Waarden en normen

Goedemorgen
Bonjour
Good morning
Добрий ранок
Guten Morgen
سهار مو پخیر
Buenos Dias
Bom Dia


1 / 36
volgende
Slide 1: Tekstslide
GodsdienstSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijsDomeinoverschrijdendLeerjaar 5

In deze les zitten 36 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Goedemorgen
Bonjour
Good morning
Добрий ранок
Guten Morgen
سهار مو پخیر
Buenos Dias
Bom Dia


Slide 1 - Tekstslide

Van normen naar ethisch nadenken



Wat vinden we belangrijk — en waarom?

Slide 2 - Tekstslide

Lesdoelen
Na deze les kunnen jullie: 
  • het begrip norm omschrijven 
  • het onderscheid tussen een waarde en een norm uitleggen
  • in concrete voorbeelden aangeven of iets een waarde of een norm is
  • het begrip deugd omschrijven 
  • minstens twee voorbeelden van deugden geven
  • de begrippen moraal en ethiek in eigen woorden uitleggen
  • het verband tussen waarden, normen en gedrag toelichten.

Slide 3 - Tekstslide

Let's think!

Slide 4 - Tekstslide

Wat zijn normen en waarden?
A
Normen zijn opvattingen over wat belangrijk is en waarden zijn gedragsregels.
B
Waarden zijn gedragsregels en normen zijn opvattingen over wat belangrijk is.
C
Normen en waarden zijn hetzelfde.
D
Waarden zijn zaken die mensen belangrijk vinden en normen zijn de gedragsregels die gebaseerd zijn op die waarden.

Slide 5 - Quizvraag

Norm of waarde?
Niet vreemdgaan
A
Norm
B
Waarde

Slide 6 - Quizvraag

Norm of waarde?
Leerkracht aanspreken met 'mevrouw' of 'meneer'.
A
norm
B
waarde

Slide 7 - Quizvraag

Norm of waarde?
eerlijkheid
A
norm
B
waarde

Slide 8 - Quizvraag

Wat is waar over normen en waarden?
A
Een waarde komt voort uit een norm.
B
Normen en waarden zijn hetzelfde.
C
Een norm komt voort uit een waarde.

Slide 9 - Quizvraag

Korte samenvatting van een norm
een norm =
een geschreven of ongeschreven regel of gedragsverwachting

Voorbeeld:
waarde = "gezondheid"
norm = "rook niet"

Slide 10 - Tekstslide

Duo-oefening
  • Open bundel pg. 10 - 11
  • werk met je buurman/buurvrouw
  • oefening B - "norm of geen norm?" (duid aan)
  • indien geen norm
--> noteer wat het dan wél is
--> formuleer een passende vorm
  • geef 2 voorbeelden waarden en bijpassende norm


timer
4:00

Slide 11 - Tekstslide

Correctie oefening normen







Waarom? De 2e groep benoemt iets belangrijk (waarde) maar nog geen concrete gedragsregel.
Wel
Geen
Verbod op smartphones
privacy
geen filmpjes in de klas maken
veiligheid
beleefd zijn
welzijn
geen pet dragen in de klas
gezondheid

Slide 12 - Tekstslide

Deug jij?

Slide 13 - Tekstslide

Deugden
Deugden zijn die kwaliteiten die een mens tot een goed mens maken.

                   Een deugd gaat niet over één losse daad, maar over een houding die je vaker in iemands gedrag herkent.




Slide 14 - Tekstslide

Deugden

Slide 15 - Tekstslide

Waarden vs Deugden
Het hoofdverschil =
het onderscheid tussen wat je belangrijk vindt (waarden) en hoe je als persoon bent of handelt (deugden).

Slide 16 - Tekstslide

Dit zijn slechte karaktereigenschappen.
Ondeugden
Een negatieve karakterhouding, bijvoorbeeld lafheid of oneerlijkheid

Slide 17 - Tekstslide

Denkvraag:
Maakt één keer eerlijk zijn iemand een eerlijk persoon?

Ja
Neen
Dat hangt af van over wat hij/zij loog.

