10.2 Zenuwcellen en zenuwen

• Biologie
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 1

Verwachtingen vandaag!

• Mijn boek ligt open op paragraaf: 10.1 blz. 107 (huiswerkcontrole) 
• Ik heb alleen de benodigde spullen op tafel: Boek en etui
• Als ik wat wil zeggen steek ik mijn hand op 
• Als de docent praat ben ik stil
• Ik respecteer een ander en zijn eigendommen

Leerdoelen herhalen

• Je kunt de delen en de functies van het zenuwstelsel noemen.

10.2 zenuwcellen en zenuwen

Thema 10 regelingen

Leerdoelen 10.2

• Je kunt in een afbeelding van een zenuwcel de delen benoemen.
• Je kunt drie typen zenuwcellen noemen met hun functies en kenmerken.
• Je kunt omschrijven wat een zenuw is en je kunt drie typen zenuwen noemen met hun kenmerken.

Impulsen

• Voordat je ook maar één vinger kunt bewegen, moeten je hersenen eerst impulsen naar de juiste spieren sturen.
• Dat gaat vaak met een snelheid van meer dan 200 km/uur.
• Daardoor kun je heel snel reageren.
•  Impulsen verplaatsen zich door het zenuwstelsel via zenuwcellen.
• Het zenuwstelsel bestaat uit miljoenen zenuwcellen.
• Elke zenuwcel heeft een cellichaam met daarin de celkern. 
• Aan het cellichaam zitten één of meer uitlopers.
• De impulsen verplaatsen zich langs de uitlopers.
• Deze kunnen meer dan een meter lang zijn.

Typen zenuwcellen

Er zijn drie typen zenuwcellen:

• Gevoelszenuwcellen
• Bewegingszenuwcellen
• Schakelcellen

Gevoelszenuwcellen

• Gevoelszenuwcellen geleiden impulsen van zintuigen naar het centrale zenuwstel.
• De cellichamen van gevoelszenuwcellen liggen vlak bij het centrale zenuwstelsel.
• Een gevoelszenuwcel heeft één lange uitloper die impulsen naar het cellichaam toe geleidt.
• De andere uitloper geleidt impulsen van het cellichaam naar het centrale zenuwstelsel.

Bewegingszenuwcellen

• Bewegingszenuwcellen geleiden impulsen van het centrale zenuwstelsel naar spieren of klieren.
• De cellichamen van bewegingszenuwcellen liggen in het centrale zenuwstelsel.
• Een bewegingszenuwcel heeft één lange uitloper die impulsen van het cellichaam naar spieren of klieren geleidt.
• Het cellichaam heeft veel vertakkingen zodat bewegingszenuwcel contact kan hebben met verschillende schakelcellen.

Schakelcellen

• Schakelcellen geleiden impulsen binnen het centrale zenuwstelsel.
• Schakelcellen verbinden zenuwcellen met elkaar.
• Ze verbinden elkaar onderling, maar ook de uitlopers van gevoelszenuwcellen met de uitlopers van bewegingszenuwcellen.
• Schakelcellen liggen in hun geheel in het centrale zenuwstelsel.

Zenuwen

• In werkelijkheid wordt nooit één impuls via één uitloper naar het centrale zenuwstelsel of naar een spier of klier geleid.
• De uitlopers liggen in een zenuw met duizenden uitlopers bij elkaar.
• Om elke uitloper in een zenuw ligt een dun, isolerend laagje. Dat laagje scheidt de uitlopers van elkaar.
• Zo kunnen impulsen niet overspringen van de ene uitloper naar een andere uitloper.
• Om een zenuw ligt een stevige laag bindweefsel. Dit bindweefsel zorgt voor bescherming van de zenuw. 

Type zenuwen

Er zijn drie typen zenuwen:

• Gevoelszenuw: bevat alleen uitlopers van gevoelszenuwcellen. Geleidt impulsen van de zintuigcellen naar het centrale zenuwstelsel.
• Bewegingszenuw: Bevat alleen uitlopers van bewegingszenuwcellen. Geleidt impulsen van het centrale zenuwstelsel naar de zintuigcellen.
• Gemengde zenuw: Bevat uitlopers van gevoelszenuwcellen en uitlopers van bewegingszenuwcellen. De meeste zenuwen in je lichaam zijn gemengde zenuwen.

Hoe lopen impulsen

• Impulsen van je romp en ledematen lopen via je ruggenmerg naar je hersenen. Spieren en klieren in je romp en ledematen ontvangen impulsen vanuit je hersenen via je ruggenmerg.
• De zenuwen die impulsen geleiden van je hoofd en hals komen bij de hersenstam aan.
• Ook de impulsen naar spieren en klieren in je hoofd en hals verlopen via de hersenstam. 
• De impulsen van en naar je hoofd en hals verlopen dus niet via je ruggenmerg. 

Aan het werk!

Maken opdrachten 10.2: 1, 2, 3, 5, 6 en 7

Klaar?

Laten checken bij docent, bij goedkeuring nakijken.

Klaar?  Werk laten zien aan docent.

Veel fout? -> Maken test jezelf 10.2

Veel goed? -> Maken 8+ online extra 

 

Leerdoelen herhalen

• Je kunt in een afbeelding van een zenuwcel de delen benoemen.
  
• Je kunt drie typen zenuwcellen noemen met hun functies en kenmerken.
  
• Je kunt omschrijven wat een zenuw is en je kunt drie typen zenuwen noemen met hun kenmerken.