Meiose
Meiose
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan beschrijven hoe geslachtschromosomen het geslacht van een mens bepalen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is meiose?
Meiose is een speciale celdeling waarbij geslachtscellen ontstaan.
Door meiose krijgt een geslachtscel de helft van het gewone aantal chromosomen.
Bij de mens bevat een geslachtscel daarom 23 chromosomen.
Leg kort het verschil met mitose uit als voorkennis: lichaamscellen hebben 46 chromosomen, geslachtscellen 23. De focus van deze les ligt daarna op de geslachtschromosomen.
Deze slide heeft geen instructies
23 chromosomen in een geslachtscel
In een menselijke geslachtscel zitten:
22 gewone chromosomen
1 geslachtschromosoom
Dat ene geslachtschromosoom is belangrijk voor het geslacht van het kind.
Deze slide heeft geen instructies
Geslachtschromosomen
De geslachtschromosomen bepalen of iemand biologisch man of vrouw is.
Bij mensen gaat het om de chromosomen X en Y.
De combinatie van deze chromosomen verschilt bij mannen en vrouwen.
Deze slide heeft geen instructies
Man en vrouw vergeleken
In een lichaamscel: XY
Twee ongelijke geslachtschromosomen
In een zaadcel: X of Y
Vrouw
Man
In een lichaamscel: XX
Twee gelijke geslachtschromosomen
In een eicel: altijd X
Benadruk dat het hier gaat om lichaamscellen versus geslachtscellen. Dat onderscheid voorkomt verwarring over waarom een man XY heeft, maar één zaadcel slechts X of Y.
Wat levert meiose op?
Door meiose ontstaan geslachtscellen met maar één geslachtschromosoom.
Een eicel bevat altijd een X-chromosoom
Een zaadcel bevat een X-chromosoom of een Y-chromosoom
Daardoor kunnen bij de bevruchting verschillende combinaties ontstaan.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer wordt het geslacht bepaald?
Het geslacht van een mens wordt bepaald op het moment van bevruchting.
Een eicel levert altijd een X-chromosoom.
De zaadcel levert een X-chromosoom of een Y-chromosoom en bepaalt daardoor het geslacht.
Noem expliciet dat niet de moeder, maar de zaadcel bepaalt of de combinatie XX of XY wordt.
Overzicht van de bepaling
eicel met X + zaadcel met X → XX → meisje
eicel met X + zaadcel met Y → XY → jongen
De zaadcel bepaalt dus het geslacht.
Gebruik deze slide als samenvattend mechanisme: eerst meiose, dan geslachtscellen, dan bevruchting, dan XX of XY.
Deze slide heeft geen instructies