Pedagogische visies
Pedagogische visies
Onderdelen in deze les
Pedagogische visies
Leerdoel van deze les
Aan het einde van deze les kun je uitleggen wat een pedagogische visie is, verschillende stromingen herkennen en de visie van jouw stageplek analyseren.
Terugblik op vorige week
Interactieve vaardigheden, welke waren dit ook alweer?
Sensitieve responsiviteit, respect voor de autonomie, structureren en grenzen stellen, praten en uitleg geven, ontwikkeling stimuleren, begeleiden van interacties
Vijf fasen van Tuckman, welke waren dit ook alweer?
Forming, storming, norming, peforming, adjourning
Wat is een pedagogische visie?
Een pedagogische visie geeft aan hoe er naar kinderen, opvoeding en leren kan worden gekeken of worden toegepast.
Wat jij belangrijk vindt voor kinderen (bijv. veiligheid, zelfstandigheid, creativiteit).
Hoe jij met kinderen omgaat (bijv. rustig, duidelijk, veel keuze geven).
Hoe de omgeving eruitziet (bijv. veel vrijheid of juist structuur).
Welke regels en afspraken je gebruikt.
In de praktijk:“Hoe vinden wij dat je kinderen het beste kunt begeleiden, opvoeden en laten leren?”
Maria Montessori
Kinderen krijgen de ruimte om zelfstandig te leren.
Materialen zijn uitnodigend en uitdagend.
De begeleider ondersteunt waar nodig.
De ruimte is uitnodigend een aangepast op de behoefte van het kind voor het kind
"Leer mij het zelf te doen"
KDV: Een PM’er helpt niet direct, maar zegt: “Kijk eens of je het zelf kunt proberen.”
OA: Kinderen kiezen zelf met welke taak ze beginnen (bijv. rekenen, taal, lezen).
Rudolf Steiner (vrije school)
Veel aandacht voor kunst, creativiteit en dagritme.
Leren door doen en uitgaan van de leefwereld van het kind.
Veel aandacht voor kunst, muziek, natuur, fantasie en vaste dagritmes.
Concreet vertaalt zich dit als onderwijs voor handen, hart en hoofd, wat zich op zijn beurt weerspiegelt in het belang aan handvaardigheid-, kunst- en denkvakken.
KDV: Kinderen maken zelf een broodje en leren zo wegen, kneden, wachten.
OA: Kinderen leren rekenen door echte dingen te doen: boodschappenlijstje maken, meten, wegen.
Reggio Emilia (Loris Malazzi)
Een kind heeft honderd talen, maar de school en de samenleving stelen er negenennegentig van" is een beroemde uitspraak van Loris Malaguzzi, de grondlegger van de Reggio Emilia pedagogiek, die benadrukt dat kinderen veel meer manieren hebben om te communiceren en te leren dan alleen via woorden (zoals via kunst, beweging, spel), en dat het belangrijk is deze vele 'talen' te erkennen, te stimuleren en te ondersteunen in plaats van ze te onderdrukken.
Kind als onderzoeker.
Omgeving rijk en inspirerend.
Samen ontdekken en onderzoeken.
Loris Malaguzzi
Slide tekst
KDV: Kind zoekt uit: “Wat blijft drijven?” → PM’er geeft materialen en observeert.
OA: OA stelt onderzoeksvragen zoals: “Wat denk jij dat er gebeurt als…?”
Lev Vygotsky
Kinderen leren door samen te werken en door een beetje hulp van een volwassene.
Zone van naaste ontwikkeling; kan het al zelf, kan het nog niet, maar wel met een beetje hulp.
Volwassen geeft 'steuntjes' (scaffolding).
Taal helpt bij leren.
KDV: Tijdens het knutselen stel je vragen:
“Wat heb je nodig om het vast te plakken?”
→ Kind denkt verder en leert.OA: Jij doet eerst een voorbeeld, daarna doet de leerling het zelf.
Zone van naaste ontwikkeling
De ruimte tussen wat een leerling
zelfstandig kan (actuele ontwikkeling)
en wat hij of zij kan bereiken met hulp
van een meer bekwame persoon
(docent, ouder, leeftijdsgenoot)
(potentiële ontwikkeling)
Emmi Pikler
Rust, ritme en respectvolle verzorging.
Baby’s zoveel mogelijk zelf laten ontdekken.
Vooral voor baby’s; respectvolle aandacht; niet haasten; kind volgt eigen tempo.
KDV: Bij verschonen praat de PM’er stap-voor-stap met de baby.
OA: Rustig tempo bij kleuters: eerst contact maken, dan helpen.
Thomas Gordon
Communiceren op ooghoogte met het kind.
Gebruik van ik-boodschappen.
Respectvolle communicatie, actief luisteren, grenzen stellen met ik-boodschappen.
