2 havo - p2
2 havo - p2
Learning objective
Onderdelen in deze les
2 havo - p2
Learning objective
Deze slide heeft geen instructies
Docent
Deze slide heeft geen instructies
Startklaar
Op je plek zitten
Tas op de grond
Werkboek open
Meteen aan de slag!
'Wie oefent, overleeft'.
Een aardbeving kun je niet voorspellen, en een toets ook maar gedeeltelijk: je weet namelijk niet precies welke vragen op de toets komen.
Beantwoord in je schrift de vraag:
Wat is de overeenkomst tussen de Japanse rampenoefening en het oefenen met oefenvragen?
4
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Vandaag
Volgende week = cijfer bekend toetsweek
Start P2 = H2
Deze slide heeft geen instructies
Les 1
Deze slide heeft geen instructies
2.1 De vorming van de Alpen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Waar gaat dit filmpje over?
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
1. Maak - Startopdracht. Opdracht 1 en 2 (blz 40. WB)
2. Klaar? Doornemen H2.1
6
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Bespreken Startopdracht
De aarde is ongeveer 4,6 miljard jaar oud.
De Middellandse Zee wordt steeds kleiner.
Bochten in rivieren worden meanders genoemd.
Gletsjers bewegen als langzaam stromende rivieren.
Afzetting van zand en klei door de wind wordt sedimentatie genoemd.
Deze slide heeft geen instructies
Wat voor type kust is op de foto te zien?
Wie of wat heeft dit veroorzaakt?
Waarom ontstaan dit landschap juist op deze plek?
Waar in Europa is deze foto genomen?
Wanneer is deze kust ontstaan?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zat het ook alweer?
sedimentgesteenten
endogene krachten
endogene krachten
Deze slide heeft geen instructies
Aardplaten
De Alpen = plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Platentektoniek
Deze slide heeft geen instructies
Gebergtevorming B95 door endogene kracht
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak van gebergten door exogene kracht
B114 en B115
Deze slide heeft geen instructies
Onder druk en hoge temperatuur kan kalksteen in
metamorfe gesteente veranderen = marmer.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De Jura in Zwitserland: een voorbeeld van een oud gebergte.
Even dieper op ingaan..
Deze slide heeft geen instructies
Het ontstaan van de Alpen,
een prachtig: Plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Maar, wat is er dan gebeurd?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kan het dan dat die platen bewegen?
Deze slide heeft geen instructies
Platentektoniek
Deze slide heeft geen instructies
Waarom beweegt de aarde?
Deze slide heeft geen instructies
Door platentektoniek...
Bergen
Vulkanen
Aardbevingen
Deze slide heeft geen instructies
Verschil exogene en endogene krachten
Verwering
Erosie
Platentektoniek, aardbevingen
Het veranderen van de aarde van...
binnenuit
buitenaf
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
Welke type gesteentes vind je in de Alpen? Hoe kan dat?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
De grond in de Alpen was dus ooit een zeebodem!
Deze slide heeft geen instructies
Sedimentgesteente
Deze kalksteen is gevormd toen er nog een zee was, maar kan nu bovenop een berg gevonden worden
Deze slide heeft geen instructies
Deze les:
1. Waar liggen de Alpen?
2. Hoe zijn de Alpen ontstaan?
3. Hoe slijten bergen/gesteentes af?
4. Hoe zie je of een berg jong of oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Alpen
De Alpen lopen door Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Slovenie en Italie.
Deze slide heeft geen instructies
Waar liggen de Alpen?
Deze slide heeft geen instructies
Deze les:
1. Waar liggen de Alpen?
2. Hoe zijn de Alpen ontstaan?
3. Hoe slijten bergen/gesteentes af?
4. Hoe zie je of een berg jong of oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
De grond in de Alpen was dus ooit een zeebodem!
