Rijm en poëzie
RIJM en Poëzie
Lesduur is: 30 minOnderdelen in deze les
RIJM en Poëzie
Check je begrippenlijst
Doel van de les:
Aan het eind van deze les ken je in ieder geval de volgende begrippen:
poëzie/ strofe/ rijmschema/ gepaard rijm/ gekruist rijm/ omarmend rijm
Rijm in gedichten
Een dichter kan op verschillende manieren woorden in een gedicht laten rijmen. Rijmende woorden die in dezelfde regel staan, noem je binnenrijm. Rijmende woorden aan het eind van regels noem je eindrijm.
Als eindrijm een bepaald patroon heeft, noem je dat een rijmschema.
Voorbeeld eindrijm
Rijmschema
• Gepaard rijm: telkens twee regels rijmen op elkaar (a-a-b-b).
• Gekruist rijm: de regels rijmen om en om op elkaar (a-b-a-b).
• Omarmend rijm: regel 1 en 4 rijmen op elkaar, daartussen rijmen regel 2 en 3 op elkaar (a-b-b-a).
a
b
b
a
a
b
b
a
Lees het gedicht en bedenk welk rijmschema het heeft.
Welke soort rijm heeft dit gedicht?
Gepaard rijm (aabb)
Omarmend rijm (abba)
Gekruist rijm (abab)
Geen rijm
Wat is het rijmschema?
gepaard
omarmend
gekruist
Alliteratie
Alliteratie wordt ook wel beginrijm genoemd. Het gaat bij alliteratie om dezelfde beginletters (medeklinkers) van woorden. Bij merknamen en in reclame wordt er veel gebruik gemaakt van alliteratie.
Merknamen
Hoe beschrijf je poëzie?
Er moet rijm in
Vorm van de taal is belangrijk
Alles is raar
Er mag geen rijm in
Poëzie is:
taal met nadruk op vorm, klank en beeldspraak
een soort zang waarbij gelet wordt op rijm
benaming voor een lieve poes
geen idee
Overdrijving
Als je iets duidelijk wilt maken, kun je enorm overdrijven. Dat noemen we een hyperbool (overdrijving)
In welke zin staat een overdrijving?
Peter wordt gek van de jeuk.
Peter moet een kleine boodschap.
Toen Peter klaar was met het overschrijven van de Bijbel, zei hij: "Ach, een kleine moeite."
Peter heeft erge honger.
Wat is een GEEN voorbeeld van een overdrijving
De dag duurde zo lang dat ik in slaap viel
Het was een eindeloos durende dag
Het was een doodsaaie dag
Het was een leuke dag
overdrijving =
De woorden worden herhaald of hetzelfde woord wordt vaker gezegd, maar telkens net iets anders.
Er wordt een aantal dingen op een rij gezet of na elkaar opgenoemd.
Dingen worden tegenover elkaar gezet, waardoor de verschillen extra opvallen.
Iets wordt groter of erger gemaakt dan het in werkelijkheid is.
Ironie
Ironie is eigenlijk milde spot. Je wilt mensen er niet met opzet mee kwetsen.
Typisch voor ironie is, dat het tegengestelde gezegd wordt van dat wat men bedoelt.
Wat is ironie?
Een vorm van overdrijving
Het tegenovergestelde van wat bedoeld is
Wat is een voorbeeld van ironie?
Ik heb eeuwig staan wachten op de trein
Evelien draagt lelijke kleding: je kan zo mee doen met een fashionshow
Ik kan dat duizendmaal beter
Wat een lekker weertje zeg
Lees je in deze zin ironie: 'Jippie! Vandaag les over ironie.'
ja
nee
Herhaling
Met herhaling trekt een dichter aandacht naar bepaalde woorden, zinnen of zinsdelen, door ze letterlijk te herhalen.
ik wilde,
ik wilde dat je voor me stond
op een zondagochtend,
op een zondagochtend tussen negen en elf - Karlijn Groet
herhaling =
De woorden worden herhaald of hetzelfde woord wordt vaker gezegd, maar telkens net iets anders.
Er wordt een aantal dingen op een rij gezet of na elkaar opgenoemd.
Dingen worden tegenover elkaar gezet, waardoor de verschillen extra opvallen.
Iets wordt groter of erger gemaakt dan het in werkelijkheid is.
Geld, geld is het enige wat hem bezighoudt. Ja, ja, je kunt me nog meer vertellen. Nooit, nooit ga ik daar nog eens naar toe! Altijd november, altijd regen. Altijd dit lege hart, altijd. J.C.Bloem – November
Welke herhaling zie in je in dit gedicht?
Welke rijm kwam te tegen?
