H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

De koloniale relatie Indonesië - Nederland



Geschiedenis

Klas 3M

LES 1

1 / 29
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo g, t, mavoLeerjaar 3

In deze les zitten 29 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

De koloniale relatie Indonesië - Nederland



Geschiedenis

Klas 3M

LES 1

Het gaat slecht met de Republiek

Begin 1800 gaat het slecht met de Republiek

  • Nederland hoorde bij Frankrijk

  • Engeland had handelsschepen verwoest

  • Engeland had Java ingenomen

  • Nederland moest meebetalen aan oorlogen Napoleon

  • Nederland zat nog met grote schulden van de VOC


H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Het gaat slecht met de Republiek

Vanaf 1815

  • Nederland een eigen staat

  • Krijgt Java terug van Engeland

  • Het gebied in Indië krijgt de naam Nederlands-Indië


Maar nog steeds geen winst:

  • Handelsvloot was verouderd

  • Concurreren met Engeland was onmogelijk

  • Indische vorsten komen in opstand

    • Gevolg: Java-oorlog die 5 jaar duurde

Prins Diponegoro voert 5 jaar oorlog met Nederland. Hier wordt hij gevangen genomen

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

1830: invoering Cultuurstelsel

Boeren met genoeg grond:

1/5 deel van de grond gebruiken om cultuurproducten te produceren voor de Nederlanders. Dit in ruil voor plantloon.


H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

1830: invoering Cultuurstelsel

Boeren met genoeg grond:

1/5 deel van de grond gebruiken om cultuurproducten te produceren voor de Nederlanders. Dit in ruil voor plantloon.


Boeren met geen of te weinig grond:

Zij moesten herendiensten doen voor de Nederlanders. 66 dagen per jaar vrijwilligers werk doen!

  • op het land werken

  • spoorweg of kanaal aanleggen

  • 8 werken in de bouw


Indische vorsten en dorpshoofden:

Zij gaven de burgers de opdrachten, verdeelden het werk en zorgden ervoor dat de producten aan de Nederlanders werd geleverd. In ruil mochten ze een deel van de producten voor zichzelf houden.







H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

1830: invoering Cultuurstelsel

Boeren met genoeg grond:

1/5 deel van de grond gebruiken om cultuurproducten te produceren voor de Nederlanders. Dit in ruil voor plantloon.


Boeren met geen of te weinig grond:

Zij moesten herendiensten doen voor de Nederlanders. 66 dagen per jaar vrijwilligers werk doen!

  • op het land werken

  • spoorweg of kanaal aanleggen

  • 8 werken in de bouw


Indische vorsten en dorpshoofden:

Zij gaven de burgers de opdrachten, verdeelden het werk en zorgden ervoor dat de producten aan de Nederlanders werd geleverd. In ruil mochten ze een deel van de producten voor zichzelf houden.

Nederlandse bestuurders:

Zij hielden toezicht, deden administratie en regelden het transport. Ook zij mochten een deel zelf houden.







H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Gevolgen van het Cultuurstelsel

Voor Nederland:

  • De exportproducten werden in Nederland duur verkocht.

  • Het geld kwam in de schatkist

  • Geld werd gebruikt voor modernisering van Nederland

    • spoorwegen

    • bruggen

    • viaducten

    • scheepsbouw

    • textielindustrie



H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Gevolgen van het Cultuurstelsel

Voor Nederlands-Indië:


Positief

  • Boeren kregen plantloon, waarmee ze producten konden kopen.

  • Zo veranderde Java van ruilhandel in een geldeconomie.

  • Fabrieken werden gebouwd

  • Nieuwe landbouwgronden werden ontgonnen

  • Wegennet werd verbeterd

  • Irrigatie van landbouwgrond werd verbeterd



H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Gevolgen van het Cultuurstelsel

Voor Nederlands-Indië:


Negatief

  • Verschil arm-rijk werd steeds groter

  • Regenten lieten meer dan 1/5 van de grond bebouwen, zodat ze nog meer konden verdienen

  • Boeren kregen er onvruchtbare grond voor terug

  • Herendiensten waren vaak veel meer dan 66 dagen

  • Weinig tijd voor het verbouwen van eigen voedsel

  • Tot leidde tot hongersnood


En dat op een van de meest vruchtbare eilanden ter wereld!