Deze slide heeft geen instructies
Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen noem je: Erosie en verwering
Deze slide heeft geen instructies
Erosie = Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen door een BEWEGING
Erosie door water:
Zeewater of rivierwater
Deze slide heeft geen instructies
Voor erosie
Na erosie
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
door rivier
Deze slide heeft geen instructies
riviererosie: horizontale erosie
Verticale erosie
Deze slide heeft geen instructies
Erosie door wind
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
door rivier (en wind)
Deze slide heeft geen instructies
Erosie en verwering
Wat was het verschil?
Verwering Erosie
Deze slide heeft geen instructies
Verschil erosie en verwering
Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen door:
EROSIE:
altijd een verplaatsing / beweging
door bijvoorbeeld:
wind, ijs/gletsjer, rivier
VERWERING:
altijd op 1 plek, geen beweging
Deze slide heeft geen instructies
Verwering = Het uiteenvallen van gesteente onder invloed van het weer en plantengroei. Op één plek.
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering
Chemische verwering
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering in de stad
Chemische verwering in de bergen
Deze slide heeft geen instructies
Biologische verwering
Deze slide heeft geen instructies
(Mechanische) verwering
Deze slide heeft geen instructies
Mechanische verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Mechanische verwering
Chemische verwering
Biologische verwering
Deze slide heeft geen instructies
weinig reliëf
veel reliëf
Deze slide heeft geen instructies
Oud/jong gebergte?
Oud/jong gebergte?
Hoe zie je welk gebergte jong en oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oud gebergte
Hoe zie je welk gebergte jong en oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Vroeger
Nu
Deze slide heeft geen instructies
Hooggebergte
Deze slide heeft geen instructies
Hooggebergte
Middelgebergte /
Heuvelland
Deze slide heeft geen instructies
30 miljoen jaar geleden: De Afrikaanse plaat duwt de sedimentgessteenten naar Europa en zo werden de Alpen tegen Europa aangeduwd. De Afrikaanse plaat schoof er zelf als laatste overheen.
Deze slide heeft geen instructies
Laagland
Heuvelland
Middelgebergte
Hooggebergte
Deze slide heeft geen instructies
Oud gebergte
Ardennen
Veel lager
Flauwe hellingen
Afgeronde toppen
Veel erosie/verwering
Jong gebergte
Alpen
Hoog
Steile hellingen
Spitse bergtoppen
Diepe dalen
Weinig erosie/verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verschil exogene en endogene krachten
Verwering
Erosie
Platentektoniek, aardbevingen
Deze slide heeft geen instructies
Exogene krachten
Verwering
mechanische verwering
chemische verwering
Erosie
water
wind
ijs
Endogene krachten
Platentectoniek
Aardbevingen
Vulkanisme
Gebergtevorming
Deze slide heeft geen instructies
Het ontstaan van de Alpen
100 miljoen jaar geleden:
tropische zee, vorming van dikke lagen dode dieren en planten = sediment gesteenten
sediment: zand, klei, veen
sedimentgesteente: door hoge druk aan elkaar gekit.
zand --> zandsteen, klei --> kleisteen (schalie), kalksteen
kenmerken: laagjes en fossielen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de verbinding?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan van de Alpen
Deze slide heeft geen instructies
80 miljoen jaar geleden
Afrikaanse plaat beweegt naar het noorden en duwt de sediment gesteenten in de tropische zee voor zich uit. De zeebodem kreukelde, plooide en brak.
Deze slide heeft geen instructies
Quizje!
herhalen/nabespreken
Deze slide heeft geen instructies
Log alvast in
bij LessonUp
Deze slide heeft geen instructies
In maximaal twee woorden. Wat is er op deze foto gebeurt?
Deze slide heeft geen instructies
Convergent
Divergent
Transform
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oud gebergte
Hoge spitse toppen
Diepe dalen
Afgesleten toppen
Begroeiing
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een plooiingsgebergte?
Gebergte dat is ontstaan door buiging van de aardkorst
Gebergte dat is ontstaan door plat maken van de aardkorst
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn endogene krachten?