Slide 18 - Poll

Bij welke deugd past dit symbool?
A
Hoop
B
Moed
C
Geloof
D
Liefde

Slide 19 - Quizvraag

Bij welke deugd past dit symbool?
A
Rechtvaardigheid
B
Moed
C
Wijsheid
D
Matigheid

Slide 20 - Quizvraag

Bij welke deugd past deze afbeelding?
A
Hoop
B
Liefde
C
Rechtvaardigheid
D
Matigheid

Slide 21 - Quizvraag

Moraal en ethiek

Slide 22 - Tekstslide

Moraal?
= het geheel van normen en waarden over wat goed en slecht gedrag is.
Het vormt een richtlijn voor hoe mensen zich behoren te gedragen binnen een groep, cultuur of samenleving.

  • Waarden en normen kunnen doorheen de tijd en tussen groepen verschillen.
Voorbeeld:  Wat vroeger als vanzelfsprekend gold, kan vandaag kritisch bekeken worden.

Slide 23 - Tekstslide

Iedere dag maken we keuzes. 
Wat je kiest, wordt gestuurd door je moraal:
Moraal: Het geheel van waarden, normen en gewoonten die bepalen wat een groep of maatschappij als 'goed' ziet.

Waarde: Een ideaal of iets wat we belangrijk vinden (bijv. Eerlijkheid, Privacy, Respect).

Norm: De gedragsregel die voortvloeit uit een waarde (bijv. "Je leest niet stiekem iemands berichten").


Slide 24 - Tekstslide

3 functies van moraal

Slide 25 - Tekstslide

3 functies
Zo niet, choas en geweld.
Geeft zekerheid
Wijzen ons de weg in ons handelen

Slide 26 - Tekstslide

Ethiek?

Slide 27 - Tekstslide

Slide 28 - Tekstslide

Moraal                Ethiek

Slide 29 - Tekstslide



Moraal =
  • geheel van waarden, normen en ongeschreven regels (bepalen wat mensen goed of fout vinden)
  • verzameling gedragscodes die een persoon of groep daadwerkelijk hanteert (bijvoorbeeld: stoppen voor een rood licht of gastvrij zijn.)

 
Ethiek =
  • systematisch en kritisch nadenken over die moraal.
  • de theorie of de wetenschap die onderzoekt waarom iets goed of fout is
  • weegt die argumenten af
Verschil tussen moraal en ethiek

Slide 30 - Tekstslide

Toepassing op Pretty pressure
Mag je zomaar alles zeggen over iemands uiterlijk?

Een influencer plaatst een foto op sociale media. Onder de foto verschijnen verschillende kwetsende reacties over het lichaam en uiterlijk van die persoon.

Slide 31 - Tekstslide

Denk even kort na over de volgende vragen:
1. Welke waarden spelen hier een rol?
(Denk bijvoorbeeld aan respect, vrijheid, privacy en welzijn.)

2. Welke normen zouden bij deze waarden kunnen passen?
3. Welke deugd(en) zouden de mensen die reageren moeten tonen?
4. Waarom zijn deze opmerkingen wel of niet verantwoord? Wat zegt dit over onze moraal en hoe kunnen we hierover ethisch nadenken?
Denk na over de volgende vragen bij vorige situatie:

1. Welke waarden spelen hier een rol? 
(Denk bijvoorbeeld aan respect, vrijheid, privacy en welzijn.)

2. Welke normen zouden bij deze waarden kunnen passen?

3. Welke deugd(en) zouden de mensen die reageren moeten tonen?

4. Waarom zijn deze opmerkingen wel of niet verantwoord? 

5. Wat zegt dit over onze moraal en hoe kunnen we hierover ethisch nadenken?

Slide 32 - Tekstslide

Welke waarden vind jij belangrijk in deze situatie?

Slide 33 - Woordweb

Waarom zijn de opmerkingen wel of niet verantwoord?
Verwijs naar minstens één waarde en één norm.

Slide 34 - Open vraag

Exit Ticket
BookWidgets link op volgende pagina

Slide 35 - Tekstslide

Slide 36 - Link