W2 L1: Utilisme I

• Filosofie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Herhaling

Zonder boek, zonder aantekeningen

B: Leg uit wat de is-ought fallacy inhoudt.

A: Descriptief of prescriptief:

"Van de wet mag je niet door rood rijden."

C: Leg uit waarom volgens het materialistische mensbeeld de mens een soort computer is.

1. Herhaling
2. Toets bespreken
3. Relativisme/ universalisme?
4. Aan de slag: Utilisme
5. Uitleg: Klassiek Utilisme
6. Trolley problemen

Programma

Gebruik de is-ought fallacy om kritiek te leveren op dit argument:

"Van Quizlet bijhouden haal je goede cijfers, dus je moet je quizlet bijhouden."

Is-ought fallacy

Gebruik de is-ought fallacy om kritiek te leveren op dit argument:

"Als docenten leerlingen slaan worden ze verdrietig, dus docenten moeten geen leerlingen slaan."

Is-ought fallacy

Oh jeeh...

Is-ought fallacy: Je kan een prescriptieve uitspraak nooit bewijzen.

Moreel relativisme: Alle uitspraken over goed en fout zijn alleen meningen

Dus we kunnen nooit zeggen dat iemand goed of fout is.

"Slavernij was niet verkeerd. Ze dachten toen gewoon anders."

"We kunnen niet aan een ander land vertellen wat ze moeten doen."

Deze periode bespreken we:

1. Utilisme: Zorg voor zo veel mogelijk geluk voor zo veel mogelijk mensen.

2. Plichtethiek: Behandel iedereen als doel op zichzelf en volg de regels van het verstand.

3. Deugdethiek: Zorg dat je een goed persoon wordt.

3 opties voor moreel universalisme:

Beargumenteer met een eigen afweging tussen de twee opties wat je zou doen in het trolley probleem.

Het utilisme is een combinatie van twee ideeën:

1. Hedonisme: Stroming die zegt dat geluk voor iedereen intrinsieke                                 waarde heeft.

2. Consequentialisme: Stroming die zegt dat alleen de uitkomst                                                          (consequenties) van je acties belangrijk zijn.

Utilisme:

Hedonisme:

Waarom is het fout om leerlingen te slaan?

Wat eet je liever?

Waarom is het goed om een cadeautje te geven?

Hedonisme= Stroming die zegt dat alleen geluk intrinsieke morele waarde heeft.

Intrinsiek waarde: Iets is van zichzelf belangrijk, niet om een andere reden.

Hedonisme:

Dus volgens een hedonist vinden we allemaal geluk fijn en belangrijk en pijn vinden we niet fijn.

Gebruik in je antwoord:

• Hedonisme
• Intrinsieke waarde
• Instrumentele waarde
• Geluk

Hedonisme:

Leg uit waarom een hedonist zou zeggen dat het goed is om meestal eerlijk te zijn.

Volgens een hedonist is geluk het enige met intrinsieke waarde. Eerlijk zijn heeft alleen instrumentele waarde, het is niet van zichzelf belangrijk, maar het is wel belangrijk omdat eerlijk zijn vaak meer geluk oplevert.

Hedonisme:

Leg uit waarom een hedonist zou zeggen dat het goed is om meestal eerlijk te zijn.

Consequentialisme:

Mr. Langhout heeft lelijke gele schoenen aan. Moet je hem dat eerlijk vertellen ook al wordt hij heel verdrietig?

Je hebt geen eten en geen geld. Is het goed om een broodje te stelen bij de supermarkt, ook al is stelen slecht?

Consequentialisme: Stroming die zegt dat alleen de uitkomst van je acties belangrijk is.

Uitkomst: De gevolgen van wat je doet.

Consequentialisme:

Dus volgens een consequentialist mag je iets slechts doen als de uitkomst daarvan goed is.

Gebruik in je antwoord:

• Consequentialisme
• Uitkomst
• stelen is meestal slecht

Consequentialisme:

Leg uit waarom een consequentialist zou zeggen dat je geld van Elon Musk mag stelen om aan armere mensen te geven.

Geld stelen is meestal slecht. Maar volgens de consequentialisten is alleen de uitkomst van je actie belangrijk. Dus als stelen zorgt voor een betere uitkomst mag je het doen.

Consequentialisme:

Leg uit waarom een consequentialist zou zeggen dat je geld van Elon Musk mag stelen om aan armere mensen te geven.

Hedonisme + Consequentialisme =

Utilisme: Stroming die zegt dat je altijd zo moet handelen dat de gevolgen van je actie voor zo veel mogelijk geluk voor zo veel mogelijk mensen zorgt.

Utilisme:

Dus volgens een utilist moet je zo veel mogelijk mensen gelukkig maken en maakt het niet uit wat je daarvoor doet.

Jeremy Bentham

• Brits filosoof (1748-1832)
• Bedenker van het 'klassiek utilisme'
• Heeft zijn lichaam laten opzetten

Ik kan uitleggen dat het utilisme een morele theorie is die bepaalt wat goed op basis van wat het meeste plezier oplevert voor de meeste mensen

Jeremy Bentham

Klassiek utilisme: "Handel altijd zo dat je actie het meeste geluk voor de grootste hoeveelheid mensen oplevert. "

• De actie zelf is niet belangrijk, alleen de consequenties (consequentialisme)
• Alleen 'geluk' heeft intrinsieke waarde

Ik kan uitleggen dat het utilisme een morele theorie is die bepaalt wat goed op basis van wat het meeste plezier oplevert voor de meeste mensen

Jeremy Bentham

Klassiek utilisme: "Handel altijd zo dat je actie het meeste geluk voor de grootste hoeveelheid mensen oplevert."

• De actie zelf is niet belangrijk, alleen de consequenties (consequentialisme)
• Alleen 'geluk' heeft intrinsieke waarde

• Let op: Origineel: "utility" Vertaald als: 'geluk, welzijn, nut

Ik kan uitleggen dat het utilisme een morele theorie is die bepaalt wat goed op basis van wat het meeste plezier oplevert voor de meeste mensen

Hedonistische calculus: Middel waarmee een utilist berekent of en welke handeling moreel wenselijk is.

Ik kan het utilisme toepassen op een voorbeeld met gebruik van de hedonistische calculus

Utilisten maken een soort berekening of een actie goed is:

Geluk:

• Hoe veel mensen geef je geluk?
• Hoe groot is dat geluk?

Pijn:

• Hoe veel mensen doe je pijn?
• Hoe groot is die pijn?

https://neal.fun/absurd-trolley-problems/

Een utilist zou de hendel overhalen. Want een utilist wil ..... voor ...... . Als je de hendel overhaalt is het positieve gevolg .... voor ... aantal mensen. Het negatieve gevolg is .... voor .... aantal mensen. Dus een utilist zou de hendel overhalen.

Leg uit waarom een utilist in het trolley probleem de hendel zou overhalen.

Lees paragraaf 2.3 t/m 2.3.5

1. Leg uit van welk Engels woord het woord utilisme komt. Leg ook uit wat dat woord in het Nederlands betekent.
2. Leg in je eigen woorden welke drie kritieken je op het utilisme kan geven.
3. Beargumenteer met welke kritiek je het het meest eens bent.

Aan de slag

4. Ik het utilistische ethiek uitleggen, toepassen en bekritiseren.

Dat betekent:

• Ik kan uitleggen dat het utilisme een morele theorie is die bepaalt wat goed op basis van wat het meeste plezier oplevert voor de meeste mensen

• Ik kan het utilisme toepassen op een voorbeeld met gebruik van de hedonistische calculus

• Ik kan kritiek geven op het utilisme

Leerdoelen