Krachten van uit het heelal
Krachten van buiten de aardkorst
Krachten van binnenuit de aarde
Krachten van planten
Deze slide heeft geen instructies
Wat ontstaat er als er twee continentale platen tegen elkaar botsen?
Er ontstaat een vulkaan
Er ontstaan bergen en vulkanen
Er ontstaat plooiingsgebergte, maar geen vulkanen
Er ontstaan plooiings-gebergte en schildvulkanen
Deze slide heeft geen instructies
Gaat het om een exogene of een endogene kracht?
Aardbeving:
Weer:
Verwering:
Vulkaan
uitbarsting:
Erosie:
Endogene
Endogene
Exogene
Exogene
Exogene
Deze slide heeft geen instructies
erosie
verwering
Deze slide heeft geen instructies
erosie
verwering
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
verwering en erosie
erosie en sedimentatie
sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Gezamenlijk bordaantekening maken
Neem deze over in je schrift zodra de volledige bordaantekening is gemaakt!
Deze slide heeft geen instructies
zelf oefenen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag: individueel uitwerken (in stilte)
1. Maak §1 (H2). Opdr. 2 t/m 6
2. Klaar? Maken samenvatting §1 (H2)
20
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Les 2
Deze slide heeft geen instructies
2 havo - p2
Learning objective
Deze slide heeft geen instructies
Docent
Deze slide heeft geen instructies
Toets bespreken
Leren van de toets:
Heb je...
- Geleerd met bronnen uit het boek?
- Aandacht gegeven aan de vraag: wat wil de vraag nu eigenlijk van je weten/testen?
- De W-vragen gebruikt? Wat?-Waar-Waarom Juist Daar?
Deze slide heeft geen instructies
Toets bespreken
Heb je een vraag n.a.v. toetsbespreking?
Noteer je vraag op het blaadje, dan kijk ik nogmaals naar de vraag.
Deze slide heeft geen instructies
2.1 De vorming van de Alpen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
1. Maak - Startopdracht. Opdracht 1 en 2 (blz 40. WB)
2. Klaar? Doornemen H2.1
6
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zat het ook alweer?
sedimentgesteenten
endogene krachten
endogene krachten
Deze slide heeft geen instructies
Aardplaten
De Alpen = plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Platentektoniek
Deze slide heeft geen instructies
Gebergtevorming B95 door endogene kracht
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak van gebergten door exogene kracht
B114 en B115
Deze slide heeft geen instructies
Onder druk en hoge temperatuur kan kalksteen in
metamorfe gesteente veranderen = marmer.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De Jura in Zwitserland: een voorbeeld van een oud gebergte.
Even dieper op ingaan..
Deze slide heeft geen instructies
In de atlas
Deze slide heeft geen instructies
Het ontstaan van de Alpen,
een prachtig: Plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Maar, wat is er dan gebeurd?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kan het dan dat die platen bewegen?
Deze slide heeft geen instructies
Platentektoniek
Deze slide heeft geen instructies
Waarom beweegt de aarde?
Deze slide heeft geen instructies
Door platentektoniek...
Bergen
Vulkanen
Aardbevingen
Deze slide heeft geen instructies
Verschil exogene en endogene krachten
Verwering
Erosie
Platentektoniek, aardbevingen
Het veranderen van de aarde van...
binnenuit
buitenaf
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
Welke type gesteentes vind je in de Alpen? Hoe kan dat?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
De grond in de Alpen was dus ooit een zeebodem!
Deze slide heeft geen instructies
Sedimentgesteente
Deze kalksteen is gevormd toen er nog een zee was, maar kan nu bovenop een berg gevonden worden
Deze slide heeft geen instructies
Deze les:
1. Waar liggen de Alpen?
2. Hoe zijn de Alpen ontstaan?
3. Hoe slijten bergen/gesteentes af?
4. Hoe zie je of een berg jong of oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Alpen
De Alpen lopen door Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Slovenie en Italie.
