De organisatie van de geestelijke gezondheidszorg
De organisatie van de geestelijke gezondheidszorg
Wat weet je al over de geestelijke gezondheidszorg in Nederland?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van deze les kun je de kenmerken, geschiedenis, organisatie en werkvormen binnen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) in Nederland beschrijven.
Wat is psychiatrie?
De psychiatrie houdt zich bezig met de diagnose en behandeling van mensen met psychische aandoeningen. Het doel is om het herstelproces te bevorderen. Psychiatrie is een medisch specialisme waarin wetenschappelijk onderzoek centraal staat.
Het classificatiesysteem DSM-5
De DSM-5 beschrijft nauwkeurig welke psychiatrische stoornissen er zijn en met welke verschijnselen die samengaan. Het is een belangrijk hulpmiddel voor diagnose en behandeling.
Preventie in de psychiatrie
Binnen de psychiatrie is veel aandacht voor het voorkomen van stoornissen en het beperken van gevolgen. Ook als verpleegkundige werk je aan preventie.
Multidisciplinaire samenwerking
In de GGZ werken verschillende deskundigen samen. Denk aan psychiaters, psychologen, therapeuten, maatschappelijk werkers en verpleegkundigen. Iedere professional brengt zijn eigen expertise.
Van stigma naar begrip
Het beeld van mensen met een psychiatrische stoornis is in de loop der tijd sterk veranderd. Tegenwoordig ligt de nadruk op herstel en inclusie.
Geschiedenis van de psychiatrie
Mensen met psychiatrische aandoeningen werden vaak als bezeten of crimineel gezien. Zij kwamen in isolement of werden zelfs tentoongesteld.
Nu
Middeleeuwen
Er is meer kennis over psychische aandoeningen. Er wordt gekeken naar biologische, psychologische en sociale oorzaken en behandelingen zijn mensgericht.
Belangrijke mijlpalen
— 18e eeuw: eerste humane opvang door Dr. Pinel. — 1841: eerste psychiatrische inrichting in NL, — Na WOII: verbeterde medicatie, — Vanaf 1960: meer ambulante zorg.
Het biopsychosociale model
Tegenwoordig wordt een psychiatrisch probleem gezien als het resultaat van biologische, psychologische en sociale factoren. Deze factoren beïnvloeden elkaar.
Organisatie van de GGZ
De GGZ kent veel verschillende instellingen en zorgvormen. De zorg wordt afgestemd op de behoefte van de cliënt, bijvoorbeeld bij acute of langdurige zorg.
Soorten GGZ-zorg
Specialistische GGZ
Voor ernstige, complexe psychiatrische aandoeningen. Bevat ambulante én klinische zorg.
Basis-GGZ
Kortdurende, geprotocolleerde behandeling. Gericht op lichte tot matige problematiek. Verwijzing via huisarts.
Ambulante behandeling: FACT en IHT
FACT-teams behandelen mensen met ernstige psychische problemen thuis of in de wijk. IHT-teams bieden korte, intensieve thuisbehandeling tijdens een crisis.
Klinische zorg en langdurige opname
Als thuisbehandeling niet meer mogelijk is, kan opname plaatsvinden. Dit varieert van kortdurend tot langdurig verblijf, met focus op herstel en zelfredzaamheid.
Eerstelijnszorg: POH-GGZ
De praktijkondersteuner huisartsenzorg (POH-GGZ) biedt korte, laagdrempelige ondersteuning. Dit voorkomt verergering van klachten en verwijst zonodig door.
Belangrijk om te onthouden
GGZ wil mensen zo veel mogelijk in hun eigen omgeving laten herstellen, met betrokkenheid van familie en hulpverleners.
Samenwerking van verschillende disciplines levert betere zorg op en vergroot het herstel van de cliënt.
Herstelgericht werken
Multidisciplinaire teams
Afronding: toetsen en certificaat
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.