THEO LES 17: Uitscheiding

• Schoonheidsverzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Uitscheiding

Algemene theorie

Vandaag

• Hoe zijn de nieren opgebouwd en wat is hun functie? 
• Waar bestaan de urinewegen uit?  

Lesdoelen

• De student kent de functies van de nieren
• De student kent de urinewegen 

Uitscheiding

Stoffen die niet via de dunne darm zijn opgenomen in bloed en lymfe moeten verwijderd worden.

Afvalstoffen = excreten.

Uitscheidingsorganen

• Nieren + urinewegen
• Longen (koolstofdioxide)
• Huid (zweet)
• Darmen (ontlasting)

Urinewegstelsel

Nieren:

• Hier wordt de urine gevormd.

Urinewegen:

• Urineleider
• Blaas
• Urinebuis

Nieren

Locatie:

Aan weerszijden van de wervelkolom.

Invloed op:

• Zout - en waterhuishouding
• Afvoer van afvalstoffen
• Resorptie (opname) nuttige stoffen

Bijnieren

Hormoonklieren.

Functie nieren

Bloed dat door de nieren loopt moet gecontroleerd worden. 

De nieren zorgen ervoor dat de samenstelling en de hoeveelheid lichaamsvloeistoffen constant blijven. 

Dit doen ze door: 

• Schadelijke stoffen uit te scheiden
• Water en overtollige stoffen uit te scheiden
• De zuurgraad van het bloed te reguleren. Zuurgraad ligt normaal iets boven 7.

Bouw van de nieren

• Kapsel
• Nierschors
• Niermerg
• Nierbekken
• Nierpoort 

Kapsel

Vormt de buitenkant van de nier. 

Opgebouwd uit bindweefsel. 

Functies:

• Bescherming
• De nier op zijn plaats houden

Nierschors

Locatie:

Buitenzijde nier = bolle zijde.

Gespikkeld weefsel dat gevormd wordt door:

• Kluwentjes bloedvaten
• Kleine filtersystemen

Lichaampjes van Malpighi

Locatie:

In de nierschors.

Opgebouwd uit:

• Het kapsel van Bowman
• Glomeruli = slagaderlijk haarvatennet

Kapsel van Bowman

• Het kapsel gaat over in de tubulus
• In het kapsel wordt voorurine gevormd 

Niermerg

• Piramidelaag
• Bestaat uit groepjes piramiden of kegeltjes.

• De afgeronde punten zijn naar het nierbekken gericht.
• In het niermerg gaat de tubulus over in de lis van Henle

Lis van Henle

Nuttige stoffen worden hier uit de voorurine gehaald en weer teruggegeven aan het bloed = resorptie.

Nuttige stoffen:

• Water 
• Zouten 
• Glucose

Nierbekken

Een holte in de nier = holle zijde.

Functie:

Urine wordt hier opgevangen en druppelsgewijs afgegeven aan de twee urineleiders.

Nierpoort

Locatie:

In het nierbekken

• Nierslagaders treden de nier binnen
• Nieraders en urineleiders treden naar buiten

Wat voor klieren zijn de nieren?

1. Endocriene klieren
2. Endo- exocriene klieren
3. Exocriene klieren

Blaas

Opbouw:

• Binnenste laag = slijmvlies
• Buitenste laag = glad spierweefsel

Aan het uiteinde zitten twee sluitspieren:

• Binnenste = glad spierweefsel (onwillekeurig)
• Buitenste = dwarsgestreept spierweefsel (willekeurig)

De blaas staat urine af via de urinebuis.

Plassen komt tot stand door:

• Spierweefsel
• Buikpers (bekkenbodemspieren, middenrif en buikspieren)
• Sluitspieren

Urineleiders en urinebuis

Urineleiders (2):

• Lopen van het nierbekken naar de blaas

Urinebuis (1):

• Loopt van de blaas naar buiten

Samenstelling urine

Afhankelijk van:

• De werking van de organen
• Voeding
• Medicijngebruik

Normaal:

• 95% water
• Ureum en urinezuur
• Zouten 
• Overtollige en schadelijke stoffen

Waarvan zijn ureum en urinezuur afvalstoffen?

1. Eiwitverbranding
2. Koolhydraatverbranding
3. Vetverbranding

Wat heb je deze les geleerd?

Huiswerk

Oefentoets

Volgende week:

Bespreken oefentoets

Formatieve toets ''Uitscheiding''