Deze slide heeft geen instructies
Waar liggen de Alpen?
Deze slide heeft geen instructies
Deze les:
1. Waar liggen de Alpen?
2. Hoe zijn de Alpen ontstaan?
3. Hoe slijten bergen/gesteentes af?
4. Hoe zie je of een berg jong of oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
De grond in de Alpen was dus ooit een zeebodem!
Deze slide heeft geen instructies
Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen noem je: Erosie en verwering
Deze slide heeft geen instructies
Erosie = Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen door een BEWEGING
Erosie door water:
Zeewater of rivierwater
Deze slide heeft geen instructies
Voor erosie
Na erosie
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
door rivier
Deze slide heeft geen instructies
riviererosie: horizontale erosie
Verticale erosie
Deze slide heeft geen instructies
Erosie door wind
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
door rivier (en wind)
Deze slide heeft geen instructies
Erosie en verwering
Wat was het verschil?
Verwering Erosie
Deze slide heeft geen instructies
Verschil erosie en verwering
Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen door:
EROSIE:
altijd een verplaatsing / beweging
door bijvoorbeeld:
wind, ijs/gletsjer, rivier
VERWERING:
altijd op 1 plek, geen beweging
Deze slide heeft geen instructies
Verwering = Het uiteenvallen van gesteente onder invloed van het weer en plantengroei. Op één plek.
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering
Chemische verwering
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering in de stad
Chemische verwering in de bergen
Deze slide heeft geen instructies
Biologische verwering
Deze slide heeft geen instructies
(Mechanische) verwering
Deze slide heeft geen instructies
Mechanische verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Mechanische verwering
Chemische verwering
Biologische verwering
Deze slide heeft geen instructies
weinig reliëf
veel reliëf
Deze slide heeft geen instructies
Oud/jong gebergte?
Oud/jong gebergte?
Hoe zie je welk gebergte jong en oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oud gebergte
Hoe zie je welk gebergte jong en oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Vroeger
Nu
Deze slide heeft geen instructies
Hooggebergte
Deze slide heeft geen instructies
Hooggebergte
Middelgebergte /
Heuvelland
Deze slide heeft geen instructies
30 miljoen jaar geleden: De Afrikaanse plaat duwt de sedimentgessteenten naar Europa en zo werden de Alpen tegen Europa aangeduwd. De Afrikaanse plaat schoof er zelf als laatste overheen.
Deze slide heeft geen instructies
Laagland
Heuvelland
Middelgebergte
Hooggebergte
Deze slide heeft geen instructies
Oud gebergte
Ardennen
Veel lager
Flauwe hellingen
Afgeronde toppen
Veel erosie/verwering
Jong gebergte
Alpen
Hoog
Steile hellingen
Spitse bergtoppen
Diepe dalen
Weinig erosie/verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verschil exogene en endogene krachten
Verwering
Erosie
Platentektoniek, aardbevingen
Deze slide heeft geen instructies
Exogene krachten
Verwering
mechanische verwering
chemische verwering
Erosie
water
wind
ijs
Endogene krachten
Platentectoniek
Aardbevingen
Vulkanisme
Gebergtevorming
Deze slide heeft geen instructies
Het ontstaan van de Alpen
100 miljoen jaar geleden:
tropische zee, vorming van dikke lagen dode dieren en planten = sediment gesteenten
sediment: zand, klei, veen
sedimentgesteente: door hoge druk aan elkaar gekit.
zand --> zandsteen, klei --> kleisteen (schalie), kalksteen
kenmerken: laagjes en fossielen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de verbinding?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan van de Alpen
Deze slide heeft geen instructies
80 miljoen jaar geleden
Afrikaanse plaat beweegt naar het noorden en duwt de sediment gesteenten in de tropische zee voor zich uit. De zeebodem kreukelde, plooide en brak.
