K3 05-2 5.2

Welkom

Kader 3

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorEconomieMiddelbare schoolvmbo k, havoLeerjaar 3

In deze les zitten 16 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom

Kader 3

Agenda

  • Leerdoelen

  • Vorige les H. 5.1

  • H. 5.2

  • Maken opdrachten

Leerdoelen

  • Je weet / kunt:


  • welke arbeidsmotieven je kunt hebben

  • welke productiesectoren er zijn

  • wat arbeidsverdeling is


5.1 Wat levert werken op?

  • Arbeidsovereenkomst bevat afspraken over:

    • Je functie

    • Het aantal uur dat je werkt

    • Je loon

    Cao (collectieve arbeidsovereenkomst):

    • Geldt per bedrijfstak (bijv. bouw, zorg, onderwijs)

    • Afspraken gemaakt door vakbonden en werkgeversorganisaties.


5.1 Wat levert werken op?

  • Brutoloon → inhoudingen → nettoloon

    • Werkgever houdt loonbelasting & sociale premies in.

    • Nettoloon krijg je uiteindelijk op je rekening.


  • Wit, grijs, zwart werk:

    • Wit werk: betaald werk mét belasting & premies

    • Grijs werk: onbetaald werk (vrijwilligerswerk, thuis helpen)

    • Zwart werk: betaald, maar zonder belasting/premies → strafbaar.


5.1 Wat levert werken op?

  • Iedere werknemer heeft recht op minimumloon:

    • Vanaf 21 jaar: volledig minimumloon

    • Jongeren: minimumjeugdloon

    Voorbeeld (bruto per uur, per 1 jan 2025):

    • 21+: €14,06

    • 20 jr: €11,25

    • 19 jr: €8,44

    • 18 jr: €7,03

    • 17 jr: €5,55

    • 16 jr: €4,85

    • 15 jr: €4,22.


Wat bevat een arbeidsovereenkomst?

A

Aantal uur dat je werkt

B

Je loon

C

Je functie

D

Jouw vakantiedagen

Wat is een cao?

A

Afspraken van vakbonden

B

Individuele arbeidsovereenkomst

C

Geldig per bedrijfstak

Wat is wit werk?

A

Betaald werk mét belasting

B

Betaald werk mét premies

C

Onbetaald vrijwilligerswerk

Nakijken opgave

P. 5.1 opdracht 10

Redenen om te werken

Je kunt verschillende redenen hebben om te werken:

  1. geld verdienen

  2. nuttig en zinvol bezig zijn

  3. contact hebben met klanten of collega’s

  4. geeft regelmaat aan je leven

  5. nieuwe dingen leren


Elk bedrijf z’n eigen sector

3 Tertiaire sector

commerciële

dienstverlening

(commercieel =

gericht op winst)

1 Primaire sector

landbouw, visserij,

winning van

grondstoffen

2 Secundaire sector

industriële bedrijven,

bouw, ambachten

(zoals bakkers,

slagers)


4 Quartaire sector

niet-commerciële

dienstverlening


Productie en arbeid kun je indelen in productiesectoren:

Ieder een eigen taak

In een bedrijf worden taken verdeeld:

medewerkers hebben hun eigen specialisatie.

Dit heet arbeidsverdeling.

Taken kunnen bijvoorbeeld verdeeld worden in

leidinggevend werk

uitvoerend werk.











Bedienen in de horeca, uitvoerend werk.

Leidinggevende leert een nieuwe medewerker om te gaan met de kassa.

Werken voor jezelf

Als werknemer ben je in loondienst bij een werkgever.

Je kunt ook als zelfstandig ondernemer werken.

Een zelfstandige verdient een inkomen met een eigen bedrijf.

Een zelfstandige zonder personeel is een zzp’er.


Veel zelfstandigen hebben een eenmanszaak:

  • één persoon is eigenaar

    • die kan wel personeel in dienst hebben.

    • Risico: de eigenaar is ook met privégeld aansprakelijk voor schulden van het bedrijf.









Maken opgaven

P. (5.2) 1 t/m 11


Afsluiting

  • welke arbeidsmotieven je kunt hebben

  • welke productiesectoren er zijn

  • wat arbeidsverdeling is.