Les 2 Voersamenstelling
Naam auteur
Datum
Terugblik vorige week
Welke weg legt het voer binnen het varken af?
Welke verschillende verteringsenzymen zijn er en voor welke voedingstoffen worden deze gebruikt?
Leerdoelen
Je weet welke verschillende voedingsstoffen er in varkensvoeding zitten
Je weet waarom een varken voedingsstoffen nodig heeft
Je weet hoe en waarom er gebruik wordt gemaakt van de Weende analyse
Je weet welke waarom in biggenvoer goed verteerbare eiwitbronnen worden gebruikt
Je weet hoe de energiestroom in een varken verloopt (van bruto naar netto energie)
Je weet wat aminozuren zijn en wat het verschil is tussen essentiële en niet essentiële
Je weet het verschil tussen mirco –en marco mineralen
Startopdracht
Maak nu klassikaal een groot woordweb met alle woorden
Voer
Nutriënten en grondstoffen in voeders voor varkens
Waarom heeft een varken voedingstoffen nodig?
Onderhoud
Groei
Melkproductie
Welke verschillende voedingstoffen zijn er?
Energie (koolhydraten)
Eiwitten (aminozuren)
Vitamines
Mineralen
De weende analyse
De voerleverancier gaat bij het maken van mengvoeders of rantsoenen op zoek naar de goedkoopste combinatie van grondstoffen (binnen de randvoorwaarden)
De nutriëntensamenstelling van voer kan weergegeven worden met behulp van de weende analyse
De grondstoffen
Varkensvoer bestaat vooral voor meer dan de helft uit de zetmeelrijke grondstoffen granen en graanbijproducten.
Welke grondstoffen leveren eiwit in varkensvoeders?
Sojaschroot
Raapzaadschroot
Zonnebloemzaadschroot
De grondstoffen
In biggenvoeders worden vooral goed verteerbare eiwitbronnen gebruikt zoals, melkproducten, aardappeleiwit, vismeel, dierenmeel (kip).
Waarom zou dit zo zijn?
Plantaardige of dierlijke vetten zijn in alle varkensvoeders belangrijke energieleverancier.
Energie
Waarvoor heeft een varken energie nodig?
Onderhoudsprocessen (in stand houden lichaamstemperatuur, ademhaling en bloedsomloop)
Groei
Melkproductie
Energie wordt in varkensvoer geleverd door vet, eiwit, zetmeel en suiker
Energie
De meeste vetzuren kan een varken zelf maken, maar sommige essentiële niet. Deze moeten in het voer zitten.
Bijvoorbeeld: linolzuur en linoleenzuur.
Een tekort geeft gebreksverschijnselen zoals:
Verminderde productie
Verminderde vruchtbaarheid
Huidafwijkingen
Varken slaat vet in het lichaam op en kan deze bij energietekort ook weer gebruiken, bijv. bij melkproductie
Energie uit voer
Een deel van de energie uit voer gaat verloren
Bruto energie = Alle energie in een product
Deel OS wordt niet verteerd
Verteringscoëfficiënt = het percentage van een opgenomen voederbestandsdeel dat niet in de mest teruggevonden wordt
Bruto energie 100%
Mest 33%
Pensgas en urine 10%
Warmteverlies 23%
---------- -
Netto energie 34%
Energiewaardering
In Nederland worden varkensvoeders samengesteld op basis van de netto energie-inhoud van de grondstoffen, waarvoor het begrip energiewaarde (EW) wordt gebruikt.
Één EW komt overeen met 8,8 MJ (Megajoule)
Iedere diercategorie een eigen EW i.v.m. verteerbaarheid
EW-Zeug (E-Dracht, E-Lacto)
EW-Big
Voerleveranciers aangesloten bij voederwaarde.nl
https://www.voederwaarde.nl/index.php/uitgangspunten
Eiwitten - Aminozuren
Eiwit is nodig voor het onderhoud, de productie en de groei. Niet enkel de spieren worden opgebouwd uit eiwitten, maar ook o.a. de melk, het sperma en de afweerstoffen tegen infecties.
Eiwitten zijn opgebouwd uit aminozuren. Eiwitten zijn eigenlijk lange keten aminozuren.
Door het verteringproces van de herkauwer heeft een koe de mogelijkheid om zelf aminozuren aan te maken. Varkens en kippen hebben deze mogelijkheid niet, daarom is het bij deze driegroepen belangrijk om via het voer aminozuren aan te bieden.
Er zijn ongeveer 20 verschillende aminozuren, deze aminozuren kunnen worden opgesplitst in essentiële en niet essentiële aminozuren. De belangrijkste aminozuren zijn lysine, methionine en cystine.
Mineralen en spoorelementen
In varkensvoeding zitten veel mineralen, sommige hiervan vervullen belangrijke functies in levensprocessen.
Een mineraal is essentieel indien een tekort ervan in het voer resulteert in gebreksverschijnselen
Marco- en mircoelementen
Belangrijk mineraal voor varkens? TIP: denk aan zeugen in de kraamstal, wat moeten zij produceren?
Voorbeeld: Calsium/fosfor botopbouw en gebit, energiestofwisseling, melkproductie
Vitamines
Vitamines zijn organische verbindingen die noodzakelijk zijn voor allerlei levensprocessen.
Vetoplosbare vit. & wateroplosbare vit.
Vetoplosbare vitamines worden opgeslagen in de lever hoeven niet enkele dag verstrekt te worden
Wateroplobare vitamines worden niet opgeslagen wel iedere dag verstrekken
Aan de slag…
Its Learning 2VARK Les 2 opdrachten
Volgende week: Voeding biggen