Deze slide heeft geen instructies
Quizje!
herhalen/nabespreken
Deze slide heeft geen instructies
Log alvast in
bij LessonUp
Deze slide heeft geen instructies
In maximaal twee woorden. Wat is er op deze foto gebeurt?
Deze slide heeft geen instructies
Convergent
Divergent
Transform
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oud gebergte
Hoge spitse toppen
Diepe dalen
Afgesleten toppen
Begroeiing
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een plooiingsgebergte?
Gebergte dat is ontstaan door buiging van de aardkorst
Gebergte dat is ontstaan door plat maken van de aardkorst
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn endogene krachten?
Krachten van uit het heelal
Krachten van buiten de aardkorst
Krachten van binnenuit de aarde
Krachten van planten
Deze slide heeft geen instructies
Wat ontstaat er als er twee continentale platen tegen elkaar botsen?
Er ontstaat een vulkaan
Er ontstaan bergen en vulkanen
Er ontstaat plooiingsgebergte, maar geen vulkanen
Er ontstaan plooiings-gebergte en schildvulkanen
Deze slide heeft geen instructies
Gaat het om een exogene of een endogene kracht?
Aardbeving:
Weer:
Verwering:
Vulkaan
uitbarsting:
Erosie:
Endogene
Endogene
Exogene
Exogene
Exogene
Deze slide heeft geen instructies
erosie
verwering
Deze slide heeft geen instructies
erosie
verwering
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
verwering en erosie
erosie en sedimentatie
sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Gezamenlijk bordaantekening maken
Neem deze over in je schrift zodra de volledige bordaantekening is gemaakt!
Deze slide heeft geen instructies
zelf oefenen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag: individueel uitwerken (in stilte)
1. Maak §1 (H2). Opdr. 2 t/m 6
2. Klaar? Maken samenvatting §1 (H2)
20
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
2 vwo - periode 2 (H2)
Deze slide heeft geen instructies
Les 1
Deze slide heeft geen instructies
2.1 De vorming van de Alpen
Deze slide heeft geen instructies
Log alvast in
bij LessonUp
Deze slide heeft geen instructies
In maximaal twee woorden. Wat is er op deze foto gebeurt?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zat het ook alweer?
sedimentgesteenten
endogene krachten
endogene krachten
Deze slide heeft geen instructies
Aardplaten
De Alpen = plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Platentektoniek
Deze slide heeft geen instructies
Gebergtevorming B97 B110 door endogene kracht
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak van gebergten door exogene kracht
B115 en B116
Deze slide heeft geen instructies
Onder druk en hoge temperatuur kan kalksteen in
metamorfe gesteente veranderen = marmer.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De Jura in Zwitserland: een voorbeeld van een oud gebergte.
Even dieper op ingaan..
Deze slide heeft geen instructies
In de atlas
Deze slide heeft geen instructies
Het ontstaan van de Alpen,
een prachtig: Plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Maar, wat is er dan gebeurd?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kan het dan dat die platen bewegen?
Deze slide heeft geen instructies
Platentektoniek
Deze slide heeft geen instructies
Waarom beweegt de aarde?
Deze slide heeft geen instructies
Door platentektoniek...
Bergen
Vulkanen
Aardbevingen
Deze slide heeft geen instructies
Verschil exogene en endogene krachten
Verwering
Erosie
Platentektoniek, aardbevingen
Het veranderen van de aarde van...
binnenuit
buitenaf
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
Welke type gesteentes vind je in de Alpen? Hoe kan dat?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
De grond in de Alpen was dus ooit een zeebodem!
Deze slide heeft geen instructies
Sedimentgesteente
Deze kalksteen is gevormd toen er nog een zee was, maar kan nu bovenop een berg gevonden worden
Deze slide heeft geen instructies
Deze les:
1. Waar liggen de Alpen?
2. Hoe zijn de Alpen ontstaan?
3. Hoe slijten bergen/gesteentes af?
4. Hoe zie je of een berg jong of oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Alpen
De Alpen lopen door Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Slovenie en Italie.
