HEY 3.1 Krachten in soorten

• Natuurkunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

3.1 Krachten in soorten

Les 1

Vandaag

Leerdoelen voor deze paragraaf

Je leert welke soorten krachten er zijn.

Je leert waar ze aangrijpen, hoe groot ze zijn en in welke richting ze werken.

Theorie - Kracht

• Kracht is de verklaring van newton voor beweging. Het is een abstract begrip; je kan het niet zien, maar wel de gevolgen waarnemen.
  
• Een kracht wordt uitgeoefend van een voorwerp op een ander voorwerp.

Krachten herkennen

Eigenschappen:

   * Krachten zijn niet zichtbaar

   * De gevolgen/effecten zijn wel zichtbaar

   * aangrijpingspunt

Gevolgen van krachten:

   *  Verandering van snelheid

   *  Verandering van richting

   *  Vormverandering  

        => Tijdelijk (elastisch)

        => Blijvend (plastisch)

Kracht als een vector

Een kracht heeft een grootte

Een kracht heeft een richting

Een kracht heeft een aangrijpingspunt

Een vector heeft een lengte

Een vector heeft een richting

Een vector heeft een beginpunt

Een kracht kun je niet zien. 

Maar je kunt een kracht wel voorstellen als een vector.

Kracht als vector

De eigenschappen van de vector vertellen iets over de kracht: welke richting, grootte en aangrijpingspunt heeft de kracht?

krachten --> werken met krachtenschaal

• Welke kracht is het grootst?
• Door welke kracht valt het blok?

Soorten krachten

1. zwaartekracht
2. normaalkracht
3. spankracht
4. veerkracht 

1. Zwaartekracht

• Zwaartekracht is de kracht die ervoor zorgt dat voorwerpen omlaag vallen
• Fz = m * g
• g = 9,81 m/s², massa in kg!
• het aangrijpingspunt van de zwaartekracht heet het massamiddelpunt; de richting is altijd omlaag 

2. Normaalkracht         voorbeeld:

• De normaalkracht is de kracht die ervoor zorgt dat je niet door de grond zakt!
  
• Deze is dus even groot als de zwaartekracht!
• Richting --> altijd loodrecht op de oppervlakte!

2. Normaalkracht

• De normaalkracht is de kracht die ervoor zorgt dat je niet door de grond zakt!
  
• Deze is dus even groot als de zwaartekracht!
• Richting --> altijd loodrecht op de oppervlakte!

3. spankracht

• Spankracht is de kracht in een gespannen touw
• De richting is altijd hetzelfde als het touw zelf; het aangrijpingspunt is waar het touw vast zit.

4. veerkracht

• Een (spiraal)veer heeft een eigen kracht: de veerkracht
• Als de veer wordt ingedrukt, gaat deze terugduwen; dit is de veerkracht
• De richting is dus altijd tegengesteld aan de kracht die erop duwt of trekt
• Fv = C * u

Zwaartekracht + spierkracht

1

2

3

Weerstandskrachten

3 soorten weerstandskrachten:

schuifwrijvingskracht

rolweerstandskracht

luchtweerstandskracht

Weerstandskrachten:

Aan de slag

3.1 Krachten in soorten lezen

Maken opdr. 1 t/m 5

Nakijken

Tip: maak een begrippenlijst of samenvatting

3.1 Krachten in soorten

Les 2

Leerdoelen

Je leert welke soorten krachten er zijn.

Je leert waar ze aangrijpen, hoe groot ze zijn en in welke richting ze werken.

Huiswerk

3.1 Krachten in soorten lezen

Maken opdr. 1 t/m 5

Krachten tekenen

Een kracht tekenen

aangrijpingspunt

richting

grootte

soort kracht

1

2

3

4

Krachtenschaal

≙

Komt overeen met

Tekenen op schaal

Om krachten te kunnen tekenen moet je een schaal kiezen.

Dit noemen we de krachtenschaal.

Voorbeeld: Teken een kracht naar links met een grootte van 85 Newton.

                         Kies als schaal  1cm ≙ 10 N.

Wat wordt de lengte van de vector (pijl) die je moet tekenen?

Een kracht tekenen

Stappen plan voor een kracht tekenen als een pijl:

- De pijl moet op schaal zijn. Noteer altijd de krachtenschaal.

- Bepaal waar de kracht aangrijpt. Teken hier een bolletje A 

- Bepaal de richting van de kracht B 

- Teken een pijl met jouw geodriehoek met de juiste richting en grote  C 

- Noteer welke kracht het is

Soorten krachten

naam kracht	symbool
Spierkracht	F spier
Veerkracht	F veer
Zwaartekracht	F z
spankracht	F span
weerstandskracht	F w, F weerstand
elektrische kracht	F el
magnetische kracht	F magn

In welke figuur is Fz
goed getekend?

1. A
2. B
3. C
4. D

Aan de slag!

3.1 Krachten in soorten

Lezen: blz. 78 - 82

Maken: opdr. 6 t/m 12

Samenvatten: blz. 81 - 82