Welkom
Kader 3
Welkom
Kader 3
Agenda
Leerdoelen
Vorige les H. 5.1
H. 5.2
Maken opdrachten
Leerdoelen
Je weet / kunt:
welke arbeidsmotieven je kunt hebben
welke productiesectoren er zijn
wat arbeidsverdeling is
5.1 Wat levert werken op?
Arbeidsovereenkomst bevat afspraken over:
Je functie
Het aantal uur dat je werkt
Je loon
Cao (collectieve arbeidsovereenkomst):
Geldt per bedrijfstak (bijv. bouw, zorg, onderwijs)
Afspraken gemaakt door vakbonden en werkgeversorganisaties.
5.1 Wat levert werken op?
Brutoloon → inhoudingen → nettoloon
Werkgever houdt loonbelasting & sociale premies in.
Nettoloon krijg je uiteindelijk op je rekening.
Wit, grijs, zwart werk:
Wit werk: betaald werk mét belasting & premies
Grijs werk: onbetaald werk (vrijwilligerswerk, thuis helpen)
Zwart werk: betaald, maar zonder belasting/premies → strafbaar.
5.1 Wat levert werken op?
Iedere werknemer heeft recht op minimumloon:
Vanaf 21 jaar: volledig minimumloon
Jongeren: minimumjeugdloon
Voorbeeld (bruto per uur, per 1 jan 2025):
21+: €14,06
20 jr: €11,25
19 jr: €8,44
18 jr: €7,03
17 jr: €5,55
16 jr: €4,85
15 jr: €4,22.
Wat bevat een arbeidsovereenkomst?
Aantal uur dat je werkt
Je loon
Je functie
Jouw vakantiedagen
Wat is een cao?
Afspraken van vakbonden
Individuele arbeidsovereenkomst
Geldig per bedrijfstak
Wat is wit werk?
Betaald werk mét belasting
Betaald werk mét premies
Onbetaald vrijwilligerswerk
Nakijken opgave
P. 5.1 opdracht 10
Redenen om te werken
Je kunt verschillende redenen hebben om te werken:
geld verdienen
nuttig en zinvol bezig zijn
contact hebben met klanten of collega’s
geeft regelmaat aan je leven
nieuwe dingen leren
Elk bedrijf z’n eigen sector
3 Tertiaire sector
commerciële
dienstverlening
(commercieel =
gericht op winst)
1 Primaire sector
landbouw, visserij,
winning van
grondstoffen
2 Secundaire sector
industriële bedrijven,
bouw, ambachten
(zoals bakkers,
slagers)
4 Quartaire sector
niet-commerciële
dienstverlening
Productie en arbeid kun je indelen in productiesectoren:
Ieder een eigen taak
In een bedrijf worden taken verdeeld:
medewerkers hebben hun eigen specialisatie.
Dit heet arbeidsverdeling.
Taken kunnen bijvoorbeeld verdeeld worden in
leidinggevend werk
uitvoerend werk.
Bedienen in de horeca, uitvoerend werk.
Leidinggevende leert een nieuwe medewerker om te gaan met de kassa.
Werken voor jezelf
Als werknemer ben je in loondienst bij een werkgever.
Je kunt ook als zelfstandig ondernemer werken.
Een zelfstandige verdient een inkomen met een eigen bedrijf.
Een zelfstandige zonder personeel is een zzp’er.
Veel zelfstandigen hebben een eenmanszaak:
één persoon is eigenaar
die kan wel personeel in dienst hebben.
Risico: de eigenaar is ook met privégeld aansprakelijk voor schulden van het bedrijf.
Maken opgaven
P. (5.2) 1 t/m 11
Afsluiting
welke arbeidsmotieven je kunt hebben
welke productiesectoren er zijn
wat arbeidsverdeling is.