Taak: Verlichte filosofen

• Geschiedenis
• Secundair onderwijs

Taak: Verlichte filosofen

Lesdoelen

Onderzoeksvraag formuleren → Je leert gerichte vragen stellen zodat je niet zomaar informatie opzoekt, maar echt iets onderzoekt

Filosoof contextualiseren → Je begrijpt beter waarom mensen vroeger bepaalde ideeën hadden

Idee uitleggen → Je leert moeilijke begrippen helder en correct uitleggen

Vergelijken met het Ancien Régime → Je ziet wat er veranderd is doorheen de tijd en waarom dat belangrijk is

Actualiseren naar vandaag → Je ontdekt hoe ideeën van vroeger nog altijd invloed hebben op jouw leven vandaag

Kritisch beoordelen → Je leert nadenken: klopt dit? werkt dit? is dit eerlijk?

Bronnen controleren en vermelden → Je leert betrouwbare informatie van foute informatie onderscheiden

Werken met AI → Je leert AI gebruiken als hulpmiddel, zonder alles zomaar te geloven

Werken in groep → Je leert samenwerken, afspraken maken en verantwoordelijkheid nemen

Presenteren → Je leert je kennis duidelijk uitleggen aan anderen en zelfverzekerd spreken

Kritische bedenking formuleren → Je leert een vraag stellen die aanzet tot debat, zodat je klasgenoten kritisch nadenken, hun mening vormen en argumenten geven

Kritische mening vormen en verdedigen → Je leert een eigen standpunt innemen en dit onderbouwen met argumenten tijdens een debat

Van Absolutisme naar de Verlichting

1650-1789

Onderzoeksvraag:

Welke ideeën ontstaan door Verlichtingsfilosofen in de vroegmoderne tijd en welke impact hebbben deze op onze hedendaagse maatschappij?

De maatschappij van het Ancien Régime

De Verlichting wil deze veranderen!

Maar welke ideeën zijn er?

Opgelet!

De Verlichting is een filosofische stroming.

We bespreken deze ideeën - maar deze worden niet onmiddellijk uitgevoerd! 

De Revoluties die we in de komende hoofdstukken zullen bespreken, baseren zich op deze ideeën.

Absolutisme

Verspreiding 

Basis van de Verlichte Revoluties

- Amerikaanse Revolutie

- Franse Revolutie

- Haïtiaanse Revolutie

Haïtiaanse Revolutie

De Haïtiaanse Revolutie (1791–1804) was een opstand van tot slaaf gemaakte mensen tegen het Franse koloniale bestuur. In de kolonie leefden duizenden mensen in slavernij en werden ze zwaar uitgebuit. Geïnspireerd door verlichte ideeën zoals vrijheid en gelijkheid kwamen ze in opstand.

Na jaren van strijd slaagden ze erin om de Fransen te verslaan en hun onafhankelijkheid uit te roepen. Haïti werd zo de eerste onafhankelijke zwarte republiek ter wereld.

Toch verliep het daarna moeilijk. Frankrijk erkende de onafhankelijkheid alleen op voorwaarde dat Haïti een grote som geld betaalde aan voormalige slavenhouders, als vergoeding voor hun “verlies”. Om dit te kunnen betalen moest Haïti leningen aangaan, waardoor het land diep in de schulden terechtkwam.

Deze schulden hebben de economische ontwikkeling van Haïti sterk afgeremd. De gevolgen daarvan zijn vandaag nog steeds zichtbaar in de vorm van armoede en instabiliteit.

Amerikaanse Revolutie

De Amerikaanse Revolutie (1775–1783) was een opstand van dertien Britse kolonies in Noord-Amerika tegen het bestuur van de Britse koning. De kolonisten waren ontevreden omdat ze belastingen moesten betalen, maar geen inspraak hadden in het bestuur. Ze vonden dat de koning te veel macht had en hun rechten schond.

Verlichtingsdenkers zoals John Locke hadden een grote invloed op deze revolutie. Locke stelde dat de macht van een regering afkomstig is van het volk (volkssoevereiniteit) en dat mensen natuurlijke rechten hebben, zoals vrijheid. Volgens hem mag het volk in opstand komen als een regering die rechten niet respecteert.

Deze ideeën zie je duidelijk terug in de Onafhankelijkheidsverklaring van 1776. Daarin staat dat alle mensen rechten hebben en dat een overheid die rechten moet beschermen. Als dat niet gebeurt, heeft het volk het recht om zich te verzetten.

