Ziekte luchtwegen (2 workshops)

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Ziekte luchtwegen

Leerdoelen

Na deze workshops heb je kennis van:

COPD

Astma

Pneumonie

Hyperventilatie

Pneumothorax

2 Workshops

Vandaag: COPD

Volgende week: Astma, pneumonie, hyperventilatie pneumothorax

Hoeveel kennis heb je al over longziektes?

010

Heb je op het werk of privé iemand met een longziekte?

1. Ja
2. Nee
3. Weet ik niet

Voorkennis ophalen

Teken het luchtwegstelsel 

in 3 minuten

Gaswisseling

• In de longblaasjes vindt uitwisseling zuurstof en koolstofdioxide 
• Diffusie
• Bij COPD gaat dit moeilijker

Regels diffusie

Oppervlak: hoe groter, hoe meer uitwisseling​

Longblaasjes

​

Afstand: hoe kleiner de afstand, hoe meer uitwisseling​

2 cellagen dik: heel dun! ​

​

Concentratieverschil: hoe groter het verschil, hoe sneller​

concentratieverschil blijft door ademhaling​

​

COPD afkorting

Chronic          ---> Aanhoudende

Obstructive  ---> Blokkade

Pulmonary    ---> Longen  

Disease          --->  Ziekte

COPD feiten

• Ca. 600.000 mensen in NL 
• Wereldwijd doodsoorzaak nummer 3
• Voornaamste oorzaak: roken
• Blijvende schade aan de longen (chronisch en progressief)
• Chronische bronchitis en Longemfyseem​

longemfyseem

bronchitis

rek uit de longblaasjes

lichaam maakt meer slijm aan

ontsteking kleine luchtwegen

opname zuurstof in het lichaam vermindert

Waar hebben mensen
met copd last van?

Klachten COPD

Dyspnoe (benauwdheid)​

Hoesten (vooral ‘s ochtends)​

Slijm in de luchtwegen​

Trilharen longen

• Haartjes aan de binnenkant van de luchtwegen
• Bewegen de slijmlaag omhoog richting de keelholte. 
• Zorgen voor een natuurlijke reiniging van de luchtwegen

Sputum 

Sputum is een verhoogde slijmproductie. 

Oorzaak: ontstoken slijmvliezen van de ademhalingswegen

Opdracht

Schrijf op:

Waar kan je sputum op observeren?

Wat doe je er vervolgens mee?

Observeren sputum

• Hoeveelheid
• Kleur
• Consistentie
• Geur

Soorten sputum kennen

Dyspneu

Kortademigheid in rust

Oorzaak = zuurstoftekort bloed ​

​

​

Cyanose

1. Gebrek aan zuurstof ​in het bloed
2. Blauwverkleuring lippen / neuspunt / oren / vingers (onder nagels)
   

Filmpje

Vragen:

1. Welke symptomen zie je in het filmpje?
2. Welke aanpassingen doet ze of heeft ze, om de klachten te verminderen?

Gold classificatie

 Gold 1: licht COPD ademvolume 80-100%

 Gold 2: matig COPD ademvolume 50-80%

Gold 3: ernstige COPD ademvolume 30-50%

Gold 4: zeer ernstige COPD ademvolume 30% of minder

Opdracht

1. Wat is het verschil in ernst
2. Bij wie is de persoon onder behandeling? (huisarts/longarts)
3. Met welke activiteiten heeft deze persoon moeite?
4. Hoeveel zorg heeft de persoon nodig? En thuiswonend of niet?

Exacerbatie COPD

Direct contact opneemt met de arts!

Longaanval / Exacerbatie COPD is te herkennen aan:

• Duidelijk meer hoesten dan normaal
  
• Duidelijk meer en taaier slijm dan normaal
  
• Duidelijk meer benauwdheid dan normaal
  
• Door een exacerbatie is er een kans op schade aan de longen die niet            meer hersteld kan worden. 

Behandeling COPD

• Stoppen met roken​
  
• Gezond eten​
  
• Dagelijks bewegen​
  
• Medicatie (luchtweg verwijders, slijmoplossers)​
  
• Griepprik in november​

Tips

• Ondersteun bij stoppen met roken
• Observeren ademhaling
• Rapporteer!
• Rekening houden zorgvrager (vermoeid/benauwd waardoor tempo lager ligt)

Longziekte Deel 2

Astma, pneumonie, hyperventilatie pneumothorax

Longziekte Deel 2

In deze workshop komt aan bod:

• Astma
• Pneumonie
• Hyperventilatie
• Pneumothorax

Maar eerst...

Terugblik vorige week..

COPD

Astma

• Chronische aandoening van de luchtwegen​
  
• Plotselinge aanvallen van ademnood en benauwdheid

​

Aanval: ​

• Vernauwing luchtwegen ​
• Spieren in de wandjes van de bronchiën trekken krampachtig samen ​
  
• Uitademing is bemoeilijkt​
  

​

​

Klachten astma

• Dyspnoe (in rust én bij inspanning)​
  
• Piepende uitademing
• Vaak aanvalsgewijs​

​

Uitlokkende factoren astma

• Allergie​
  
• Klimaatfactoren​
  
• Sigarettenrook​
  
• Lichamelijke conditie is verslechterd​

Behandeling astma

• Luchtwegverwijders en luchtwegbeschermers
• Uitlokkende factoren vermijden​
  
• Zorgen voor goede conditie​

luchtwegverwijders die snel verlichting geven bij benauwdheid, en luchtwegbeschermers (ontstekingsremmers) die de chronische ontsteking in de longen aanpakken en dagelijks gebruikt moeten worden om astma onder controle te houden.

Pneumonie

• Longonsteking
• Virus of bacterie
• Alveoli zijn ontstoken. 
• Alveoli raken gevuld met vocht en slijm
• Hierdoor uitwisseling zuurstof verminderd

Risicofactoren pneumonie

• Leeftijd, < 10 of > 75.
• Chronische ziekte (COPD, DM, nierinsufficiëntie, kanker, HIV, etc.)
• Voorafgaande ZH opname (<1 jaar)
• Ondervoeding
• Aspiratie
• Mechanische beademing

Behandeling

• AB kuur (bacteriële)
• pijnstilling (bij pijn met ademen)
• zuurstof (bij kortademigheid)
• vernevelen (bij kortademigheid)
• ademhalingsoefeningen
• logopedie (aspiratiepneumonie)
• mobiliseren

Hyperventilatie

Tekort aan koolstofdioxide (CO2) in het bloed ​(hypocapnie)door snelle / diepe ademhaling (angst / spanning) ​

​

• Tintelingen gezicht / tong​
  
• Spiertrekkingen handen ​
  
• Duizeligheid ​
  
• Bewusteloosheid ​

​

Pneumothorax (klaplong) 

• Spontane klaplong: oorzaak niet altijd duidelijk (zwakke plek in de de longblaasjes door ontsteking, longziekte). 
• Klaplong door verwonding.
• Spanningsklaplong: de lucht die ingeademd wordt kan niet meer uit de borstholte komen.  

Wat is de oorzaak? 

• Spontaan
• Verwonding
• Medische ingreep
• Onderliggende longziekte 
• Copd / longziekte / ontsteking 

Symptomen: 

• Stekende pijn 
• Pijn bij het ademhalen
• Benauwdheid 

Thoraxdrainaige

Estafette spel

Hoeveel weet jij nu van longziektes?

010

Wat heb jij geleerd deze 2 weken?