Thema 1 Organen en Cellen Basisstof 6 Meiose

Meiose

1 / 12
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 12 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Meiose

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan beschrijven hoe geslachtschromosomen het geslacht van een mens bepalen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is meiose?

Meiose is een speciale celdeling waarbij geslachtscellen ontstaan.


Door meiose krijgt een geslachtscel de helft van het gewone aantal chromosomen.


Bij de mens bevat een geslachtscel daarom 23 chromosomen.

Leg kort het verschil met mitose uit als voorkennis: lichaamscellen hebben 46 chromosomen, geslachtscellen 23. De focus van deze les ligt daarna op de geslachtschromosomen.

Deze slide heeft geen instructies

23 chromosomen in een geslachtscel

In een menselijke geslachtscel zitten:

  • 22 gewone chromosomen

  • 1 geslachtschromosoom


Dat ene geslachtschromosoom is belangrijk voor het geslacht van het kind.

Deze slide heeft geen instructies

Geslachtschromosomen

De geslachtschromosomen bepalen of iemand biologisch man of vrouw is.


Bij mensen gaat het om de chromosomen X en Y.


De combinatie van deze chromosomen verschilt bij mannen en vrouwen.

Deze slide heeft geen instructies

Man en vrouw vergeleken

  • In een lichaamscel: XY

  • Twee ongelijke geslachtschromosomen

  • In een zaadcel: X of Y

Vrouw

Man

  • In een lichaamscel: XX

  • Twee gelijke geslachtschromosomen

  • In een eicel: altijd X

Benadruk dat het hier gaat om lichaamscellen versus geslachtscellen. Dat onderscheid voorkomt verwarring over waarom een man XY heeft, maar één zaadcel slechts X of Y.

Wat levert meiose op?

Door meiose ontstaan geslachtscellen met maar één geslachtschromosoom.


  • Een eicel bevat altijd een X-chromosoom

  • Een zaadcel bevat een X-chromosoom of een Y-chromosoom


Daardoor kunnen bij de bevruchting verschillende combinaties ontstaan.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer wordt het geslacht bepaald?

Het geslacht van een mens wordt bepaald op het moment van bevruchting.


Een eicel levert altijd een X-chromosoom.


De zaadcel levert een X-chromosoom of een Y-chromosoom en bepaalt daardoor het geslacht.

Noem expliciet dat niet de moeder, maar de zaadcel bepaalt of de combinatie XX of XY wordt.

Overzicht van de bepaling

eicel met X + zaadcel met X → XX → meisje


eicel met X + zaadcel met Y → XY → jongen


De zaadcel bepaalt dus het geslacht.

Gebruik deze slide als samenvattend mechanisme: eerst meiose, dan geslachtscellen, dan bevruchting, dan XX of XY.

Deze slide heeft geen instructies