Deze slide heeft geen instructies
Waar liggen de Alpen?
Deze slide heeft geen instructies
Deze les:
1. Waar liggen de Alpen?
2. Hoe zijn de Alpen ontstaan?
3. Hoe slijten bergen/gesteentes af?
4. Hoe zie je of een berg jong of oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
De grond in de Alpen was dus ooit een zeebodem!
Deze slide heeft geen instructies
Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen noem je: Erosie en verwering
Deze slide heeft geen instructies
Erosie = Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen door een BEWEGING
Erosie door water:
Zeewater of rivierwater
Deze slide heeft geen instructies
Voor erosie
Na erosie
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
door rivier
Deze slide heeft geen instructies
riviererosie: horizontale erosie
Verticale erosie
Deze slide heeft geen instructies
Erosie door wind
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
door rivier (en wind)
Deze slide heeft geen instructies
Erosie en verwering
Wat was het verschil?
Verwering Erosie
Deze slide heeft geen instructies
Verschil erosie en verwering
Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen door:
EROSIE:
altijd een verplaatsing / beweging
door bijvoorbeeld:
wind, ijs/gletsjer, rivier
VERWERING:
altijd op 1 plek, geen beweging
Deze slide heeft geen instructies
Verwering = Het uiteenvallen van gesteente onder invloed van het weer en plantengroei. Op één plek.
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering
Chemische verwering
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering in de stad
Chemische verwering in de bergen
Deze slide heeft geen instructies
Biologische verwering
Deze slide heeft geen instructies
(Mechanische) verwering
Deze slide heeft geen instructies
Mechanische verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Mechanische verwering
Chemische verwering
Biologische verwering
Deze slide heeft geen instructies
weinig reliëf
veel reliëf
Deze slide heeft geen instructies
Oud/jong gebergte?
Oud/jong gebergte?
Hoe zie je welk gebergte jong en oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oud gebergte
Hoe zie je welk gebergte jong en oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Vroeger
Nu
Deze slide heeft geen instructies
Hooggebergte
Deze slide heeft geen instructies
Hooggebergte
Middelgebergte /
Heuvelland
Deze slide heeft geen instructies
Laagland
Heuvelland
Middelgebergte
Hooggebergte
Deze slide heeft geen instructies
Oud gebergte
Ardennen
Veel lager
Flauwe hellingen
Afgeronde toppen
Veel erosie/verwering
Jong gebergte
Alpen
Hoog
Steile hellingen
Spitse bergtoppen
Diepe dalen
Weinig erosie/verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verschil exogene en endogene krachten
Verwering
Erosie
Platentektoniek, aardbevingen
Deze slide heeft geen instructies
Exogene krachten
Verwering
mechanische verwering
chemische verwering
Erosie
water
wind
ijs
Endogene krachten
Platentectoniek
Aardbevingen
Vulkanisme
Gebergtevorming
Deze slide heeft geen instructies
Het ontstaan van de Alpen
100 miljoen jaar geleden:
tropische zee, vorming van dikke lagen dode dieren en planten = sediment gesteenten
sediment: zand, klei, veen
sedimentgesteente: door hoge druk aan elkaar gekit.
zand --> zandsteen, klei --> kleisteen (schalie), kalksteen
kenmerken: laagjes en fossielen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de verbinding?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan van de Alpen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
80 miljoen jaar geleden
Afrikaanse plaat beweegt naar het noorden en duwt de sediment gesteenten in de tropische zee voor zich uit. De zeebodem kreukelde, plooide en brak.
Deze slide heeft geen instructies
30 miljoen jaar geleden: De Afrikaanse plaat duwt de sedimentgessteenten naar Europa en zo werden de Alpen tegen Europa aangeduwd. De Afrikaanse plaat schoof er zelf als laatste overheen.
Deze slide heeft geen instructies
Quizje!
herhalen/nabespreken
Deze slide heeft geen instructies
Convergent
Divergent
Transform
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oud gebergte
Hoge spitse toppen
Diepe dalen
Afgesleten toppen
Begroeiing
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een plooiingsgebergte?
