebruikten vuur het hele jaar om hun eten op te koken, om werktuigen mee te maken en om bij samen te komen. Vaak was één vuur het middelpunt van het kamp. Daar kwam de hele groep jager-verzamelaars bij elkaar.
Middel van bestaan
Deze jager-verzamelaar heeft net vis gevangen in de beek. Vissen was in de prehistorie een belangrijke manier om aan voedsel te komen, net als jagen. Mensen joegen op dieren, zoals herten en zwijnen. Ook leefden de jager-verzamelaars van wat ze verder in de natuur konden vinden, zoals noten en vruchten.
Met een boomstamkano
Hier zie je twee mensen met een boomstamkano. Ze duwen hem in het water. De kano is gemaakt van een uitgeholde boomstam. Dit was een heel karwei, maar het was zeker de moeite waard. Varend over de beek konden jager-verzamelaars voedsel verzamelen in een veel groter gebied dan te voet. 

Slide 6 - Tekstslide

Lees 'na de laatste ijstijd' op blz. 14
Maak de juiste koppels.
Eind van de ijstijd
Oorzaak
Gevolg
Waardoor iets gebeurt
Iets wat door iets anders gebeurt
Stijging van de temperatuur
Er ontstaan vlaktes van gras en lage struiken

Slide 7 - Sleepvraag

15.000 v. Chr.
  • Laatste stuk van de laatste IJstijd

  • Nederland was voor een groot deel toendra: gras, mos en lage struiken

  • Wilde dieren: mammoeten, wolven, paarden en rendieren

  • Er woonden ongeveer 1000 mensen in Nederland

Slide 8 - Tekstslide

Slide 9 - Tekstslide

A Op zoek naar voedsel

Rond 9000 v. Chr. leven mensen als nomaden in de oerbossen in groepen van 20 tot 30 personen.

Het belangrijkste middel van bestaan was:

  • jagen, vissen en voedsel verzamelen

Omstreeks 10.000 v.C. eindigde in Nederland de ijstijd

  • oorzaak: verandering van klimaat
  • gevolg: ijs smelt en plantengroei werd mogelijk

--> samenleving van jagers- verzamelaars ontstaat

Slide 10 - Tekstslide

Jager-verzamelaars
  • Leven in kleine groepen (ongeveer 30-50 mensen)
  • Geen vaste woonplaats: nomaden
  • -->Trekken achter hun eten aan
  • Eenvoudige woningen: hutten/grotten

  • Weinig bezit

Slide 11 - Tekstslide

Video
Jagers-verzamelaars in de steentijd - 2.30

Slide 12 - Tekstslide

Slide 13 - Video

Lees 'bronnen van onze kennis' blz. 14-15
Op welke drie manieren hebben wij kennis over jagers-verzamelaars verkregen?

Slide 14 - Open vraag

prehistorie / historie
Prehistorie (pre = voor, historie = geschiedenis) Dit is het moment voordat men kon schrijven --> archeoloog.

Historie: De periode nadat mensen konden schrijven  --> historicus

Geschiedenis kijkt alleen naar historie
Het spijkerschrift, ontwikkeld tussen 3300 en 2900 voor Christus ten zuiden van Mesopotamië (huidig Irak).

Slide 15 - Tekstslide

Geschreven bronnen 
Ongeschreven bronnen
Versleep de afbeeldingen naar de juiste box.

Slide 16 - Sleepvraag

Video
Ötzi de Ijsmummie - 14 minuten

Slide 17 - Tekstslide

Slide 18 - Video

Leerdoel


Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen op welke manier de eerste mensen leefden.

Aan de slag!


- lezen § 1.3 Geen vaste woonplaats

- maken opdr. 2-3-5-7

- Schematische samenvatting maken van §1.3

Slide 19 - Tekstslide