Zekere kennis - 6. Het geloof, al-Farabi en Averroes

• Filosofie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 2

Middeleeuwse

Kunnen geloof en wetenschap naast elkaar bestaan?

Welke argumenten geven de twee mensen over het naast elkaar bestaan van geloof en wetenschap?

Abu Nasr Muhammad al-Farabi  

870 - 950/951

Afkomst onbekend, 

Syrië, Irak, Egypte

Pionier in de filosofie in de islamitische wereld

'Second master'

Geneeskunde, logica

en sociologie

Opdracht 

Eerst in stilte

Schrijf een aantal dingen op 

die wij (mensen) 

nooit zullen weten.

Al-Farabi

(in 4 stappen)

1. Menselijke kennis is beperkt.

Wij kunnen niet alles weten.

2. De 'eerste oorzaak' van de kosmos is God.

3. Onze begrippen, kennis en intellect is een gevolg van 'de eerste oorzaak'.

4. Kennis van het gevolg is niet hetzelfde als kennis van de oorzaak.

Oorzaak

Gevolg

Oorzaak

Gevolg

"De eerste oorzaak"

God

Opdracht 

Eerst in stilte

Leg met een zelfbedacht voorbeeld uit dat oorzaak en gevolg niet hetzelfde zijn. 

oorzaak                               gevolg

Al-Farabi

(in 4 stappen)

1. Menselijke kennis is beperkt.

Wij kunnen niet alles weten.

2. De 'eerste oorzaak' van de kosmos is God.

3. Onze begrippen, kennis en intellect is een gevolg van 'de eerste oorzaak'.

4. Kennis van het gevolg is niet hetzelfde als kennis van de oorzaak.

Ibn Rushd

1126-1198

"Averroes"

Spanje, Marokko

Beïnvloed door Al-Farabi en Avicenna

Methode van wetenschap en godsdienst

Ibn Rushd / Averroes

Waarheid kan bereikt worden op twee manieren.

Via de filosofie: 

rationeel denken en wetenschap

Via religie: 

de overlevering van openbaring

Waarheid via religie

"de methode"

Religieuze kennis leer je door overlevering

Mondeling door mensen die spreken namens God.

Schriftelijk door religieuze boeken.

Fysica

Wetenschap die de algemene eigenschappen van onze werkelijkheid (materie, straling, energie, enz.) onderzoekt op basis van (zintuigelijke) waarneming.

Metafysica

Filosofische wetenschap die op zoek gaat naar het ‘wezen/zijn’ van die werkelijkheid en wat daar achter ligt. (Wat na de natuur komt).

Fysica

Metafyscia

Wat is zwaartekracht?

Hoe ontstaat een embryo?

Wat is de oorzaak van de wereld?

Bestaat God?

Wat is bewustzijn?

Waaruit bestaat water?

Is er een vrije wil?

Is uiteindelijk alles energie?

God

Een van de bekendste metafysische vraagstukken

is het bestaan van God.

Soorten argumenten voor het bestaan van God

Vanuit de ontologie

De ontologie (zijnsleer) onderzoekt en beschrijft eigenschappen van dingen, ‘entiteiten’, waarvan aangenomen wordt dat ze bestaan 

Vanuit de kosmologie

Kosmologie is de wetenschap die de structuur, evolutie en oorsprong van het heelal bestudeert.

Vanuit godsdienst

Gelovigen van diverse godsdiensten leven vanuit geloof in God.

Ontologie betekent:

1. kentheorie - studie naar 'het zijn' van dingen
2. zijnsleer - studie naar 'het zijn' van dingen
3. zijnsleer - studie naar fundering van menselijke kennis
4. kentheorie - studie naar fundering van menselijke kennis

Ontologie onderzoekt en beschrijft

1. entiteiten
2. krachten
3. natuurverschijnselen
4. alle antwoorden zijn goed

De wetenschap die zich onder meer bezighoudt met de vraag naar het ontstaan van het heelal.

1. Kosmologie
2. Oerknaltheorie
3. Ontologie
4. Astronomie

Kosmologie houdt zich bezig met

1. de oorsprong van het heelal
2. de evolutie van het heelal
3. de structuur van het heelal
4. alle antwoorden zijn goed

Thomas van Aquino

Anselmus van Cantebury

God is het allerhoogst denkbare, er is niets groter denkbaar dan god 

De zin ‘god bestaat niet’ is dan met zichzelf in tegenspraak (zoals een vierkante cirkel).

Er moet een oorzaak zijn voor alle veranderingen. De eerste beweger is God.

Iets kan niet uit niets voorkomen. Er moet dus iets zijn dat altijd bestaan heeft. God.

ontologisch godsbewijs

kosmologisch godsbewijs

Leefde van 1225 tot 1274

Leefde van 1033 tot 1109

Wat is het ontologisch godsbewijs?

1. God is een menselijke constructie.
2. Het begrip God is het hoogste wezen, dus God moet wel bestaan
3. Er zijn morele regels, dus God moet wel bestaan
4. Het bestaan van God wordt bewezen door natuurlijke verschijnselen.

Wat houdt het kosmologisch godsbewijs in?

1. God is een illusie van de mens.
2. God is de bron van morele waarden.
3. God is af te leiden uit het bestaan van de wereld.
4. God is het begin van het universum.