Formuleren
Formuleren
Formuleren
Doelen:
- leesbare zinnen kunnen schrijven
- stijl: je kunt duidelijk en mooi schrijven
- je oefent met het herkennen en verbeteren van fouten
Formuleerfouten
Foutieve samentrekking
Onjuiste inversie
Wat gaat er mis?
Foutieve samentrekking
Samentrekken is heel handig, maar het kan ook fout gaan.
Samentrekking op verschillende niveaus:
1. woorddelen: voor- en nadelen
2. woorden: oude [...] en nieuwe spullen
3. zinsdelen: Jayden zit op de bank en Nour [...] op een stoel.
- bij zinnen met en of maar
Samentrekken = weglaten
Samentrekkingen: voorwaarden
1. Betekenis van de weggelaten woorden is hetzelfde
Fout: Ze maakte eerst zichzelf en daarna de bedden op.
Samentrekking = ze + opmaken
Werkwoord = opmaken, twee betekenissen, dus fout.
Verbeteren: samentrekking ongedaan maken
Ze maakte eerste zichzelf op en daarna maakte ze de bedden op
Samentrekkingen: voorwaarden
2. De vorm / het getal is hetzelfde. (Enkelvoud / meervoud)
Fout: De huizen worden gesloopt en de flat gerenoveerd.
Samentrekking = worden
Fout in getal: de huizen worden / de flat wordt
Verbeteren: samentrekking ongedaan maken
De huizen worden gesloopt en de flat wordt gerenoveerd.
Samentrekkingen: voorwaarden
3. De grammaticale functie is hetzelfde
Fout: Ik heb die auto gekocht en bevalt mij goed.
Samentrekking = die auto
Die auto = lijdend voorwerp in zin 1 en onderwerp in zin 2.
Verbeteren: samentrekking ongedaan maken
Ik heb die auto gekocht en die auto (of deze) bevalt mij goed.
Samentrekkingen: stappenplan
Maak de zinnen 'volledig' door de samentrekking ongedaan te maken. Maak er twee losse zinnen van.
Stel nu vast wat is samengetrokken.
Controleer of de samentrekking correct of incorrect is. Check op getal (vorm), betekenis en grammaticale functie.
Verbeter incorrecte samentrekkingen.
Voorbeeld
Onze buurman werd bij zijn pensionering benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau en door de gemeente het ereburgerschap aangeboden.
1. samentrekking ongedaan maken.
Onze buurman werd bij zijn pensionering benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Onze buurman werd door de gemeente het ereburgerschap aangeboden.
Voorbeeld
2. Vaststellen wat is samengetrokken
Onze buurman werd bij zijn pensionering benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau en onze buurman werd door de gemeente het ereburgerschap aangeboden.
Samentrekking = onze buurman werd
Voorbeeld
3. Controle op betekenis, vorm (getal) en grammatiale functie
Onze buurman werd bij zijn pensionering benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau en onze buurman werd door de gemeente het ereburgerschap aangeboden.
Betekenis = hetzelfde
Vorm = gelijk
Grammaticale functie = niet hetzelfde
Zin 1 = Onze buurman werd (ow + pv)
Zin 2 = onze buurman werd (mv + pv)
Tip: zet de zinnen in de hoofdzinvolgorde = OW, PV + de rest (OPA)
Het ereburgerschap werd door de gemeente (aan) onze buurman aangeboden.
Voorbeeld
4. Verbeteren
Onze buurman werd bij zijn pensionering benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Onze buurman werd door de gemeente het ereburgerschap aangeboden.
Onze buurman werd bij zijn pensionering benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau en (aan) onze buurman werd door de gemeente het ereburgerschap aangeboden.
Sinterklaas had acht bier en een mijter op.
foutieve samentrekking
goede samentrekking
De docent leidde het nieuwe onderwerp in en de leerlingen om de tuin.
foutieve samentrekking (grammaticaal verschil)
goede samentrekking
foutieve samentrekking (betekenisverschil)
geen samentrekking
In de toetsweek worden er lange en korte toetsen afgenomen.
goede samentrekking
foutieve samentrekking
Jouw idee in de ideeënbus vond de jury het origineelste en zal spoedig gerealiseerd worden.
foutieve samentrekking
goede samentrekking
Verbeter de zin: De pinksterdagen worden zonnig en gaan we buiten doorbrengen.
Inversie
Normale zinsvolgorde (OPA):
Onderwerp - Persoonsvorm - Ander zinsdeel
vb. De leerlingen (O) kenden (P) het begrip inversie niet (A).
Wanneer het onderwerp achter de persoonsvorm staat, heet dat inversie:
vb. Nu weten (P) de leerlingen (O) wat inversie is (A)
Correcte inversie
Vanmorgen (A) kocht (P) Erik (O) een brood bij de bakker (A)
Een brood (A) kocht (P) Erik (O) vanochtend bij de bakker
Bij de bakker (A) kocht (P) Erik (O) vanochtend een brood
Onjuiste inversie
Als het onderwerp achter de persoonsvorm wordt geplaatst, maar er wordt niks voor gezet:
Op het eindexamen (A) ging (P) het (O) fout (A) en moest (P) hij (O) het hele jaar opnieuw doen (A).
Vorige week (A) was (P) hij (O) ziek en zijn (P) we (O) daarom nog niet klaar met de opdracht.
Op het eindexamen ging het fout en moest hij het hele jaar opnieuw doen
Vorige week was hij ziek en zijn we daarom nog niet klaar met de opdracht.