HAVO: 2.4 - Rechtsspraak (1)

• newEditor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo lwoo, havo
• Leerjaar 4

Maatschappijleer

2.4 rechtspraak en straffen

Alles wat voorafgaat aan de rechtzaak

Vandaag:

1. Stof 2.4

2. Opdracht voor volgende les

Noem zo veel mogelijk opsporingsbevoegdheden van de politie.

Leg in je eigen woorden uit wat de rol van de Officier van Justitie is in de opsporing?

Leerdoelen

• Ik kan uitleggen welke functies straffen hebben.

• Ik kan de verschillende soorten straffen benoemen.

• Ik kan uitleggen wat het verschil is tussen hoofdstraffen, bijkomende straffen en voorwaardelijke straffen.

• Ik kan uitleggen wat het verschil tussen een hoger beroep en een cassatie is.

Waarom straffen we?

Waarom straffen we?

• Wraak en vergelding

• Afschrikking

• Voorkomen van eigenrichting (voor eigen rechter spelen)

• Resocialisatie (heropvoeding)

• Beveiliging van de samenleving

Hoofdstraffen

• Vrijheidsstraf (naar de gevangenis)

• Taakstraf: werkstraf of gedragstraining (alleen bij jongeren).

• Geldboete

Bijkomende straf

• altijd in combinatie met een hoofdstraf. Bijvoorbeeld:

• Intrekking van het rijbewijs

• Beroepsverbod

Voorwaardelijke straf

• Een straf kan (gedeeltelijk) voorwaardelijk worden opgelegd.

• Hier geldt altijd een proeftijd (Meestal 1-2 jaar)

  • De straf wordt alleen uitgevoerd als de veroordeelde binnen de proeftijd opnieuw in de fout gaat.

• Welke straf legt de rechter haar uiteindelijk op?

• Wat gebeurt er als de vrouw binnen een jaar weer een strafbaar feit pleegt?

3

minute

00

second

add30s

Strafrechtelijke maatregelen

• Schadevergoeding aan het slachtoffer

• Terbeschikkingstelling (TBS)

Terbeschikkingstelling (TBS)

• Geen straf maar een maatregel

  • Tbs is er voor de veiligheid van de samenleving. De behandeling richt zich erop de patiënt weer zo goed mogelijk in de samenleving te laten terugkeren, om zo de kans op herhaling te verminderen.

• Alleen in Nederland

• Bij verminderde toerekeningsvatbaarheid

• Onderzoek in het Pieter Baan Centrum

• Eerst gevangenisstraf uitzitten, daarna pas naar TBS kliniek

• Onbepaalde tijd (vaak maximaal 6 jaar)

En wat als je het niet eens bent met de uitspraak van de rechter?

Eerst in hoger beroep bij het gerechtshof

• Een hogere rechter (van het gerechtshof of een ander bijzonder college) beoordeelt een zaak opnieuw die eerder door een lagere rechter is behandeld. 

En wat als je het niet eens bent met de uitspraak van de rechter?

Daarna kan je nog in cassatie gaan.

• In cassatie gaan is in beroep gaan bij de Hoge Raad tegen een beslissing van een lagere rechter.

• De Hoge Raad kijkt niet meer inhoudelijk naar feiten en bewijs. Ze kijken alleen of het recht juist is toegepast.

  
  

Zet op de goede volgorde

1

Gerechtshof

2

Politierechter/meervoudige kamer

3

Hoge Raad

Strafrecht voor jongeren

• Niet strafbaar: daders jonger dan 12 jaar

• Jeugdstrafrecht: daders van 12 t/m 17 jaar; bij lichte misdrijven volgen taakstraffen, bij zwaardere de kinderrechter

• Adolescentenstrafrecht: daders tussen 16 en 23 jaar. De rechter kan kiezen tussen jeugd- en volwassenenstrafrecht

Ga naar Malmberg opdrachten hoofdstuk 2.5

(rechtspraak en straffen)

Maak opdracht 1/m 5.

Laat je antwoord(en) bij mij checken als je klaar bent.

Klaar? Lees 2.5 in je boek Conflicten oplossen.

Voordelen voor de verdachte

Voordelen voor de samenleving

Adolescentenstrafrecht

Welke van deze stellingen zijn waar?

A

Een bijkomende straf moet altijd in combinatie zijn met een hoofdstraf.

B

Bij een voorwaardelijke straf hoort altijd een proeftijd

C

Terbeschikkingstelling is een straf

D

Als je tijdens je proeftijd weer de fout in gaat, wordt de voorwaardelijke straf alsnog opgelegd.

Leerdoel check

• Leg het verschil uit tussen hoofdstraffen, bijkomende straffen en voorwaardelijke straffen.

• Let het verschil uit tussen een hoger beroep en een cassatie is.

Eerst voor jezelf, daarna centraal.