Gebergte dat is ontstaan door buiging van de aardkorst
Gebergte dat is ontstaan door plat maken van de aardkorst
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn endogene krachten?
Krachten van uit het heelal
Krachten van buiten de aardkorst
Krachten van binnenuit de aarde
Krachten van planten
Deze slide heeft geen instructies
Wat ontstaat er als er twee continentale platen tegen elkaar botsen?
Er ontstaat een vulkaan
Er ontstaan bergen en vulkanen
Er ontstaat plooiingsgebergte, maar geen vulkanen
Er ontstaan plooiings-gebergte en schildvulkanen
Deze slide heeft geen instructies
Gaat het om een exogene of een endogene kracht?
Aardbeving:
Weer:
Verwering:
Vulkaan
uitbarsting:
Erosie:
Endogene
Endogene
Exogene
Exogene
Exogene
Deze slide heeft geen instructies
erosie
verwering
Deze slide heeft geen instructies
erosie
verwering
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
verwering en erosie
erosie en sedimentatie
sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Gezamenlijk bordaantekening maken
Neem deze over in je schrift zodra de volledige bordaantekening is gemaakt!
Deze slide heeft geen instructies
zelf oefenen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag: individueel uitwerken (in stilte)
1. Maak §1 (H2). Opdr. 2,3,5,8,11
2. Klaar? Maken samenvatting §1 (H3)
20
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Les 2
Deze slide heeft geen instructies
Docent
Deze slide heeft geen instructies
Startklaar
Op je plek zitten
Tas op de grond
Werkboek open voor HW controle!
Meteen aan de slag!
Welk begrippen uit H2.1 'De vorming van de Alpen' zijn hier van toepassing?
4
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Vandaag
Toets bespreken
Herhalen H2.1 & bespreken H2.2
Deze slide heeft geen instructies
Toets bespreken
Leren van de toets:
Heb je...
- Geleerd met bronnen uit het boek?
- Aandacht gegeven aan de vraag: wat wil de vraag nu eigenlijk van je weten/testen?
- De W-vragen gebruikt? Wat?-Waar-Waarom Juist Daar?
Deze slide heeft geen instructies
Toets bespreken
Heb je een vraag n.a.v. toetsbespreking?
Noteer je vraag op het blaadje, dan kijk ik nogmaals naar de vraag.
Deze slide heeft geen instructies
Vorige les
Bekijk je bordaantekeningen ook!
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Kijkvragen:
Wat zijn endogene krachten?
Wat zijn exoxene krachten?
Welke twee soorten verwering bestaan er?
Waar kom je verwering door temperatuurverschillen vooral tegen?
Wat is chemische verwering?
Hoe ontstaat chemische verwering?
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak van gebergten
Exogene kracht
Deze slide heeft geen instructies
Hoe ontstaat dit verschil?
Ontstaan van gebergte = endogene kracht
Erosie en verwering = exogene kracht
Oude gebergten leiden aan erosie en verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Verwering
Het uiteenvallen van gesteenten onder invloed van weer en plantengroei.
Deze slide heeft geen instructies
Mechanische verwering
Vorstverwering
water in spleten bevriest en zet uit
Verwering door temperatuursverschillen
steen is overdag heet en zet uit, snachts koud en krimpt
Biologische verwering
wortels persen zich in spleten en drukken stenen uit elkaar
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering
Def.: Verwering waarbij de samenstelling van het gesteente verandert
Reactie van zuurstof en water met gesteente
Door zure regen wordt dit versterkt
Op deze manier worden grotten gevormd
Karstgebieden Def.: Gebied waar kalksteen is opgelost
(chemische verwering door zuur water)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak van gebergten
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Alpiene fase
Jonge gebergten zijn 'pas' tientallen miljoenen jaren geleden ontstaan
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk bespreken:
§1 (H2) opdr 2 - 6
Deze slide heeft geen instructies
2.2 Rivieren van ijs
The animation above shows a sequence of false-color images from Landsat 5 and 7 (wavelength bands 5-4-3) of Baltoro Glacier flowing in the Karakoram range from 1991 to 2002. The moving ice appears in shades of gray and blue; the brighter blues on the surrounding landscape are changing snow and ice cover. The image below is an example of the flow velocity maps that Dehecq, Gardner, and colleagues can derive from such imagery.