H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Denken, delen, uitwisselen

Stel, een Javaanse boer heeft een groot stuk land. Volgens de regels van het Cultuurstelsel moet hij een vijfde deel van zijn grond gebruiken voor koffie (voor de Nederlanders). In de tekst staat echter dat regenten vaak méér eisten.


Vraag: Leg uit welk direct gevolg dit had voor de voedselvoorraad van de familie van deze boer. Gebruik in je antwoord het begrip vruchtbare grond.

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Denken, delen, uitwisselen

Stel, een Javaanse boer heeft een groot stuk land. Volgens de regels van het Cultuurstelsel moet hij een vijfde deel van zijn grond gebruiken voor koffie (voor de Nederlanders). In de tekst staat echter dat regenten vaak méér eisten.


Vraag: Leg uit welk direct gevolg dit had voor de voedselvoorraad van de familie van deze boer. Gebruik in je antwoord het begrip vruchtbare grond.


Antwoord

De leerling moet toepassen dat de beste grond naar exportproducten ging, waardoor er minder én minder vruchtbare grond overbleef voor eigen rijstbouw (voedsel), wat leidde tot hongersnood.

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

De koloniale relatie Indonesië - Nederland



Geschiedenis

Klas 3M

LES 3

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Zelfstandig werken

Wat

Vul het schematisch overzicht in, gebruik je boek!

Succesvol als

opdracht klaar is

Met wie

Zelfstandig

Tijd

10 minuten

Hulp

Boek→ docent

Eerder klaar

10

minute

00

second

Ga verder met H2 opdr 14, 15, 16, 17, 18

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Het duale bestuursstelsel

1854

  • Nederland heeft dan 3 miljoen inwoners

  • Nederlands-Indië heeft er dan 30 miljoen.

Toch weten wij de baas te zijn en te blijven in dit gebied. Dit doen we door het duale bestuursstelsel.

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Johannes van Heutz
Gouverneur-Generaal Nederlands-Indië

Het duale bestuursstelsel

Johannes van Heutz
Gouverneur-Generaal Nederlands-Indië

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Het duale bestuursstelsel

Johannes van Heutz
Gouverneur-Generaal Nederlands-Indië

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Het duale bestuursstelsel

Johannes van Heutz
Gouverneur-Generaal Nederlands-Indië

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Het duale bestuursstelsel

Johannes van Heutz
Gouverneur-Generaal Nederlands-Indië

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Het duale bestuursstelsel

Johannes van Heutz
Gouverneur-Generaal Nederlands-Indië

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Het duale bestuursstelsel

Raden Adipati Aria Achmad Djajadiningrat
Regent Bantam (west-Java)

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Het duale bestuursstelsel

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Raden Adipati Aria Achmad Djajadiningrat
Regent Bantam (west-Java)

Het duale bestuursstelsel

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Raden Adipati Aria Achmad Djajadiningrat
Regent Bantam (west-Java)

Het duale bestuursstelsel

H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Raden Adipati Aria Achmad Djajadiningrat
Regent Bantam (west-Java)

Kritiek op het cultuurstelsel

  • Critici zeiden dat Nederlandse overheid alleen maar bezig was met winst maken. Keken niet om naar arme Javaanse bevolking

  • Liberale regering had kritiek op uitbuiting:

    • zij waren tegen dwangarbeid en wilden een economie van vrije arbeid


  • Tegenstand vanuit het volk kwam door het boek Max Havelaar van Multatuli.


H2 Van verlies naar winst: 1800-1870

Het cultuurstelsel werd aangepast

Door alle kritiek werd het cultuurstelsel aangepast:


  • Regenten en vorsten mochten geen extra inkomsten houden

  • Het aantal herendiensten werd verminderd

  • Nederlandse ambtenaren moesten de bevolking beschermen tegen uitbuiting door de regenten


In 1870 werd het cultuurstelsel afgeschaft.



H2 Van verlies naar winst: 1800-1870