KDV: Kind duwt een ander → PM’er zegt: “Ik schrik hiervan, want ik wil dat iedereen veilig speelt.”
OA: OA gebruikt ik-boodschappen: “Ik merk dat ik last heb van het lawaai, waardoor ik niet goed kan uitleggen.”
Jean Piaget
Kinderen denken anders dan volwassenen.
Kinderen leren in fases; passend bij wat een kind kan begrijpen.
Ze hebben concreet materiaal nodig
Vooral in het onderwijs.
OA: Rekenen met concreet materiaal bij jonge kinderen (blokjes tellen).
KDV: Peuters leren door te doen, niet door uitleg → ze mogen zelf proberen.
De vijf teamfases van Tuckman
Welke van de onderstaande opties hoort NIET bij de zes interactievaardigheden?
Sensitieve responsiviteit
Stimuleren van de ontwikkeling
Structureren en begeleiden
Fysieke zelfstandigheid
Wat houdt ‘sensitieve responsiviteit’ in?
Kinderen stimuleren om nieuwe activiteiten te proberen
Kinderen laten samenwerken
Structuur bieden in het dagritme
Gevoelig zijn voor signalen van kinderen
Welke interactievaardigheid zorgt voor rust, duidelijkheid en voorspelbaarheid?
Begeleiden van interacties tussen kinderen
Respect voor autonomie
Praten en uitleggen
Structureren en begeleiden
Wat is een voorbeeld van 'respect voor autonomie'?
Alleen praten wanneer het kind praat
Een kind dwingen om mee te doen
Activiteiten verplichten
Een kind laten kiezen welke activiteit het doet
Welke interactievaardigheid stimuleert taalontwikkeling direct?
A. Praten en uitleggen
D. Sensitieve responsiviteit
B. Structureren en begeleiden
C. Respect voor autonomie
Wat houdt ‘begeleiden van interacties tussen kinderen’ in?
C. Kinderen helpen samenwerken en conflicten oplossen
B. Conflicten negeren
D. Alleen uitleg geven
A. Kinderen alleen laten spelen
Welke opvoedingsvaardigheid biedt duidelijke regels?
C. Autonomie-ondersteuning
B. Structuur bieden
D. Positieve betrokkenheid
A. Emotionele ondersteuning
Welke opvoedingsvaardigheid helpt kinderen zich veilig te voelen?
B. Emotionele ondersteuning
A. Discipline geven
D. Onafhankelijkheid stimuleren
C. Grenzen overschrijden
Wat is een voorbeeld van autonomie-ondersteunend opvoeden?
A. Kinderen laten kiezen
C. Keuzes beperken
D. Een strakke routine afdwingen
B. Kinderen belonen voor gehoorzaamheid
Wat gebeurt er vooral in de Storming-fase?
A. Harmonie en samenwerking
C. De groep valt uiteen
B. Conflicten en meningsverschillen
D. Doelen worden vastgesteld
Welke fase wordt gekenmerkt door duidelijke rollen en een positief groepsgevoel?
C. Norming
D. Performing
A. Forming
B. Storming
In welke fase is de groep het meest productief?
B. Performing
D. Forming
A. Norming
C. Storming
Wat is typisch voor de Forming-fase?
Grenzen testen
Afscheid nemen
Veiligheid en kennismaken
Hoge zelfstandigheid
Welke pedagoog hoort bij de Zone van Naaste Ontwikkeling?
C. Vygotsky
D. Bandura
B. Montessori
A. Piaget
Wat bedoelt Montessori met 'Leer mij het zelf te doen'?
A. Kinderen moeten vooral stil zitten
D. De docent doet alles voor
B. Kinderen mogen eerst kijken en dan nadoen
C. Kinderen krijgen de tijd om zelf dingen te proberen
Hoe leren kinderen volgens Bandura?
C. Door naar elkaar te kijken en na te doen (modelleren)
D. Door rekenen met concreet materiaal
B. Door te ontdekken via creatief materiaal
A. Door te luisteren naar lange uitleg
Welke uitspraak past het beste bij Reggio Emilia?
A. Het kind leert vooral door herhaling en regels
B. Het kind is een onderzoeker en de omgeving moet uitdagen om te ontdekken
C. Het kind leert door strakke ritmes en vaste structuren
D. Het kind leert alleen door te kijken naar volwassenen
Visie in de praktijk (van jouw stageplek)
Onderzoek welke pedagogische visie jouw stageplek officieel heeft en vergelijk dat met wat je in de praktijk ziet. Geef concrete voorbeelden.
Welke voorbeelden zie je op jouw stage die laten zien dat er over opvoeden en leren is nagedacht?
Denk hierbij aan: structuur, vrijheid, regels, materiaalgebruik, communicatie met ouders), de omgang met kinderen, inrichting van de ruimte, de activiteiten, regels etc.