Toch is het belangrijk om kritisch te blijven. In de praktijk golden deze rechten niet voor iedereen. Vrouwen hadden geen politieke rechten, tot slaaf gemaakten bleven onvrij en inheemse volkeren werden uitgesloten.

het verlicht absolutisme

Catharina de Grote (Rusland)

Alles voor het volk

Niets door het volk

Taak

Jullie onderzoeken een filosoof en zijn idee

contextualiseren

historiseren

vergelijken met A.R.

actualiseren

kritisch beoordelen

John Locke - Volkssoevereiniteit - De macht ligt bij het volk, niet bij de koning

Montesquieu - Scheiding der machten - De macht wordt verdeeld om misbruik te voorkomen

Voltaire - Vrijheid van meningsuiting en religie - Mensen mogen vrij denken, spreken en geloven

Cesare Beccaria -  Rechtsstaat - Iedereen is gelijk voor de wet, geen willekeurige straffen

Adam Smith - Economisch liberalisme - Vrije markt met zo weinig mogelijk overheidsinmenging

Stap 1: Onderzoeksvraag

Formuleer een sterke onderzoeksvraag

Je start met een duidelijke vraag

Niet te breed, niet te vaag: soorten onderzoeksvragen in cursus

Afgebakend in tijd en ruimte

Je kan ze onderzoeken

De chatbot kan je helpen!

Waarom is dit belangrijk?

Stuurt je hele onderzoek

Zorgt dat je gericht werkt

Je moet ze op het einde beantwoorden

Mondeling:

Zonder goede vraag = losse info → geen sterk verhaal

Stap 2: Het onderzoek

Je bouwt een logisch verhaal Geen lijstje met antwoorden

Alles leidt naar je onderzoeksvraag

Je legt uit:

Verlichting

Filosoof (context)

Idee (grondig!)

Vergelijking met A.R.

Vandaag (België + voorbeeld)

Antwoord op onderzoeksvraag!

Kritische bedenking - discussievraag

Gebruik van de chatbot

Gebruik als startpunt

Stel gerichte vragen - Vraag om uitleg: helpt je de leerstof te begrijpen

Laat je helpen bij structuur

De chatbot is niet altijd correct

Wat is AI?

Computerprogramma dat leert uit grote hoeveelheden tekst

Herkent patronen en geeft antwoorden

Hoe werkt een AI?

Voorspelt wat een logisch antwoord is

Begrijpt de informatie niet echt

Waarom niet altijd juist?

Kan fouten combineren

Weet niet wat waar of onwaar is/ Klinkt overtuigend, ook als het fout is

Controleer: minimum 2 wetenschappelijke bronnen! Denk kritisch!

Stap 3: Factcheck

Gebruik kernwoorden (ook in het Engels)

Combinatie van termen werkt het meest gericht!

Zoek via Google en Google Scholar

Gebruik betrouwbare sites:

site:be (overheid)

site:edu (universiteiten)

Controleer de auteur: wie is dit? Expertise?

Vergelijk minstens 2 bronnen

Belangrijk:

Als bronnen hetzelfde zeggen → grotere kans dat het klopt

Stap 4: Onderzoeksvraag

Zorg er steeds voor dat je je onderzoeksvraag beantwoordt!

Leg de link met de actualiteit

Denk kritisch na over dit onderwerp

Stap 5: Bronnen vermelden

Laatste slide: bronnenvermelding!

Heel belangrijk. 

Een onderzoek moet controleerbaar zijn - waar haalde jij je info?

Transparantie

Chicago 17 Style - gebruik AI toegelaten!

Minstens 2 betrouwbare bronnen

Vermeld ook AI (ChatGPT)

Voorbeeld:

Achternaam, Voornaam. “Titel.” Website, datum. URL

OpenAI. ChatGPT. geraadpleegd op datum

Evaluatiecriteria

Waarop word je beoordeeld?

Onderzoeksvraag

Historische uitleg

Vergelijking (A.R. ↔ Verlichting)

Actualisering (België + voorbeeld)

Bronnengebruik

PowerPoint (vorm + taal)

Mondelinge presentatie

Zie volledige rubrics in je document

Groepswerk

Werk samen, verdeel taken eerlijk

Werk in gedeeld document

Maak duidelijke afspraken

Spreek deadlines af

Kijk elkaars werk na

 Valkuilen vorige keer:

Te laat gestart

Niet efficiënt gewerkt tijdens de les

Opdracht niet goed gelezen

Slechte communicatie

Ongelijke bijdrage

Iedereen werkt mee → beter resultaat

Timing?

3 lesuren

Presentatie: 11/12 mei

Zelf aan de slag

Chatbot: in de Classroom

Opdracht: in Classroom + 1 gedrukt exemplaar

Extra info: LessonUp (video) in Classroom

Stappenplan: goed doornemen