14.1 Cellen in het zenuwstelsel 5V 2526

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

14.1 Cellen in het zenuwstelsel

Reactiesnelheid

Ga naar https://www.veiligheid.nl/kennisaanbod/test/de-reactietest (google op reactiesnelheid en veiligheid).

Doe de test.

Reactiesnelheid

Wat gebeurt er allemaal tussen de prikkel en de respons?

Hoofdstuk 14

Hoe is je zenuwstelsel opgebouwd?

Welke onderdelen/welke functies?

Hoe vindt de communicatie binnen het zenuwstelsel plaats?

Hoofdstuk 14

Bekijk de BINAS tabellen 88 A t/m L

(behalve H).

Welke ziet er makkelijk uit?

Welke ziet er interessant uit?

Welke ziet er moeilijk uit?

Lesdoel 

Hoe ziet een zenuwcel eruit (onderdelen) en welke verschillende typen zijn er?

Wat is een zenuw en welke verschillende typen zijn er?

Rol zenuwstelsel

Zenuwstelsel

uitwendig

inwendig

Neuronen

Cellichaam: kern en 

celorganellen

Neuronen

Dendriet: uitloper die signalen opvangt van andere neuronen of zintuigcellen en richting het cellichaam stuurt

Neuronen

Axon: uitloper die signalen van het cellichaam doorstuurt naar andere neuronen of een spier/ klier

Neuronen

Myelineschede: isolerende laag rondom uitlopers (dendrieten of axonen)

Neuronen

Synaps: plaats waar neuronen signalen aan elkaar doorgeven

Neuronen

Neurotransmitter: chemische stof die berichten tussen zenuwcellen doorgeeft

Sensorisch neuron

Schakelneuron

Motorisch neuron

Myelineschede

Isolatielaag om de uitlopers

Cellen van Schwann

Vormen de myelineschede om de lange uitlopers van neuronen buiten het centraal zenuwstelsel.

Insnoeringen van Ranvier

In de myelineschede van uitlopers

zitten insnoeringen waar de

zenuwcel niet geïsoleerd is:

insnoeringen van Ranvier.

BINAS 88A

Zenuw

Bundel van uitlopers (dendrieten 

en axonen) van zenuwcellen.

Indeling:

• welk type zenuwcellen loopt 

erdoor

• waar ontspringt de zenuw

Zenuwen

Gevoelszenuw: alleen uitlopers van 

sensorische neuronen. 

Bewegingszenuw: alleen uitlopers van

motorische neuronen. 

Gemengde zenuw: zowel uitlopers 

van sensorische als motorische neuronen.

Zenuwen

Ruggenmerg zenuw: 

zenuw verbonden is aan het

ruggenmerg.

Zenuwen

Hersenzenuw:

zenuw die direct aan  de hersenen 

verbonden is.

D

Stel het mes snijdt een gemengde zenuw door richting je wijsvinger. Leg uit welke klachten er zijn en waarom (4p).

Leerdoelen

1. Je beschrijft de bouw en functie van de verschillende typen neuronen.

2. Je beschrijft de bouw van een zenuw.