Deze slide heeft geen instructies
Aan het eind van de les weet je:
Hoe een gletsjer bijdraagt aan de opbouw en afbraak van het landschap.
Uit welke onderdelen een gletsjer bestaat.
Waarom sommige gletsjers smelten en andere niet.
Wanneer er ijstijden zijn geweest.
Deze slide heeft geen instructies
Rivieren van ijs
Deze slide heeft geen instructies
De IJstijd
Deze slide heeft geen instructies
IJstijd
Glaciaal ❄️
Koude periode. Temperatuur daalde met zo'n 5 graden.
Interglaciaal ☀️
Warme periode.
Deze slide heeft geen instructies
IJstijd: tijdens & na
IJstijd (glaciaal): een heel koude periode voor de wereld.
Veel gletsjers in de Alpen. Deze vormden het landschap door erosie.
Nu: gletsjers zijn weg, maar de vorm van het landschap blijft over.
Deze slide heeft geen instructies
Gletjser
Rivier van ijs die langzaam naar beneden beweegt. (40-50 cm per jaar.
Het hele jaar valt er sneeuw.
Deze slide heeft geen instructies
Gletsjer
Sneeuw komt op de grond;
Sneeuw verandert in firn
IJsmassa beweegt.
Deze slide heeft geen instructies
Gletsjers
Een dik pak ijs dat is ontstaan uit bevroren lagen oude sneeuw.
Gletsjers liggen in de dalen (niet op de steile toppen) van een berg.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Erosie en sedimentatie
Een gletsjer neemt door erosie aan alle kanten veel puin mee.
Een berg puin die door een gletsjer ontstaat, heet een morene.
Deze slide heeft geen instructies
De onderdelen van een gletsjer
Deze slide heeft geen instructies
Wat is firn?
korrelige, overjarige en ijsachtige sneeuw
Firnbekken is een plek waar de Firn zich ophoopt
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een grondmorene?
Sediment dat achterblijft als de gletsjer smelt
Zijmorene ligt aan de zijkant van de ijstong
Eindmorene ligt aan het uiteinde van de gletsjer
Middenmorene Ligt op een plek waar twee gletsjertongen samenkomen.
Deze slide heeft geen instructies
Erosie en sedimentatie
Waarom ziet een gletsjer er grijs uit?
Deze slide heeft geen instructies
Morenes
Berg puin meegevoerd door de gletsjer.
Er zijn 3 soorten morenes:
- Zijmorenes
- Grondmorenes
- Eindmorenes
Morenes in ijs zorgen voor erosie van het landschap.
Als het ijs smelt blijven de stenen achter in het landschap: sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Eindmorenes
Materiaal dat een gletsjer voor zich uit heeft geschoven
Deze slide heeft geen instructies
U-dal
Deze slide heeft geen instructies
V-dal
U-dal
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken u-dal
Vlakke bodem
Steile bergwanden
Breed dal
Deze slide heeft geen instructies
Een gletsjer vormt een U-dal
Steile wanden
Vlakke bodem
Deze slide heeft geen instructies
Een V-dal (door een rivier)
Een U-dal (door een gletsjer)
Deze slide heeft geen instructies
Verder met bordaantekeningstencils
Deze slide heeft geen instructies
zelf oefenen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag: Fluisteren mag
1. Maak §2 (H2). Opdr. 1,2,4,5,6,7,8,9
2. Klaar? Maken samenvatting §2 (H3)
10
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
